T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/544 Esas
KARAR NO: 2024/309
DAVA: Ticari Şirkete kayyım atanması, şirketin infisahının tespiti
DAVA TARİHİ: 22/10/2010
KARAR TARİHİ: 24/04/2024
Mahkememizde görülen Ticari Şirkete kayyım atanması, şirketin infisahının tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA, SAVUNMA ve DOSYA KAPSAMI:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin dünya çapında tanınan -------- komseptine uygun restoranların -------- açılması, işletilmesi, tanıtılıp yaygınlaştırılması amacıyla 23/06/2006 tarihinde -------- Tic. Sic. ne --------- sicil numarası ile kayıtlı olarak (A) ve (B) grubu yatırımcılar arasında %50 şer ortaklık modeli ile kurulduğunu, %50 (A) grubu -%50 (B) grubu paylardan oluşan holdingte çeşitli nedenlerle genel kurul ve yönetim kurulu toplanması ve karar almanın imkansız hale geldiğini, holdingi ve bağlı şirketi (B) grubu hissedarlarından ---------, kendi çıkarları doğrultusunda tek başına yürüttüğü ve bu şekilde fiili durum yaratıldığını, bu durumun yatırımcılar ve hissedarlar arasında ortaklığın temel prensiplerine aykırı olduğunu, şirket için işlettiği -------- restoranlarında --------- beklenen açılım, yaygınlık, tanınma ve verimlilik sağlanamadığını, sözleşmenin amacının ve ticari dayanağının da ortadan kalktığını, holdingin artık kuruluş amacına ulaşması mümkün olmadığından kanunen infisah ettiğini ve Franchise Sözleşmesinin ve -------- Ortaklar sözleşmesini feshettiğini, TTK bakımından şirket maksadının imkansızlaşmasının bir fesih nedeni olduğunu, infasahın tespitini takiben şirketin tasfiye sürecine girmiş sayılacağından holdinge tasfiye işlemlerini gerçekleştirmek üzere bir tasfiye memuru atanmasını, ayrıca HUMK 101 vd. md. uyarınca gecikmesinde telafisi güç veya imkansız zararlar doğabileceğinden ihtiyaten gereken tedbirlerin alınmasına ve öncelikle davalı şirkete ve paylarının %99,99 na sahip olduğu ------- şirketini tek başına yöneten (B) grubu hissedarı ve yönetim kurulu başkanı -------- %0,0001 ve Y.K. Üyesi --------- (%49,5050) kötüniyetli ve muvazaalı işlemlerle şirketleri borçlandırmasına ve malvarlığını azaltmasına engel olunabilmesi amacıyla verilecek hükmün kesinleşmesine ve tasfiye memurunun göreve başlamasına kadar bağımsız ve tarafsız bir kayyım atanmasına karar verilmesini, talep ve dava etmiştir. Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı tarafın öncelikle davada haklı nedenlerin varlığını ispat etmesi gerektiğini, davacıların bizzat ihlal ederek müvekkilini ciddi zarara uğratmalarının yanında gerçek amaçlarının müvekkili şirketin diğer %50 ortaklarını, tamamen yok ederek bu şirketi de yeni ortaklarına büyük bedellerle satmak olduğunu, şirketin feshi halinde restoranında tasfiye olacağını, böylece davacıların restoranı ve haklarını yeni işbirlikçilerine verebileceklerine, kaldı ki davacıların başka bir şirketle anlaşarak başka şirketler açtırdıklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuşlardır.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, davacıların ortak oldukları davalı şirketin amacının gerçekleşmesinin imkansız hale gelmesi nedeniyle infisahının tespiti, dava sonuna kadar şirkete kayyım atanması ve fesih sonrası tasfiye memuru atanması hakkında TTK 529 vd. uyarınca açılmış fesih ve infisahın tespiti dava ve talebinden ibarettir. Davacı vekili, dava dilekçesi ekinde delillerini sunmuş ve ibraz etmiş, davalı tarafta cevap dilekçesinde karşı delillerini bildirmiştir. Davalı şirketin -------- Ticaret Sicil Memurluğundan gelen 09/10/2010 günlü cevabi yazı ekinde --------10/07/2006 günlü -------- sayılı nüshasında şirketin ana sözleşmesinin yayınlandığı, yine --------- 16/11/2009 gün --------sayılı nüshasında şirket ortaklar kurulu kararı ile müdür olarak atanmış --------- sadakat ve rekabet hükümlerine aykırı faaliyetleri nedeniyle haklı olarak azline ve tüm yetkilerinin kaldırılmasına, yerine -------- seçilmesine ve şirketi münferiden her türlü konuda temsil ve ilzama yetkili