T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/300 Esas
KARAR NO : 2022/136
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 17/05/2019
KARAR TARİHİ: 17/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket,----------- tarihinden bu tarafa---- işiyle iştigal ettiğini, müvekkilin bulunduğu ------ civarında büyük çaplı bir yangın meydana geldiğini, müvekkil davacıya ait işyerinin tamamen yandığını, bu yangın sebebiyle işyerinin içinde mevcut olan tüm ürün, malzeme, evrak, ticari evrak ve belgeler de tamamen yandığını, hiçbir malzeme ya da evrakın sağlam kurtarılmasının mümkün olmadığını, bu hususta ------- olur tarihli Yangın Raporu'yla da sabit olduğunu, davacı şirketin arşivinde bulunan 2017 yılı ve öncesine ait tüm ticari defterleri, --- yevmiye, kebir, envanter defterleri, imza sirkülerleri, fatura defterleri, alış-satış faturaları, irsaliye belgeleri, tahsilat makbuzları, personel özlük dosyaları ile iş akdi sonlanan personellerle ----- belgeleri, tüm vergiye esas belgeler ile sair her türlü belge ve evrakların yangın nedeniyle zayi olduğunu, TTK M. 82/7 madde hükmü uyarınca, sayın mahkemeden, 2017 yılı ve öncesine ait yukarıda açıklanan tüm ticari defterler, faturalar, vergiye esas belgeler, ve sair her türlü belge ve evrakların yangın sebebiyle zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; hukuki niteliği itibariyle, davacı şirkete ait ticari defterlerin, faturaların vs. belgelerin zayi olduğu iddiasıyla açılan zayi belgesi verilmesi davasıdır.
6102 Sayılı TTK. m. 82/7'de; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklinde düzenlenen hükme göre, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerin zayi olması halinde tacir, 15 gün içinde mahkemeye başvurarak zayi belgesi verilmesini talep edebilmektedir.
Davacının yerleşim yerinin mahkememiz yargı çevresi içerisinde bulunduğu, mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmıştır.
Davanın, TTK. 82/7. maddesinde öngörülen 15 günlük yasal hak düşürücü süre içinde açıldığı belirlenmiş ve işin esası incelenmiştir.
Davacı hakkında -------- bulunmadığı konusunda yapılan araştırmada davacı hakkında herhangi bir inceleme ya da soruşturma bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davacı vekili zayi belgesi verilmesini istediği defterlere ilişkin noter defter tasdik bilgilerini vermiş, --- müzekkere yazılarak defter tasdik bilgileri istenmiştir. Gelen bilgilere göre davacının talebe konu döneme ilişkin defterinin tasdik işlemlerini yaptırdığı anlaşılmıştır.
Dosya bilirkişiye tevdi edilerek zayi olduğu iddia olunan defter ve belgeler ile ilgili bilirkişi raporu alınmıştır. Bilirkişi raporunda özetle, davacının talep ettiği defter ve belgelerin zayi olduğu şeklinde rapor sunulmuştur.
Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacıya ait ticari defter ve belgelerin ------- meydana geldiği, yangında davacıya ait defter ve belgelerin zayi olduğu anlaşılmış, defterinin ve belgelerin zayi olduğunun tespiti ile davacıya zayi belgesi verilmesine karar verilmiştir. Davacı tarafından her ne kadar ticari defter ve belgeler dışında -------- olduğunun tespitini talep etmiş ise de; bu belgelerin kanun gereğince davacının saklamakla yükümlü olduğu belgeler olmadığından bu belgeler yönünden talebin reddine karar verilmiştir. Yine davacı vekili tarafından kısa karardan sonra gerekçeli karar henüz yazılmadan ------ makbuzları ve--- ve fişleri ile --- zayi olduğunun tespitini talep etmiş ise de; gerek kısa kararının tefhiminden sonra mahkeme tarafından hükümde değişiklik yapılamayacağından hemde bu belgelerin zayi olduğunun ispatına dair herhangi bir belge, delil vs. olmadığından bu talebi dikkate alınmamış, davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
A)-------yevmiye numarası ile tasdikli ---- numarası ile tasdikli ----- -------- numarası ile ----
B)----- --- numarası---- defteri, ---- tasdikli ---
C)---------- numarası ile tasdikli ----yevmiye numarası ile tasdikli -------- numarası ile ---- kebir,
D)------ yevmiye numarası ile tasdikli ------ numarası ile tasdikli defteri kebir ve ------- yevmiye ------ defteri,
E)---------numarası ------- numarası ile tasdikli ------ yevmiye numarası ile tasdikli -----
F)----- yevmiye numarası ile tasdikli ------ yevmiye numarası ile----- defteri ve ------ numarası ile tasdikli ---------
G)---- tarihinde bastırılmış olan ------- numaralı faturalar,
H) ------ tarihinde ---- ------ seri ve sıra numaralı sevk irsaliyelerinin zayi olduğunun tespiti ile davacıya TTK 82/7 maddesi gereğince zayi belgesi verilmesine,
2-Davacının diğer taleplerinin REDDİNE,
3-Alınması gerekli 80,70 TL harçtan peşin alınan 44,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 36,30 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacının yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde HMK. 333. maddesi uyarınca iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.