T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/711 Esas
KARAR NO : 2021/904Karar
DAVA: Alacak davası
DAVA TARİHİ: 04/02/2011
KARAR TARİHİ: 13/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin davalı şirketi vekil sıfatı ile temsil eden -------daha önceden tanıştıklarından ve aralannda güven ilişkisi bulunduğundan, yazılı bir sözleşme veya gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi yapmaksızın, dayalı şirketin kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile inşa edeceği binadan ------ daire satın alma konusunda anlaştıklarını, davalı şirkete satın aldıkları taşınmazlann bedelini çeşitli tarihlerde ---- olarak ödediklerini, yapı ruhsatının alındığı tarih ile ödemelerin yakın tarihli olmasının sözleşmenin kurulduğunu karine teşkil ettiğini, davalı şirketin sadece ----- dükkanı tapuda devrettiğini, diğer borçlarını ifa etmekten kaçındıklarını beyanla, müvekkillerinin davalı şirkete ödedikleri tüm harici satış bedeli göz önüne alınarak bunun karşılığı davalının devrini yaptığı, ----- sayılı taşınmazdaki iki bağımsız bölümün bedeli düşülmek suretiyle hesaplanacak miktardan şimdilik davacı --- davacı --- olmak üzere toplam ------fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalıdan tahsiline davacılara ödenmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi bulunmadığını, ticari ilişki bulunduğunu, beraber yaptıkları işler bulunduğunu, Mahkemece verilen ihtiyati tedbirin kaldırılması gerektiğini, Mahkemenin görevsiz olduğunu, asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğunu, müvekkilinin kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile inşaat işine girdiğini, bu işi ilk kat maliklerinden birinin oğlunu tanıyan davacıların ayarladığını, davacı --- olduğunu, kendilerinden --- aldığını, davacı ---- ortaklığı kurulduğunu, işin finansmanının davacı tarafından sağlanacağının kararlaştırıldığını, iş bittiğinde tarafların yaptıkları işlere ve koydukları sermayeye göre kardan pay alacaklarını, davacı ------ofisini davalı şirketin bulunduğu yere taşıdığını, işlerini burudan yürüttüğünü, davacıların iddia ettiği gibi iki dükkan ve ikik dairesinin -----, bir çatı katının ----gibi bir anlaşma olmadığını, davacıların --------yevmiye nolu sözleşmeye göre anlaşıldığını iddia ettiğini, oysa bu sözleşmede davalı müvekkiline düşen dükkan bulunmadığını, iki dükkan verileceği yönünde anlaşıldığı iddiasının somut duruma uygun bulunmadığını, davacının işin başından itibaren davalı şirketle çalışan ve başka işlerde de ortak iş yapan gayrimenkul alım satımı ile uğraşan bir kişi olduğunu, davacı oğlunun davalı şirketin loğosunu yaptığını, kızının sigortalı çalıştığını, davacının kendisinin şirket adının geçtiği kartvizit bastırdığını, davalı şirket yetkilisine vekaletler verdiğini, taşınmaz satın aldırdığını, davacı --------- bağımsız bölümlerin satışı için ilanlar verdiğini, davacı --- sağladığı finansman desteği karşılığında kendisine iki dükkan verildiğini, ---- olan davalı şirket alacağına karşılık bu kişinin ------- bölümün davacı ------ devrettiğini, taraflar arasında işin bitiminde yapılan ödemeler ve devredilen gayrimenkuller hesaptan düşülerek son hesabın çıkarılması yönünde mutabakatları olduğunu, bağımsız bölümlerin tanıtım ve pazarlanması konusunda davacı --- mutabakat bulunduğunu, davacı ---davacı---- eski eşi olduğunu, davacı ----- tarafından gönderilen paralarında diğer davacının finansman desteğine ilişkin olarak gönderildiğini beyanla açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Hukuki niteliği itibariyle, gayrimenkul satış vaadi karşılığında davalıya ödenen tutarların davacıya devredilen taşınmazların bedelinin davacı tarafından yapılan ödemelerden düşülmesi suretiyle bakiyesinin dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalıdan tahsiline yönelik bulunmaktadır.