kılındığının ilan edildiği, --------- 09/06/2010 tarih ---------- sayılı nüshasında ise davalı şirketin 40.000 TL olan sermayesinin 5.040.000 TL ye yükseltilmesine, artırılan 5.000.000 TL nin 5.039.975 TL sinin ------- şirketi tarafından karşılandığı ilan edilmiştir. Davacı dava dilekçesinde, davacı tarafın iddia ve talepleri yönünden ve toplanan deliller getirtilen belgeler Mahkemece değerlendirilerek, davalı şirkete yargılama safahatı süresince hukukçu ------- 10/06/2012 tarihli kararla, kayyım olarak atanmıştır. Taraf delilleri toplanmış, dava dosyası tarafların iddia ve savunmaları ve toplanan deliller değerlendirilmek üzere tayin edilen SMMM Öğretim Üyelerinden oluşan 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdii olunmuştur. Bilirkişi heyeti vermiş olduğu 03/05/2012 havale tarihli raporda, davalı şirketin amaç ve konusunun -------- --------- adı altında faaliyet gösterecek günlük yemek restoranlarının kuruluşlarına ve işletmesine iştirak etmek olduğu, şirketin amaç ve konusunun gerçekleştirilmesi amacıyla -------- markası ve ------- Konsept Restoranların kullanım ve işletilmesi hakkı olan dava dışı --------- ile davalı pay sahipleri arasında imzalanmış "--------- Gelişim Sözleşmesi" ve "--------- Uluslararası Franchise Sözleşmesi" nin sona ermiş olduğu, TTK 434 md. de öngörülen "Anonim şirketlerin hangi hallerde infisah edeceği ile ilgili hükümlerden" olan "Şirket maksadının elde edilmesi veya elde edilmesinin imkansız hale gelmesi" olup, -------- marka hakkı ve "---------- Konsept Restoranlar"ı işletme hakkı --------- tarafından davalı şirketten geri alınmakla, davalı anonim şirketin sözleşmesinde düzenlenmiş olan amaç ve konu itibarı ile maksadının elde edilmesinin imkansız hale gelmesi nedeniyle infisah etmiş olduğu rapor edilmiştir. Yargılama devam ederken -------- tarafından -------- ve ------- aleyhine ------- Mahkemesine açtıkları davada, davanın sonucu beklenmiş, açılan bu davada, davacının Franchise Konseptine göre sistemli restoranlar açacağı, Mahkemenin geliştirme sözleşmesinin 01/01/2008 alternatif olarak 01/07/2008 tarihi itibarı ile sona ermiş olduğu ve davalılara bu sözleşme ve detaylı şekilde açıklanan haksız işlemler ve sözleşmenin gerçekleşmesi nedeniyle talep hakkı doğmadığı şeklinde tespit talep edildiği, ancak medeni hukuka dayalı şirketin fesih nedeniyle sona erdiğinin hüküm altına alındığı, bu karara karşı ------- Yüksek Ayelet Mahkemesine gidildiği ve yüksek mahkemece davalıların taleplerinin reddedildiği ve kararın kesinleştiği görülmüştür. Davacı taraf, davanın kabulünü talep etmiş, davalı vekili ise --------- Mahkemesinin kesinleşmiş kararı ile Mahkememizce alınmış olan raporun geçersiz hale geldiğini, fesih kararı verilecekse şirketin feshinin engellenmesi ve şirketin kendi hisselerini TTK 531 maddesi kapsamında mahkemenin taktirini kullanmasını talep etmiştir. Davacı, davalı şirketin ana sözleşmesini ve ticari defterlerini delil olarak göstermiş, (A) grubu pay sahipleri tarafından (B) grubu pay sahiplerine ve sözleşmedeki yatırımcılara gönderilen sözleşmelerin feshine dair 06/07/2010 tarihli ihtarnameyi, ihtarnamelerin muhataplarına teslim belgelerini ibraz etmiş, genel kurulda alınan kararların iptali için -------- ATM'de açılan dava ve verilen kararı delil olarak göstermiş, bilirkişi incelemesi talebinde bulunmuştur. Davalı tarafta yine şirketin ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasını talep etmiştir. Mahkememizce tayin edilen 3 kişilik uzman bilirkişi heyetinden alınmış olan bilirkişi raporu davacı tarafça kabul edilmiş, şirkete tasfiye memuru atanması talep edilmiş, davalı vekili gelişim ve Franchise sözleşmelerinin hukuken feshedilmediğini bildirmiştir. Davacı taraf, bu beyana karşı Gelişim Sözleşmesinin 01/07/2008 tarihi itibarı ile sona erdiğini, buna bağlı olarak Franchise sözleşmesinin de sona erdiğini, kaldı ki -------- sayılı kararla, şirket ortaklarından olan -------- tarafından davalı şirket aleyhine 22/01/2010 tarihinde