T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/1392
KARAR NO: 2023/599
DAVA: Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/12/2017
KARAR TARİHİ: 11/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ----- 01.06.2016 tarih ve ---- Sözleşme numaralı sözleşme ile davalının satmış olduğu---- Marka ---- model, 118Kw kapasiteli, İmal yılı 2015 olan Paletli içten yanmalı bir aracı 90.000,00-EUR+KDV ye satın aldığını, satın alınan aracın sürekli arıza vermesi üzerine davacı tarafından ----- Makine Mühendisleri Odasına tespit yaptırdığını, tespitte mevcut şartlar altında kullanılmasının sakıncalı olduğu yönünde görüş bildirildiğini, bu görüş üzerine taraflarınca ----- Asliye Ticaret Mahkemesinin ----- sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırıldığını, bilirkişi raporunda makinede gizli ayıp olduğunu, gizli ayıbın giderilmesi gerektiğini, ayıp giderilemiyorsa yenisi ile takas edilmesi gerektiğinin ifade edildiğini, davalıya yapılan ihtarda “Dava konusu aracın ayıpsız bir yenisi ile değiştirilmesini veya bilirkişi raporunda yazılı 20.000,00 EURO'nun bedelden indirim yapılarak taraflarına geri iadesini aksi halde sözleşmeye konu edim borçlarının davalı tarafından gereği gibi yerine getirilmemesi nedeniyle sözleşmenin feshi ile birlikte maddi zararlarının tazmini için yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiğini", davalının aracı ayıpsız yenisiyle değiştirmediğini ve 20.000-Euro zararı da ödemediğini, açıklanan nedenlerle finansal kiralama sözleşmesine konu aracın ayıpsız bir yenisi ile değiştirilmesini, şimdilik davalıdan 2.000,00-EUR zararın aynen tazminine, aksine bir kanaatte, gizli ayıp bedelinin satış bedelinden indirilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili, dava dışı ------ dava açılmasına ilişkin muvafakatini sunmuştur. 05/06/2018 tarihli dilekçesi ile davacı vekili; gizli ayıp nedeniyle satışa konu aracın değiştirilmesine yönelik taleplerinden vazgeçtiklerini, gizli ayıp bedelinin satış bedelinden indirilmesine yönelik taleplerinin devam ettiğini ve 20.000-Euro gizli ayıp tutarına ilişkin harcın yatırılması konusunda ara karar oluşturulmasını talep etmiş olup, tamamlama harcı yatırmıştır. 30/11/2018 tarihli dilekçesi ile davacı vekili; satın alınan araçtaki ayıp nedeniyle 20.000-Euro maddi zararın ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının bu davayı açmasının ön koşulunun süresinde ve usulünce ihbar olduğunu, kesinlikle kabul anlamına gelmemek üzere süresinde ve usulünce ihbar yapmamış olan davacının davasının reddine karar verilmesini talep etiklerini, dava konusu aracın mülkiyetinin ------ ait olması nedeniyle davanın taraf sıfatı yokluğundan reddi gerektiğini, ayrıca davanın esas yönünden reddi gerektiğini, servis formu incelendiğinde, iç kaçak olabileceği tespiti yapıldıktan sonra buna dair olarak yapılan testin sonucunda “1 mm yi 5 dakikaya indiği ve bunun fabrika değerlerinde” tespit edilerek “makinenin sorunsuz şekilde teslim edildiği” ifade olunduğunu, bu formun içeriği konusunda taraflar arasında sorun olmadığını, ancak davacının bu forma atfen ayıp iddiası ileri sürdüğünü, söz konusu tespit raporu müvekkile tebliğinden sonra İş bu tespit raporuna etraflıca itiraz edildiğini, raporda iddia edilenin aksine tespite konu ekskavatörde açık ya da gizli ayıp bulunmadığını, raporu hazırlayan bilirkişinin hazırladığı bu raporda makinenin hidrolik sistemli olduğunun yani pnömatik sistem ile hiçbir ilgisinin olmadığının anlaşılamadığının görüldüğünü, makinenin alındığı günden itibaren bir buçuk yıl ve 2000 saati aşkın bir süredir kullanılan ve kullanılmaya devam edilen bir makinenin hidrolik donanımı uygun olmasa idi bu kadar zamanda çalışabilmesinin mümkün olmadığını açıklanan nedenlerle önşart yokluğu ve taraf sıfatı yokluğu nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın reddini, makinenin ayıpsız misli ile değişimi talebinin reddini, satış bedelinden indirim talebinin reddini, davanın tümüyle usul ve esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; hukuki niteliği itibariyle davacı tarafından finansal kiralama yoluyla alınan ve daha sonra mülkiyetini de devralarak malik olduğu ---- Marka, ------Model, 118 Kw Kapasiteli, İmal Yılı 2015 olan paletli ve içten yanmalı araçta üretimden kaynaklı ayıp nedeniyle davalı aleyhine açılan tazminat davasıdır.------, 01/11/2019 tarihli cevabi yazısında dava konusu aracın finansal kiralama sözleşmesinin sona erdiğini ve aracın mülkiyetinin 25/06/2019 tarihinde davacıya devredildiğini bildirmiştir. Davacı vekili, davalıya gönderdiği -----Noterliği'nin 13/11/2017 tarih ve -----yevmiye nolu ihtarnamesinin 18/12/2017 tarihinde davalı şirkete tebliğ edildiğine ilişkin tebliğ şerhi örneğini sunmuştur.Mahkememizce; dosyanın 2 makine mühendisi ve bir nitelikli hesap uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 18/05/2021 tarihli kök raporda özetle; dava konusu aracın satışı esnasında gizli ayıplı olduğu, ortalama tamir bedelinin 17.500-Euro olabileceği, davacının yasal süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunduğu hususunun anlaşılamadığını, ancak her arızada davacının, aracı davalının yetkili servisine götürmesine rağmen ayıp tamamen giderilmeden aracın davacıya teslim edilmesi nedeniyle davalının ağır kusurlu sayılacağını, davalının ayıbın süresinde bildirilmediğini ileri sürerek sorumluluktan kurtulamayacağını, davacının, aracı her arızada davalının yetkili servisine götürmesi nedeniyle ayrıca ayıp ihbarına gerek olmadığı ve yasal süresi içinde ayıp ihbarında bulunmuş sayılacağı, davacının 17.500-Euro bedel indirimi talep edebileceği yönünde görüş bildirilmiştir.
