T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2013/99 Esas
KARAR NO: 2020/1106
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/01/2013
KARAR TARİHİ: 22/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirket ile davalı -----arasında akdedilmiş olan 12/04/2012 tarihli sözleşme ile müvekkiline--- bulunan ----- ocağından ---------satmayı kabul ettiğini, iş bu sözleşmenin 12/04/2012 tarihinde yürürlüğe gireceği konusunda tarafların mutabakata vardığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme gereğince sözleşme konusunu oluşturan ürünlerin davalı tarafından 01/07/2012 tarihinden itibaren teslim edilmeye başlanacağını, bu teslimatların 20/09/2012 tarihine kadar sözleşmedeki miktarın tamamının müvekkili şirkete teslim edileceğini, yapılan sözleşme gereğince teslim edilmesi gereken ürünlerin teminatı olarak davalıya çekler verildiğini, davalı tarafa çekler teslim edildiği halde davalı tarafça ürün tesliminin yapılmadığını, ------tarafından icra takibine konulduğunu, davalıların kötü niyetli olarak hareket ettiğini açıklanan nedenlerle davanın kabulüne, müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine, alacağın % 20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı -----cevap dilekçesinde özetle, müvekkili bankanın ----- arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesine istinaden yüksek --- kullandırıldığını, ------ çek numaralı çeki ciranta olan diğer davalı tarafından müvekkili bankaya olan kredi borcunu ödeme amacıyla verildiğini ve temlik cirosu ile devir ve temlik edildiğini, davaya konu çek için Kadıköy ----. Asliye Ticaret Mahkemesinden ihtiyati haciz kararı alındığını, banka personelince sehven tahsil cirosu atılmış olduğundan söz konusu cironun iptal edildiğini, dava konusu çek bedeli kredi borcundan mahsup edilmek üzere temlik cirosu ile müvekkili bankaya tevdi edildiğini açıklanan nedenlerle ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, davacı aleyhine en az % 20 oranında tazminata hükmedilmesine, davanın reddine, mahkeme masrafları ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava hukuki niteliği itibariyle, davacı tarafından davalıya ticari ilişki nedeniyle verilen 200.000,00-TL bedelli çek nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespiti talebiyle açmış olduğu menfi tespit davasıdır.
Dava konusu çek hakkında Gebze----. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ----sayılı dosyasıyla dava açılmış olduğunun beyan edilmiş olması nedeniyle, ilgili dosya, mahkemesinden UYAP kanalıyla istenmiş, dosyanın incelenmesinde, davacının mahkememiz dosyasının davacısı, davalısının mahkememiz dosyasının davalısı olduğu, davanın, mahkememizdeki davaya konu çekin de aralarında bulunduğu toplam 6 adet çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istemiyle açılan menfi tespit davası olduğu, açılan davanın kabulüne, dava konusu çekler nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verildiği, kararın tarafların temyiz etmemesi üzerine ---- yönünden, davanın açıldığı tarihte aynı konuda Gezbe ---. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin -----. sayılı dosyası ile devam eden derdest bir dava olduğundan davanın 114/1-ı ve 115/2 gereği dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
Dava konusu çekin incelenmesinde, lehdar olan davalı ------ cirosundan sonra tahsil içindir şeklinde kaşe bulunduğu, daha sonra bu kaşenin üstüne iptal edilmiştir yazısı içeren kaşe basıldığı görülmüştür. Davalı banka tarafından verilen cevap dilekçesinde, tahsil içindir kaşesinin sehven basıldığı, çekin kredi için kendilerine teslim edilmiş olduğu bu nedenle yetkili hamil oldukları beyan edilmiştir.
Konu ile ilgili TTK. m. 688'deki yasal düzenleme; "(1) Ciro, "bedeli tahsil içindir", "vekâleten" veya bedelin başkası adına kabul edileceğini belirten bir şerhi ya da sadece vekil etmeyi ifade eden bir kaydı içerirse, hamil, poliçeden doğan bütün hakları kullanabilir; fakat o poliçeyi ancak tahsil cirosu ile tekrar ciro edebilir. (2) Poliçeden sorumlu olanlar, bu hâlde, ancak cirantaya karşı ileri sürebilecekleri def'ileri hamile karşı dermeyan edebilirler. (3) Tahsil cirosunun içerdiği yetki, bu yetkiyi verenin ölümü ile sona ermeyeceği gibi, onun medenî hakları kullanma ehliyetini kaybetmesiyle de ortadan kalkmaz." şeklindedir.