------ sayılı görevsizlik kararı ile; Mahkemece Tüketici Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.
Dosya kendisine gelen--------- Karar sayılı kararı ile; Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiş, davacılar vekilince mahkemece verilen görevsizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesi, davalı vekili tarafından ise kararda vekalet ücretine hükmedilmediği gerekçesi ile karar temyiz edilmiş, --------- sayılı kararı ile mahkemece verilen kararın onanmasına karar verilerek, tarafların karar düzeltme talepleri de reddedilmiştir.
--------- kaydedilen dosyada, gönderme kararı verilerek dosya önce kapatılan---------- ardından da bu Mahkemenin kapanması ile Mahkememizin yukarıdaki esasa kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Dosya Mahkemece belirlenen inşaat mühendisi bilirkişiye verilerek ----- tarihli Rapor alınmıştır. Bilirkişi Raporunda; ------dava tarihindeki arsa payı dahil değeri ---keşif tarihindeki değeri --- olarak, --- dava tarihindeki arsa payı dahil değeri --- keşif tarihindeki değeri ---- olarak tespit edilmiştir.
Mahkemece davacılar vekilince gösterilen tanıklardan --- talimat yoluyla dinlenmiştir. Tanık beyanında özetle davacı----- davalı şirketin emlakçılığını yaptığı, diğer davacının davalı şirketin temsilcisi ile birlikte inşaatı yaptıklarını, bir dükkan ve bir dairenin davacı------ verileceği yönününde anlaştıklarını beyan etmiştir.
Dosya bilirkişi heyetine verilerek rapor alınmıştır. Bila tarihli Bilirkişi Raporunda; Davalı şirketin incelenen ticari defter ve kayıtlarında, davacı--- tarihi itibariyle --- karşılığı,--- alacağı gözüktüğü, davacı ------ alacağı gözüktüğü davalı tarafından iki adet bağımsız bölümün davacı --- tarihinde satışının yapıldığı gözönüne alındığında,--- --- alacağı davalıdan talep edebileceği, davacı --- karşılığı ---------- alacağı talep edebileceği şeklinde görüş verilmiştir. Davalı vekilince bilirkişi raporundaki tespitlere itiraz edilmiştir.
Bu arada davalı şirketin ----- tarihinde resen terkin işlemine tabi tutulduğu anlaşılmakla Mahkemenin ----- tarihli ara kararı ile davacılar vekiline davalı şirketin ihyası için dava açması yönünde süre verilmiştir.---------------- açılan ihya davasında, Mahkemenin --- tarih ve ----- kararı ile davalı şirketin ihyasına karar verilmiştir.
Taraf teşkilinin sağlandığı görülerek yargılamaya devam olunmuş, Mahkemenin---- tarihli celse ara kararı ile dosyaya rapor sunan heyete gayrimenkul değerleme uzmanı bilirkişi dahil edilerek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Davacılar vekili------ tarihinde uyap üzerinden verdiği Dilekçesi ile adli yardım talebinde bulunmuştur. Mahkemece davacıların sosyal ve ekonomik durumu araştırılmakla davacı --- kayıtlı taşınmazlar ve araç kaydının bulunduğu, davacı ---- adına kayıtlı taşınmazlar olduğu görülerek adli yardım talebinin reddine karar verilmiştir.
--- tarihli Bilirkişi Heyeti Raporunda; Bölgedeki yapılan incelemede emsal taşınmazların --------aralığında değiştiği, dava konusu taşınmazlann yeri, konumu, büyüklüğü, yaşı, inşaat kalitesi, sosyal, ticari ve ulaşım olanakları, müspet ve menfi yönleri île yol gösterici emsalleri ------ve mevcut piyasa koşullan göz önüne alınarak yapılan araştırma ve değerlendirmeler sonucunda inceleme tarihi olan--- itibarıyla rayiç değerlerinin;------ olarak tayin ve takdir edilmiştir --------- Dava konusu taşınmazların satış tarihi olan --- tarihindeki rayiç değerinin ise ----- gelişmeler ve emlak piyasasındaki fiyat artış oranları dikkate alınarak;------- olduğu, buna göre davacılann alacaklarının ------------------ olduğu şekline görüş verilmiştir.