Davalı vekilinin itirazları kapsamında ve raporun denetime elverişli olmaması nedeniyle dava konusu aracın da incelenmesi suretiyle ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 16/06/2022 tarihli 1. ek raporda özetle; dava konusu aracın satışı esnasında imalat hatasından kaynaklı gizli ayıplı olduğu, tespit edilen gizli ayıbın giderilmesi için malzeme ve işçilik bedeli olarak 28.887,58-USD olabileceği, takdiri Mahkemeye ait olmak üzere aracın ayıplı olarak satımında davalı satıcının kusuru bulunmasa dahi bedel indiriminden sorumlu olduğunun düşünüldüğü, ancak kar mahrumiyeti zararından sorumlu olması için aracın ayıplı olarak satımında kusurlu olması gerektiği, kar mahrumiyeti sorumluluğunun kusur sorumluluğu olarak düzenlendiği, davalının kar mahrumiyeti zararından sorumlu olmayacağı yönünde görüş bildirilmiştir.Davalı vekilinin rapora itirazları kapsamında ve davacının dava dilekçesinde talep ettiği Euro cinsinden hesaplama içerecek denetime elverişli ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 13/03/2023 tarihli 2. Ek raporda özetle; dava konusu aracın tespit edilen arıza ve hasarlarının giderilmesi için davalı şirketin 08/03/2022 tarihli proforma teklifi tespit edildiğini, söz konusu miktarın toplam 30.420,40-USD olduğu, Euro karşılığının 25.889,70-Euro olduğu, iş makinesinin serviste kaldığı süre için 8.000-TL kazanç kaybı olacağı yönünde görüş bildirilmiştir.Tüm bilirkişi kök ve ek raporları, taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekilleri, raporlara karşı beyan ve itiraz dilekçeleri sunmuştur. Sunulan tüm bilgi, belge ve dilekçeler Mahkememizce tetkik edilmiştir.Davalı vekilinin usule ilişkin itirazlarının 24/10/2019 tarihli celsede değerlendirildiği ve davanın usulden reddini gerektiren bir durum bulunmadığı anlaşıldığından yargılamaya devam edilmiştir.Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve bilirkişi raporlarının incelenmesinden; davacının finansal kiralama ile davalıdan satın aldığı iş makinesinde----- Asliye Ticaret Mahkemesinin----sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırdığı ve sonrasında dava konusu araçtaki ayıp ile ilgili -----Noterliği ihtarnamesini gönderdiği, Mahkememizce dava konusu aracın incelenerek aldırılan bilirkişi raporunda da dava konusu aracın imalat hatasından kaynaklı gizli ayıplı olduğu, davacının her arızada dava konusu aracı davalıya ait yetkili servise götürmesi nedeniyle davalının söz konusu aracın ayıbından haberdar olduğu, ayrıca yazılı bir ayıp ihbarının bu durumda aranmasının iyi niyet kuralları ile bağdaşmayacağı, kaldı ki davacının yaptırdığı delil tespitinden sonra davalıya ayıbı bildiren ihtarname gönderdiği, bu suretle davacının davalıya ayıp ihbarında bulunduğu, davacının seçimlik haklarından ayıp oranında indirim talep ettiği ve 13/03/2023 tarihli 2. Ek raporda belirtildiği üzere dava konusu aracın onarım masrafının 25.889,70-Euro olacağı anlaşılmış, davacının sadece 20.000-Euro indirim talepli dava açması ve kazanç kaybı talep etmemesi nedeniyle davanın kabulü ile taleple bağlılık ilkesi gereği 20.000-Euro'nun ihtarnamenin tebliğine göre temerrüt tarihi olan 19/12/2017 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE;
20.000-Euro'nun temerrüt tarihi olan 19/12/2017 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine;
2-Dava tarihi olan 26/12/2017 tarihinde (dava açılış saati 08.10 olması nedeniyle 25/12/2017 tarihli kur esas alınarak) ------ internet sitesinde 1-Euro efektif satış kurunun 4,5354-TL (20.000-Eurox4,5354-TL) olduğu anlaşıldığından alınması gerekli 6.196,26-TL harçtan davacı tarafından yatırılan 341,55-TL peşin harç, 1.204,50-TL tamamlama harcının toplamı olan 1.546,05-TL'nin mahsubu ile bakiye 4.650,21-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 31,40-TL başvurma harcı, 341,55-TL peşin harç ve 1.204,50-TL tamamlama harcı toplamı olan 1.577,45-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından sarfedilen toplam 4.260,00-TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 14.513,28-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra yatıran tarafa iadesine,
Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.