T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/515 Esas
KARAR NO: 2021/414
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 28/06/2019
KARAR TARİHİ: 16/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı şirketin, -------------. arasında akdedilen -------------uyarınca gerek davacı gerekse davacı şirketin birleşme neticesinde --------- bulunan kayıt ----- muhafaza edildiğini,-------- birleşmelerine ------ tarihinde büyük çapta bir yangın çıktığı gerek davacı şirkete, gerekse davacı şirketin birleşme neticesinde -----halefi bulunduğu,------- yandığının bildirildiği, söz konusu yangında tamamen yanan ---- içerisinde yer alan gerek davacı----------dilekçesi ekinde bilgileri yer alan ticari defterler, belge ve yazışmaların zayi olduğu açıklanan nedenlerle yangında tamamen yanarak zayi olan ------- içerisinde yer alan ve zayi olan belgeler listesinde kayıtlı, gerek davacı şirkete, gerekse davacı şirketin birleşme neticesinde-----------, belge ve yazışmaların zayi olduğuna dair TTK m. 82 maddesi hükmü uyarınca şirket belgeleri hakkında zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, davacı tarafından dava dilekçesinde ve 17/07/2019 tarihli dilekçede belirtilen belgelerin, ------ yangında zayi olduğu iddiasıyla açılan zayi belgesi verilmesi davasıdır.
Dava dilekçesi ekinde sunulan -------------. tarafından saklandığı anlaşılmıştır.
------------------adresindeki,---- veren binada yangın çıktığı,-------- yanmış olduğu, yangın ek 1 raporunda ise yanan malzemelerin --- olduğu, bu ---yanmış olduğunun tespit edildiği görülmüştür.
Dava dışı --------. tarafından davacıya gönderilen bilgilendirme yazısında,--- bulunan davacı şirkete ait kutuların çıkan yangında yandığının bildirildiği görülmüştür.
İlgili vergi dairesine, --- müzekkereler yazılmış, toplanan delillerle birlikte inceleme yapılarak rapor tanzim edilmesi için dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Bilirkişi tarafından tanzim edilen -------- tarihinde dosyaya sunulan ve icmal niteliği taşıyan alış faturaları hakkında zayi belgesi istenebileceği yönünde görüş bildirilmiştir. Davacı taraf rapora itiraz ederek, zayi olduğunu iddia ettiği belgelerin ayrıntılı listesini sunmuştur.
Dosya kök rapora olan itirazlar karşılanmak suretiyle ek rapor tanzim edilmek üzere daha önce rapor tanzim eden bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından tanzim edilen -------- yılına ait yevmiye defteri olduğu, dava konusu yangında zayi olan toplam 6.198 adet kullanılmış satış faturası ve alış faturaları hakkında zayi belgesi istenebileceği yönünde görüş bildirilmiştir.
6102 Sayılı TTK. m. 82/7'de; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."şeklinde düzenlenen hükme göre, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerin yangın sonucu zayi olması halinde tacir, 15 gün içinde mahkemeye başvurarak zayi belgesi verilmesini talep edebilmektedir. Aynı kanun m. 82/5'teki düzenlemede saklama süresinin 10 yıl olduğu belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, davacı şirketin bir kısım belgelerini depolanmak üzere dava ---- teslim etmiş olduğu-------- tarihinde sona eren yangında yanarak zayi olduğu anlaşılmıştır. Benzer konuda, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi----. Sayılı, ---- tarihli kararı da göz önünde bulundurularak, davanın kısmen kabulüne, TTK. m. 82/7 kapsamına giren ve yangın tarihi itibariyle saklama süresi henüz dolmayan, davacı şirketle ------------ dönemine ait yevmiye defterinin, davacı şirkete----------------- olduğunun tespitine karar verilmiş, dava dilekçesinde ve bilirkişi raporunda liste halinde sıralanan, hakkında ayırt edici bilgi verilmeyen ve somutlaştırılmayan belgeler yönünden talebin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE;
a-Davacı şirketle---------- yılları hesap dönemlerine ait ------- Vergisi Defterlerinin,
b-Davacı şirketle birleşen----------- yılı hesap dönemine ait yevmiye defterinin,
c- Davacı şirkete tanzim----- adet,---- adet alış faturasının,
d- Davacı şirketle birleşen----- yılına ---------- adet satış faturasının,
ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
2-Fazlaya dair talebin REDDİNE,
3-Alınması gerekli 59,30-TL harçtan peşin alınan 44,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 14,90-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacının yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafından yatırılmış olan gider avansı bakiyesinin, karar kesinleştiğinde HMK. 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.