T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/540 Esas
KARAR NO : 2021/916
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 06/08/2021
KARAR TARİHİ: 06/08/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ------------- yaşadığını, ticari faaliyetine -------- etmesi nedeniyle şirketin yönetiminin ---------- tarafından gerçekleştirildiğini, ancak ------------ ihlal ettiğini ve görevini kötüye kullandığını, ----------- tarafından ------------------- taklit edildiğini, müvekkilinin suç duyurusunda bulunduğunu müvekkili tarafından keşide edilmemiş çeklerin müvekkili şirket uhdesinde iken kaybolduğunu, bu nedenle tahsilatının mümkün olmadığını ve müvekkilinin mağduriyetine sebep olduğunu belirterek dava konusu çeklerin zayi olduğuna ve iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK'nın 818/s atfıyla uygulanması gereken 757- 764. madde hükümlerine göre açılmış zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.
TTK'nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir(TTK m.652).
TTK'nın 780 ve 781.maddeleri gereğince imzasız çek yaprakları çek vasfı taşımadıkları gibi kıymetli evrak niteliğinde de değildirler. Bu nedenle zayii oldukları gerekçesiyle iptallerine karar verilmesi de mümkün değildir. (Yargıtay ---- Hukuk Dairesinin----- Karar sayılı kararı da bu yöndedir.)
Zira, --------bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkânları mevcut bulunmaktadır. Hukuki yararının bulunması HMK'nın 114/h maddesi uyarınca dava şartıdır.
Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Somut olayda davacı, çeklerin hamili değil çeklerin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu gibi çeklerin henüz keşide edildiğine dair herhangi bir belge veya bilgi dosyaya sunulmamış olduğundan çeklerin kambiyo vasfını haiz olup olmadığı belirli değildir. Keşideci hesap sahibinin bu çekler için iptal talebinde hukuki yararı bulunmamaktadır.
Tüm bu hususlar nazara alındığında; dava konusu çeklerin keşide edilip edilmediğinin belirli olmadığı, buna ilişkin herhangi bir çek fotokopisi vs. sunulmadığı, çeklerin usulüne uygun --- vasfında olduğunun ispatlanamadığı, davacının dava konusu çeklerin hamili konumunda olmadığı, sadece çek hesabının sahibi olduğu, yukarıda ayrıntılı olarak belirtildiği üzere davacının dava açma ehliyeti ve dava açmada hukuki yararı olmadığı anlaşıldığından davada davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın HMK.nun 114/1-h,115/2 maddeleri uyarınca davanın USULDEN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Karar kesinleştiğinde talep halinde artan gider avansının iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi.