T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/544 Esas
KARAR NO : 2021/918
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 10/08/2021
KARAR TARİHİ: 12/08/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı--------- tarihinde ----------- firma ----- şubesine--- bulunduğu ve ilgili çeklerin ödemeden men edilmesi talimatında bulunulduğu, muhatap banka ödemeden men talebinin kabul edildiği, ilgili çeklerin zayii olması sebebiyle iptali ve ödemeden men edilmesine karar verilmesinin talep edildiği görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, TTK'nın 818/s atfıyla uygulanması gereken 757- 764. madde hükümlerine göre açılmış zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.
TTK'nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir(TTK m.652).
TTK'nın 780 ve 781.maddeleri gereğince imzasız çek yaprakları çek ----gibi kıymetli evrak niteliğinde de değildirler. Bu nedenle zayii oldukları gerekçesiyle iptallerine karar verilmesi de mümkün değildir.--- sayılı kararı da bu yöndedir.)
Zira, keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkânları mevcut bulunmaktadır. Hukuki yararının bulunması HMK'nın 114/h maddesi uyarınca dava şartıdır.
Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Somut olayda davacı, çeklerin hamili değil çeklerin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu gibi çekler henüz keşide edildiğine dair herhangi bir belge veya bilgi dosyaya sunulmamış olduğundan çeklerin---olmadığı belirli değildir. Keşideci ------ bu çekler için iptal talebinde hukuki yararı bulunmamaktadır.
Tüm bu hususlar nazara alındığında; dava konusu çeklerin henüz keşide keşide edilmemiş olduğu, buna ilişkin herhangi----uygun doldurularak kıymetli evrak vasfında olduğunun ispatlanamadığı, davacının dava konusu çeklerin hamili konumunda olmadığı, sadece çek hesabının sahibi olduğu, yukarıda ayrıntılı olarak belirtildiği üzere davacının dava açma ehliyeti ve dava açmada hukuki yararı olmadığı anlaşıldığından davada davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın HMK.nun 114/1-h,115/2 maddeleri uyarınca REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Karar kesinleştiğinde talep halinde artan gider avansının iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi.