T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1124 Esas
KARAR NO: 2023/984
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 28/09/2018
KARAR TARİHİ: 05/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 18.07.2015 tarihinde gerçekleşen kazada yolcu konumunda bulunan --------- vefat ettiğini, kazaya sebep olan ------- plakalı sayılı aracın ZMMS poliçesinin -------- şirketine ait olduğunu, tazminat ve tüm diğer haklarının fazla, üst ve sair haklarının saklı kalması kaydı ... için 1.000-TL maddi tazminatın kaza tarihinden yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili 16/05/2023 tarihli ıslah dilekçesinde özetle, dava dilekçesinde 1.000 TL olarak belirtilen dava değerinin 253.074,51 TL arttırarak, fazlaya dair haklarımız saklı kalarak dava değerini 254.074,51 TL olarak ıslah ettiklerini bildirmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ---------- vefatı sebebiyle 252.231,00 TL ödeme yapıldığını, hesaplanacak tazminattan en az %25 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, hesaplamalarda TRH 2010 yaşam tablosu 941,8 teknik kullanılması gerektiği, destekten yoksun kalma tazminatının uzman kişilerce yapılmasını, -------- tarafından rücuya tabi ödemenin ödenecek tazminattan mahsup edilmesini, davacıya gelir bağlanamamış ise --------- aleyhine dava açılması için önelverilmesini, davalı sorumluluğunun yapılan ödemeden sonra bakiye poliçe teminat limiti ve kusur oranı ile sınırlı olduğunu, hasar görenin birden fazla olması durumunda KTK 96. Madde gereğince teminatın paylaştırılmasi gerektiği, şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmamasını, olmaz ise asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini, davanın reddini, mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; hukuki niteliği itibariyle davacının desteği olduğunu iddia ettiği --------- yolcu olarak seyahat etmekte olduğu ve davalı ... şirketi tarafından ZMMS ile sigortalanan ---------- plaka numaralı araç ile 18/07/2015 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu vefat etmesi nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatının tazmini taleplidir.Mahkememizce dosyanın ---------- gönderilerek dava konusu kazada vefat eden davacının --------- yaşındaki kızı ---------- vefatı ile davacının tedbir alıp almaması arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığı hususunda rapor tanzim edilmesine karar verilmiş, alınan 29/01/2020 tarihli raporun sonuç kısmında,"Çocuğun ölümünün; genel beden travmasına bağlı kafatası ve ekstremite kırıkları ve gelişen komplikasyonları sonucu meydana gelmiş olduğunun kabulu gerektiği, Çocuğun 18/07/2015 tarihinde maruz kaldığı trafik kazasına bağlı yaralanması ile olay yerinde ölümü arasında illiyet bağının bulunduğu"Yönünde rapor tanzim edilmiştir.--------- Dairesi'nin 30/11/2020 tarihli raporun sonuç kısmında, "Sürücü --------- %100 (yüzde yüz)oranında kusurlu olduğu"Yönünde görüş bildirmiştir.Dosyanın seçilecek aktüerya konusunda uzman bilirkişiye tevdii edilerek rapor alınmasına karar verilmiş, alınan 04/05/2021 tarihli raporun sonuç kısmında,"% 1.80 Teknik Faiz esas alınarak destekten yoksun kalma tazminatının 130.382,82 TL olarak hesaplandığı ,TRH 2010 Tablosu Kullanılarak %10 Arttırım ,%10 İskonto Uygulanarak destekten yoksun kalma tazminatının 196 .883,82 TL olarak hesaplandığı,Hesaplanan zararın her iki yöntem dahilinde de davalı------- şirketi Tarafından tanzim edilen poliçe teminat limiti (290.000.00TL) kapsamında olduğu"Yönünde görüş bildirmiştir.
