T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/232 Esas
KARAR NO: 2020/381
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 23/06/2020
KARAR TARİHİ: 26/06/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ---------- keşide tarihli, ----- bedelli keşide yeri -------- olan,-------- numaralı çekin silsilesine uygun olarak çeki ---------- daha sonra --------- ciro ettiklerini, -------çeki bankaya ibraz ettiğinde çekin karşılıksız çıktığını, çekin arkasını yazdırmış olduğunu, çekin keşidecesi olan----------görüşerek çek bedelini ödemesini talep ettiğini, ------ tarafından karşılıksız çek bedeli açıklamasıyla ---------ödeme yapıldığını, çekin ------- tarafından ---------------yetkililerine elden teslim edildiğini, ancak çekin şirketin genel müdürlük binasında kaybolduğunu, bedeli ödenen çekin 3. Kişilerce icra takibine konu edilmemesi için tedbir konulmasını ve çekin iptalini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava hukuki niteliği itibariyle çek iptali davasıdır.
Dava dilekçesi incelendiğinde, çek bedelinin karşılıksız kalan kısmının haricen keşideci tarafından hamile ödendiği, bankanın --------sorumluluk bedelini ödediği, dava dışı ------------ çek bedelinin tamamını tahsil ettiği ve çekin keşideciye teslim edilmek üzere davacı tarafa verildiği anlaşılmaktadır.
TTK'nun 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davaları iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye kambiyo senedi yerine mahkemeden alacağı zayi kararını ibraz sureti ile TTK'nun 739. Maddesinde düzenlenen hamilin ibraz yükümlülüğünü ortadan kaldırma amacı taşıyan bir başka deyişle zayi ettiği kambiyo senedini ibraz edemeyen hamile keşideciye karşı senet yerine geçecek olan zayi kararını ibraz sureti ile keşidecinin ödeme yapmasını sağlayan hukuki bir olanaktır.
Somut olayda keşidecinin çekin ibrazı koşulunu aramaksızın ödeme yaptığı anlaşılmakla bu dava ile ulaşılmak istenilen hukuki sonuç gerçekleşmiş bulunmaktadır. Dolayısı ile çeki haricen ödeyen keşideciye karşı zayi olan çek yerine geçecek mahkemece verilecek iptal kararını ibraz yükümlülüğü ortadan kalkmış bulunmaktadır. Bu durumda davacı hamilin keşideciye çeki teslim etmek için dava açmakta hukuki yararı bulunmamakta olup hukuki yarar yokluğu nedeni ile davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Nitekim benzer mahiyette ------- Adliye Mahkemesi ---- HD'nin ----------- Sayılı ilamında açıkça:" TTK'nun 757 vd. Maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptali davalarının, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye kambiyo senedi yerine mahkemeden alacağı zayi kararını ibraz sureti ile TTK'nun 739. Maddesinde düzenlenen hamilin ibraz yükümlülüğünü ortadan kaldırma amacı taşıyan bir başka deyişle zayi ettiği kambiyo senedini ibraz edemeyen hamile, keşideciye karşı senet yerine geçecek olan zayi kararını ibraz sureti ile keşidecinin ödeme yapmasını sağlayan hukuki bir olanak olduğu, somut olayda keşidecinin çekin ibrazından sonra vekil hamil olan davacının müşterisine çek bedelini ilişkin ödeme yaptıkları anlaşılmakla bu dava ile ulaşılmak istenilen hukuki sonucun gerçekleşmiş bulunduğu, dolayısı ile çeki haricen ödeyen keşideciye karşı zayi olan çek yerine geçecek mahkemece verilecek iptal kararını ibraz yükümlülüğünün ortadan kalktığı anlaşılmakla davacı vekil hamilin de dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı anlaşılmaktadır.---------İlk Derece mahkemesince çek bedeli ödendiğinden davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verildiği, ödenen çeklerin keşideciye iade edilememesinin dava açmakta hukuki yarar olarak kabulü mümkün olmadığından ileri sürülen istinaf sebebleri yerinde görülmeyerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. " gerekçesini haiz olup Mahkememiz dava dosyası ile aynı hususta ödenen çeklerin keşideciye iade edilememesinin hukuki yarar olarak kabulünün mümkün olmadığına değinilmiştir. Açıklanan sebeplerle davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın HMK. m. 114/1-h ve 115/2 gereği hukuki yarar yokluğu nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine,
2-Alınması gerekli harç peşin alındığından, yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansı bulunması ve talep edilmesi halinde gider avansının davacıya iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda kararın davacı tarafa tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.26/06/2020