Davalı vekilinin itirazlarının değerlendirilmesi neticesinde ---- müzekkere yazılarak, ---------- ilişkin tapu kaydı getirtilerek Mahkemece dosya bilirkişiye verilmiş ve ------- tarihli bilirkişi Ek Raporu alınmıştır. Bilirkişi Ek Raporunda; Dava konusu taşınmazın yeri, konumu, büyüklüğü, yaşı, inşaat kalitesi, sosyal, ticari ve ulaşım olanakları, müspet ve menfi yönleri ile fikir verici gösterici emsalleri (pazarlık payı dikkate alınmıştır) ve mevcut piyasa koşulları göz önüne alınarak yapılan araştırma ve değerlendirmeler sonucunda inceleme tarihi olan --- itibarıyla rayiç değerinin----- olduğu, Dava konusu taşınmazın dava ve satış tarihi itibarıyla rayiç değeri ise -------- inşaat piyasasındaki gelişmeler ve emlak piyasasındaki fiyat artış oranları dikkate alınarak, Dava tarihi olan --- itibarıyla taşınmazın rayiç değerinin: --- tarafından --- satış tarihi olan -- itibarıyla taşınmazın rayiç değerinin: ------- bağımsız bölümün bedelinin ---- verildiğinin kabulü halinde davacıların alacaklarının ---- Dava tarihi olan --- cinsinden alacağı: ------ dava tarihi olan --- itibarıyla ----- cinsinden alacağı: --------- olduğu, mütalaa edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde ; --- tarihli bilirkişi kök raporu ve ----tarihli bilirkişi ek raporu denetime uygun bulunmakla ve yerinde tespitler içermekle Mahkememizce de benimsenmiştir.
Davacılar vekilince taşınmaz alımı için çeşitli tarihlerde ----- cinsinden ödemeler yapıldığı, davalı ile iki dükkan, iki daire ve bir çatı satışı konusunda anlaşıldığı, davalının iki adet dükkanı devrettiği ancak diğer edimlerini devretmediği iddiasıyla, ödenen tutarlardan iki adet dükkan bedeli düşülerek kalan tutarın davalıdan iadesi istenmiştir. Davalı taraf ise davacı ile aralarında ortaklık olduğunu, davacının ortaklığın ve inşaatın finansmanı için kendilerine ödemeler yaptığını, diğer davalı ------ tarafından yapılan ödemelerin de bu kapsamda yapıldığını, iş sonunda mahsuplaşılacağı konusunda anlaşıldığını, bu kapsamda davacıya iki adet dükkanın ve davalı şirkete dava dışı--- borcuna kaşılık ---------- bölümün davacıya devredildiğini, taraflar arasında başkaca işlerde olduğunu iddia etmiştir.
Davalı taraf bu iddiasının dayanağını olarak davacının mobilyalarını işyerine getirmiş olmasını, davacıların eski eşinin bu projeyle ilgili olarak taşınmaz alımına aracılık yapmasını, ilanlar vermesini göstermektedir. Davalı ayrıca davacıların oğlunun da şirketlerinde çalıştığını, logo hazırladığını ve davacının inşaatın temel atma törenine de katıldığını belirtmektedir. Bu konuda törende çekilmiş fotoğraflarını da dosyaya sunmuştur.
Taşınmaz devri ve taşınmazlar üzerindeki ayni hak tesisi amacıyla yapılan sözleşmelerin ve gayrimenkul satış vaadi sözleşmelerinin resmi şekilde yapılması gerekir, aksi durumda geçersiz olan sözleşmeye dayalı olarak talepte bulunulması söz konusu olamayacaktır. Esasen davacı taraf, taraflar arasında gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi bulunduğu yönündeki iddiasını ispat edilebilmiş değildir.