Dava konusu çekin kimin tarafından ibraz edildiğine ilişkin bilgilerin gönderilmesi için davalı bankaya müzekkere yazılmış, verilen ----hesabına alacak kaydedilmek üzere tahsile verildiği bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, tarafların iddiaları, savunmaları ve toplanan deliller bir bütünlük içinde değerlendirildiğinde, dava konusu çek hakkında davacı tarafından Gezbe--- Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ----- yeni esas) sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında yapılan yargılama sonucu, davacının davalı ------ dava konusu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği görülmüştür. Yapılan yargılama sırasında davalı banka tarafından her ne kadar, dava konusu çekin davalı ---- verilen kredilere mahsuben alındığı, arkasındaki tahsil içindir kaşesinin sehven basıldığı, davalı bankanın yetkili hamil olduğu iddia edilmişse de, davalı banka ile diğer davalı arasında imzalanan bir kredi sözleşmesi dosyaya sunulmamış, dava konusu çekin hangi krediye mahsuben teslim alındığı hususu açıklanmamış, davalı bankaya yazılan müzekkereye verilen cevapta krediden bahsedilmemiş, dava konusu çekin diğer davalının -----------hesabına alacak kaydedilmek üzere tahsile verildiği, çekin takas sistemi aracılığıyla ----edildiği beyan edilmiştir. Dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu çekin, diğer davalı ----- kredi kullandırdığını ispat edemeyen davalı bankaya tahsil için verildiği, TTK. m. 688/2'de de belirtildiği üzere, davacının, diğer davalı olan cirantaya karşı ileri sürebileceği def'ileri davalı bankaya karşı da ileri sürebileceği sonucuna varılmış, davacının, dava konusu çek nedeniyle diğer davalıya borçlu olmadığı hususu kesinleşmiş mahkeme kararıyla tespit edildiğinden, davanın kabulüne, davacının Kadıköy ---. İcra Müdürlüğü'nün ---. sayılı dosyası ile icra takibine konu edilen ----çek no'lu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davalı ----- yönünden, dava açıldığı tarihte aynı konuda Gezbe ---. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin------ sayılı dosyası ile devam eden derdest bir dava olduğu anlaşıldığından davanın 114/1-ı ve 115/2 gereği dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Müflis ---------. yönünden davanın KABULÜNE, davacının Kadıköy ----- İcra Müdürlüğü'nün --- Sayılı dosyası ile icra takibine konu edilen ---- çek no'lu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
3-Davalı Müflis ----- kötüniyetli olduğu kanıtlanamadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
4-Davalı ------ 5411 Sayılı Kanun 140. Maddesi gereği harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
5-Davacı tarafından harcanan 170,30-TL yargılama giderinin davalı----- alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı ----- tarafından masraf yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-----Tarifesindeki esaslara göre 22.450,00-TL avukatlık ücretinin davalı ----- alınarak davacıya verilmesine,
8-Tarafların artan gider avansı bulunması ve talep etmeleri halinde kendilerine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
TASHİH ŞERHİ
Mahkememizin ---- sayılı dosyasından verilen ---- tarihli kararın hüküm kısmında;
"2-Müflis ------- yönünden davanın KABULÜNE, davacının Kadıköy --- İcra Müdürlüğü'nün ---. Sayılı dosyası ile icra takibine konu edilen---- ---- keşide tarihli,---- çek no'lu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,"
olarak yazılan bendinde, "----- olarak yazılması gereken çek keşide tarihinin maddi hata sonucu "---- olarak yazıldığı, gerekçeli kararın yazımı sırasında anlaşıldığından, bu bendin;
"2-Müflis ----. yönünden davanın KABULÜNE, davacının Kadıköy ---. İcra Müdürlüğü'nün --- Sayılı dosyası ile icra takibine konu edilen ---- bedelli, ---- keşide tarihli,--- çek no'lu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, "
şeklinde HMK. m. 304 uyarınca re'sen tashihine karar verildi.