Rapor taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilmesi suretiyle dosyanın ek rapor alınmak üzere bilirkişiye tevdine karar verilmiş, alınan 06/04/2022 tarihli raporun sonuç kısmında,"TRH 2010 Tablosu Kullanılarak %10 Arttırım 410 İskonto Uygulanarak; 178.751,53-TL ek destekten yoksun kalma tazminatının hesaplandığı,Hesaplanan davalı -------- şirketi tarafından tanzim edilen poliçe teminat limiti (290.000,00TL) kapsamında olduğu" Yönünde görüş bildirmiştir.Yıkarıda da belirtildiği gibi dava destekten yoksun kalma tazminatı talebine işişkindir.----------- sayılı ilamında da belirtildiği üzere 2918 KTK’da zorunlu trafik sigortasına ilişkin olarak, sorumluluğun kapsamı yanında, bu kapsam dışında kalan hâller de açıkça düzenlenmiştir. KTK’nın davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan (14.04.2016 tarihli ve 6704 sayılı Kanun’un 4. maddesi ile getirilen değişiklikten önceki hâli ile) “Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Dışında Kalan Hususlar” başlıklı 92. maddesinde:
“Aşağıdaki hususlar, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışındadırlar.
a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,
b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,
c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler,
d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,
e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar,
f) Manevi tazminata ilişkin talepler.” hükmü ile, zorunlu trafik sigortacısının hangi zararlardan sorumlu olmadığı düzenleme altına alınmış; burada örnekseme yoluna gidilmeyip; tek tek ve tahdidi olarak sorumlu olunmayan hâller sıralanmıştır.
Bu noktada üzerinde durulması gereken hususlardan ilki, 2918 sayılı KTK’nın 92/b maddesinde yer alan “İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri taleplerin zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) kapsamı dışında olduğuna” ilişkin hükümdür. Bu hükümle kanun koyucu; tehlike sorumlusu olan işletenin ve dolayısıyla eylemlerinden sorumlu olduğu sürücünün eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararları ZMSS kapsamı dışına çıkarmıştır. Şu hâliyle, anılan kişilerin mallarına gelen zararlar dışında kalan ölüm ve yaralanmaya ilişkin cismani zararlar ise, sigortacının sorumluluğu kapsamında bırakılmış; böylece tehlike sorumlusunun yakınlarının dahi belirtilen anlamda sigorta kapsamında olduğu benimsenmiştir. Durum bu olunca, gerek işletenin gerekse eylemlerinden sorumlu olduğu araç sürücüsünün; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin ölüm veya yaralanmaları hâlinde bundan kaynaklanan zararlarının zorunlu sigorta kapsamında olduğu kabul edilmelidir. Nitekim, -------- sayılı ilâmlarında; mali sorumluluk sigortası ile sigortalı araç sürücüsünün ve işletenin mirasçılarının açtığı destekten yoksun kalma tazminatı davasında da, Kanunun kapsam dışılığı düzenleyen 92. maddesinde, işletenin ve araç şoförünün desteğinden yoksun kalanların isteyebileceği tazminatların kapsam dışı olduğuna dair bir düzenlemeye yer verilmediği ve sürücünün desteğinden yoksun kalanların üçüncü kişi olduğu kabul edilerek zorunlu mali sorumluluk sigortacısından tazminat talep edebilecekleri öngörülmüştür.Dava konusu olayda tek taraflı trafik kazasını yapan --------- plakalı aracın kayıt sahibinin kazada ölen ---------- doğumlu --------- babası ---------- olduğu, onun sevk ve idaresindeki araçta tek taraflı kazanın meydanın meydana geldiği ve aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısının da Davalı ... şirketi olduğu dosya arasındaki belgelerden anlaşılmaktadır. Dosya arasında bulunan --------- poliçe örneğine göre -------- plakalı aracın 17/01/2015 ile 17/01/2016 tarihleri arasında davalı poliçenin geçerli olduğu görülmüştür. Poliçenin başlangıç tarihi itibari ile 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Malî Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları henüz yürürlükte olmadığından --------- ilamı ile yapılan tespitlerin iş bu dava kapsamında