T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/432 Esas
KARAR NO: 2024/282
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/06/2023
KARAR TARİHİ: 02/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ------- şirketi ------- Şubesi------- -------- seri nolu 31.12.2022 keşide tarihli Keşidecisi -------- 50.000,00 TL bedelli müvekkili şirketin hamili olduğu çekin müvekkil şirket uhdesindeyken ancak müvekkilinin iradesi dışında zayi olduğunu, çekin kaybolması sebebiyle iptaline karar verilmesi için ödeme yasağı talepli olarak -------- Esas sayılı çek iptali davası açıldığını ve ödeme yasağı konulduğunu, uyuşmazlık konusu çekin müvekkili1 uhdesindeyken, müvekkilinin çeki ciro etmeden, müvekkilin iradesi dışında kaybolduğunu, dava konusu çekin son meşru hamilinin müvekkil şirket olduğunu, dolayısıyla, dava konusu çekteki -------- şirketinden sonraki ciro silsilesinin gerçeği yansıtmadığını açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile dava konusu -------- şirketi -------- Şubesi nezdindeki, --------- nolu, keşidecisi -------- olan, 31.12.2022 keşide tarihli, 50.000 TL bedelli çekin davalıdan istirdatı ile müvekkili şirkete verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu çekin karşılıksız çıktığı ve çek bedelinin müvekkili şirket tarafından --------Ş.'den tahsil edilerek ve cirosu iptal edilerek önceki ciranta -------Ş.'ne iade edildiğini, dava konusu çekin müvekkili şirketin elinde olmadığından çekin müvekkili şirketten istirdadının mümkün olmadığını, müvekkili şirketin davalı sıfatının olmadığını, dava konusu 1.12.2022 tarihli --------- seri nolu 50.000 TL bedelli çekin ibraz edildiği banka tarafından gününde işleme alındığını , ödeme yasağı kararı nedeniyle tahsil edilemediğini , çek arkasına şerh düşülerek müvekkili şirkete iade edildiğini, müvekkil şirketin , --------Ş.'ne çekin tahsil edilemediğini bildirdiğini, ---------Ş. 'nin karşılıksız çıkan diğer çekler ile birlikte 03.01.2023 tarihihde dava konusu çek bedelini müvekkili şirkete ödeyerek dava konusu çeki 05.01.2023 tarihinde müvekkil şirketten iade aldığını, müvekkil şirketin, çek bedelini tahsil ederek ve çekteki cirosunu iptal ederek, dava açılmadan önce çeki önceki ciranta --------Ş.'ne iade ettiğini, çekteki cirosu iptal edilen müvekkili şirketin çekte hamil sıfatı olmadığını, dolayısıyla dava konusu çekten dolayı davacıdan talepte bulunma ve icra takibi yapma hakkının bulunmadığını açıklanan nedenlerle müvekkili şirket hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; hukuki niteliği itibariyle davacının hamili olduğunu iddia ettiği ------- Bankası -------- şubesine ait -------- seri numaralı 31/12/2022 keşide tarihli keşide yeri -------- ve keşidecisi -------- olan 50.000-TL bedelli çek nedeniyle çeki bankaya ibraz eden --------Ş'den tahsili istemli istirdat davasıdır.Tanık ------- Beyanında, " Dava konusu çek bizim elimize --------- ile olan ticaretimizden dolayı gelmiştir. kendisine mal verdim. Oda bana dava konusu çeki verdi ben -------- temsilcisiyim. Bana göstermiş olduğunuz dosya arasında ki çek fotokopisindeki ilk ciranta benim ve imzada bana aittir. Ben çeki bu şekilde ciroladıktan sonra --------- şirketine verdim. Bir süre sonra beni aradılar çeki kaybettiklerini söylediler. Ben davacıdan çeçil peyniri aldığım için bu çeki ciro ederek davacı şirketin temsilcisine verdim. Ancak şuanda ismini hatırlamıyorum" şeklinde beyanda bulunmuştur.Dava çek istirdatına ilişkindir. Davacı vekilince davaya konu 31/12/2022 keşide tarihli -------- Bankası --------- Şubesi' ne ait ---------- seri numaralı ve 50.000,00 TL bedelli çekin yetkili hamilinin müvekkili olduğunu ancak müvekkilinin elinden rızası ile çıktığını bu sebeple çekin iptali için ---------- Asliye Ticaret Mahkemesi' nden çek zayi davası açtıklarını dava devam ederken çekin -------- şirketi tarafından bankaya ibraz edildiğini öğrendiklerini ifade ederek dava konusu çekin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacının öncelikle çekin yetkili hamili olduğunu ardından davalı tarafın çeki kötü niyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğini ispat etmesi gerekmektedir. Davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır. TTK' nın 792. Maddesi içeriği itibariyle önceki hamilin elinden herhangi bir şekilde çıkan çeki iktisap eden yeni hamilin TMK 3. Maddesi anlamında iyi niyetli olduğunu kabul etmiştir. Burada ispat yükü üzerinde olan davacının kötü niyete veya ağır kusura dair iddialarını her türlü delil ile ispat etmesi mümkündür. Kötü niyeti veya ağır kusuru ispatlanması gereken kişi çeki hamil olarak elinde bulunduran ve dava da taraf olan davalı olmalıdır. Dava konusu olan ---------- seri nolu ve 50.000,00 TL bedelli çekin ciro silsilesi takip edildiğinde -------- tarafından -------- ciro edildiği --------- tarafından da çekin ------- Bankası' na ibraz edildiği ancak --------- Bankası' nca çekle ilgili olarak ödeme yasağı bulunduğundan dolayı hiçbir işlem yapılmadığı bunun üzerine çekin -------- tekrar teslime edildiği -------- de çeki ciro yoluyla aldığı, -------- iade ettiği ve çek bedelini de --------- 03/01/2023 tarihinde aldığı anlaşılmıştır. İş bu dava tarihi 08/06/2023 olup dava tarihi itibariyle yetkili hamil -------- değil --------- olduğu, --------Ş nin 31/08/2023 tarihli müdahale dilekçesinden de anlaşılmaktadır. Zira müdahale dilekçesinde de -------- açıkça dava konusu çeke ilişkin ciroların iptal edilerek çekin kendilerine teslim edildiğini kabul etmiştir. Yukarıda da belirtildiği üzere, çek istirdatı davası çeki elinde bulunduran mevcut hamile karşı açılabileceğini dava tarihi itibariyle çek hamilinin davalı değil -------- şirketi olduğunu, pasif husumet yokluğundan dolayı davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalının pasif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gerekli 427,60-TL harçtan davacı tarafça peşin olarak yatırılan 853,88-TL harcın mahsubu ile artan 426,28-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından masraf yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden davalı yararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra yatıran tarafa iadesine,
Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 02/04/2024