Bununla birlikte davacılar tarafından yapılan ödemelere ilişkin olarak davalı tarafça ödeme yapılmadığı yönünde bir itiraz getirilmemekte yapılan ödemelerin kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile davalı şirketin üstlendiği inşaatın finansmanı için yapıldığı iddia edilmektedir. Bu durumda yapılan ödemelerin davalı tarafın kabulünde olduğu söylenebilecektir. Bu çerçevede davacı taraf, davalının kabulünde olan ödemeleri sebepsiz zenginleşme esaslarına göre talep edebilecektir.
Davalı taraf, taraflar arasında adi ortaklık bulunduğunu ispat için resmi ya da yazılı adi şirket sözleşmesi sunmamıştır. Bu ortaklığın varlığını ispat bakımından yukarda belirtilen maddi olguları ileri sürmektedir. Öncelikle belirtmek gerekir ki bir adi ortaklık sözleşmesinin geçerli olarak kurulabilmesi için her hangi bir şekil şartı öngörülmemiştir. Ancak adi ortaklık sözleşmesinin bir hukuki işlem olduğu dikkate alındığında yazılı belgeler ile ispatı gerekmektedir. Davalının iddia ettiği olaylar da ortada bir adi ortaklığın varlığını ispat eder nitelikte değildir. Söz konusu ödemelerin taraflar arasındaki adi ortaklığa istinaden, kat karşılığı inşaat sözleşmesinin finansmanı için yapıldığı iddiası ve adi ortaklık nevi davalı tarafça ispat edilememektedir.
Dava konusu ödemelere ilişkin olarak davalı tarafça davacı------- adet dükkanın verildiği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacı taraf talebi de bu dükkanların bedelinin düşülerek kalan tutarın ödenmesine yöneliktir. Bu kapsamda Mahkemece görevlendirilen bilirkişi heyeti tarafından söz konusu dükkanların satış tarihindeki bedeli hesaplanarak yapılan ödemelerden düşülmüştür.
Burada değerlendirilmesi gereken bir diğer husus ise; dava dışı --- tarafından davacı -----------devredilen taşınmazın davacı tarafça yapılan ödemelerden düşülüp düşülmeyeceğidir. Davalı vekilince cevap dilekçesi ekinde sunulan ve davalı şirket ile dava dışı --- akdedilen ---- tarihli Sözleşmeyle; ---- bölümün dava dışı --- bedelle satılması karşılığında ilgilinin---------- ve takibeden iki ayda --- ödemesi ve tapuda dava dışı -------- devri karşılığında anlaşıldığı görülmektedir. Söz konusu taşınmazın ----------------tarafından davacı --------devrinin yapıldığı dosya kapsamına alınan tapu kayıtlarından anlaşılmaktadır. Anılan taşınmazın satış tarihi ve davalı ile dava dışı -------- arasındaki sözleşmenin tarihi ve kapsamı dikkate alındığında davalının bu kısma yönelik iddiasının yerinde olduğu, davacının ödediği tutarlar karşılığından söz konusu taşınmazın da devredildiği sonucuna varılmıştır.
Bu çerçevede söz konusu taşınmazın satış anındaki bedeli de hesaplattırılarak davacı alacağından düşülmekle; davacı --- açtığı alacak davasının kısmen kabulüne,----------dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin davacı isteminin reddine, davacı --- açtığı alacak davasının, davacı taraf talebi de dikkate alınarak ------ üzerinde kabulüne, davacılar alacaklarına dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar vermek gerekmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı --- açtığı alacak davasının KISMEN KABULÜNE; -----dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davacı --- açtığı alacak davasının KABULÜNE ;--- nin dava tarihi olan ---- tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline davacıya verilmesine,
3- Alınması gerekli 4.636,34-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.485,00-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 3.151,34-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- Davacı tarafından sarfedilen toplam ---- yargılama giderlerinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.830,54-TL 'sinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Davalı tarafından sarf edilen 661,50-TL'nin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 212,53-TL 'sinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
6- Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 9.623,36- TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
7-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı vekili için takdir olunan 4.819,20- TL vekalet ücretinin davacı-------- alınarak davalıya verilmesine,
8- Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,
Dair, Davacı Vekilinin ve Davalı Vekilinin yüzlerine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren ------- nezdinde 15 günlük süre içerisinde Temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/07/2021