geçeli olmadığı değerlendirilmiştir.18/07/2015 tarihinde meydana gelen tek taraflı taraflı trafik kazasında davacının çocuğu olan ---------- vefat ettiğinden yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında davacının kızının olası desteğinden mahrum kaldığı anlaşılmıştır. Kazaya sebebiyet veren --------- plakalı aracın kaza tarihinde sürücüsü ise davacını eşidir. Tek taraflı kaza olduğundan davacının eşinin kazada %100 kusuru olduğu yönünde de bir ihtilaf yoktur. Kusur durumu hem kaza tespit tutanağında hem de bilirkişi raporunda da bu şekilde tespit edilmiştir.Davacının müteveffa kızının olası maddi desteğinin ne olacağı husunda yaptırılan bilirkişi incelenmesinde TRH 2010 yaşam tablosu esas alınmış ve %10 -------- rant uygulanarak 760.502,72TL davacının destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceği belirtilmiştir. Davalı ... şirketinin sorumluluğu ise poliçe limiti dahilindedir. Poliçe limiti ise 290.000,00 TL dir. Dolasıyla davalı ... şirketi en fazla bu miktar üzerinden sorumludur.Davalı ... şirketi cevap dilekçesinde davacıya 252.231,00 TL destekten yoksun kalma tazminatını 29.05.2018 tarihinde davacı vekiline ödendiğini beyan etmiş ise de bu yönde bir ödeme makbuzu dosyaya sunmamıştır. Ancak 28.03.2017 tarihinde 23.154,00 TL nin davacı vekiline verildiği ve karşılığında dosya arasında bulunan "İBRA,MAKBUZ,TEMLİK,TAZMİNAT MAKBUZU" başlıklı belge düzenlendiği anlaşılmaktadır. Bu belgede kapsamında her ne kadar davacı vekilince ödenen meblağ uyarınca davalı ... şirketi ibra edilmiş ise de 2918 sayılı KTK nın 111.maddesine göre" Bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. Tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir." hükmünü içermektedir. Davalı tarafından yapılan ödemenin yetersiz ve açık bir şekilde orantısız olduğu aldırılan bilirkişi raporundan anlaşılmaktadır. Davacı iş bu belgenin imzalanmasından sonra 2 yıl içinde 28/09/2018 tarihinde iş bu davayı açtığından aksi yöndeki davalının zamanaşımı itirazları dikkate alınmamıştır. Anacak yapılan ödemenin güncellenmiş değeri tazminat hesabından düşülmüştür.Diğer taraftan meydana gelen kazada müteveffanın kaza esnasında araçtan fırlaması nedeniyle kaza anında emniyet kemeri takmadığı anlaşılmıştır. Bu durum kazanın oluşumuna etkisi olmasa da ölüm olayının meydana gelmesinde etkili olmuştur. 07/10/2015 tarihli dosya arasında mevcut bilirkişi raporunda da bu durum tespit edilmiştir. Yüksek mahkemenin istikrar kazanmış içtihatlarında da belirtildiği üzere bu durum mütefarik kusuru oluşturmaktadır.%20 aranında mütefarik kusur indirimini davcının 760.502,72TL lik destek tazminatından tenzil edilse dahi bulunacak miktar poliçe limitlerini aşacaktır.Sonuç olarak davacının davalı tarafça yapılan ödemler poliçe limitinden güncel hali ile düşüldükten sonra 254.074,51-TL destekten yoksun kalma tazminatınını kısmi ödeme yaptığı tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte talep etme hakkı bulunduğu kabul edilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, 254.074,51-TL destekten yoksun kalma tazminatının 30/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 17.355,83-TL harçtan davacı tarafından yatırılan 35,90TL peşin harç, 868,00-TL tamamlama harcı toplamından oluşan 903,90-TL harçtan mahsubu ile bakiye 16.451,93-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 35,90-TL başvurma harcı, 35,90-TL peşin harç , 868,00-TL tamamlama harcı toplamı olan 939,80-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafınan sarfedilen toplam 2.378,20-TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 40.111,18 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Bedeli ödenmeyen ----------- Başkanlığı'nın 04/05/2020 tarih ve ------------ nolu 573,00-TL bedelli ve ---------- Başkanlığı'nın maluliyet tespiti konusunda 30/11/2020 tarih ve ------- nolu 323,00-TL bedelli faturanın davalıdan tahsili ile Hazineye İrad Kaydına,
7-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 05/12/2023