açılan genel kurulda alınmış kararların iptali davasında davanın kabulü ile yönetim kurulu ve denetçi seçimi hakkındaki kararların bütün sonuçları ile birlikte iptaline ve kararların yoklukla malul olduğunun tespitine dair 03/12/2013 gün -------- E. --------- K. sayılı hükmün ---------- Hukuk Dairesinin kararı ile onanarak kesinleştiği, davalı şirketin 09/10/2015 tarihinde ---------- Sic. den terkin edilmiş olduğu anlaşılmıştır. Davalı şirketin sicilden terkin edilmiş olması nedeniyle bu davanın görülebilmesi için ------- Şti. tarafından ---------- ATM'ye açılmış bulunan ihya davasında Mahkemece davalı şirketin TTK 547 maddesi uyarınca 19/07/2016 gün ------- E. --------- K. sayılı kararla ihyasına karar verildiği ve hükmün Yargıtayca onanarak kesinleştiği görülmüştür. İnfisah ettiği hükmen tespiti istenen ve ihya ile yeniden ticaret siciline tescil edilen davalı şirketin ------- Eyalet Mahkemesi kararı ve ---------- Yüksek Eyalet Mahkemesinin kesinleşen kararı ile Gelişim ve Franchise sözleşmeleri iptal edilmekle ve alınan bilirkişi heyet raporu ile de şirketin ana sözleşmesinde düzenlenmiş olan amaç ve konu itibarı ile maksadının elde edilmesinin imkansız hale gelmesi mümkün olamayacağı ve bu haliyle infisah etmiş olduğu anlaşılmakla, davanın kabulü ile davalı şirketin infisah ettiğinin hükmen tespitine karar verilmesi gerekmiştir.Bu kararımızın --------- sayılı kararıyla, özetle uyuşmazlığın şirketin iletme konusunu gerçekleştirmesinin imkansız hale gelip gelmediği, şirketin amaç ve konusu değiştirilerek infisahınn engellenip engellenemeyeceği noktasında toplandığını, gelişim ve franchise sözleşmelerinin fiilen sürüp sürmediği, davalı tarafın elliden fazla personel istihdamı ile işletmenin devam ettiği şeklindeki itirazının irdelenmesi, 6762 sayılı yasanın 434/1-2 maddesi ile 6102 sayılı yasanın 529/1-b maddesi ve531 maddeleri, yürürlük kanunu ile birlikte irdelenerek ek rapor alınmak suretiyle varılacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği gerekçeleriyle bozulmuştur.Bozma sonrası dosya yukarıda yazılı esas sırasına kaydedilmiştir.Bozma ilamına uyulmuş, ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Bilirkişiler 14/11/2023 tarihli ek raporda özetle, davalı şirketin infisah koşullarının oluştuğunu, amacının ortadan kalktığını, en önemli mal varlığı olan iştiraki dava dışı ---------Şti'nin de öz sermayesinin kaybetmiş durumda olduğunu, sunulan finansal tablolara göre tek gelirin kur farkından kaynaklı olduğunu ve devam eden fiili bir sürekliliğin olmadığını belirtmişlerdir.
Rapor taraflara tebliğ edilmiş, davacılar vekili rapor doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekilinin rapora itiraz etmediği görülmüştür.
Dava tarihi itibariyle 6762 sayılı yasanın yürürlükte olduğu ve şirket amacının ortadan kalktığı sabittir. 6103 sayılı Yürürlük kanununun 2. Maddesinde “ (1) Bu Kanunda aksi öngörülmemiş veya farklı bir şekilde düzenlenmemişse: a) Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten önce meydana gelen olayların hukukî sonuçlarına, bu olaylar hangi kanun yürürlükte iken gerçekleşmişlerse, o kanun hükümleri uygulanır. b) Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten önce gerçekleşmiş hukukî fiiller, bağlayıcılıkları ve hukukî sonuçları itibarıyla, bu tarihten sonra dahi, gerçekleştikleri tarihte yürürlükte bulunan kanuna tâbidir. c) Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten sonra meydana gelen olaylara Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanır.” şeklinde düzenleme mevcuttur. Somut olayda “--------” markasının kallanım alanının dava tarihinden önceki gelişmelerle ortadan kalktığı anlaşılmaktadır. Bir diğer ifadeyle 6762 sayılı yasanın 434. maddesinin uygulama alanı bulacağı anlaşılmaktadır. Davalı vekilinin, gelişen bir bilanço ile çalışmaya devam edildiğine dair itirazları soyut nitelikte kalmıştır. Yargılama sırasında dahi resen terkin olan şirketin, ihyasına karar verilmesi sağlanarak yargılamaya devam edildiği durumda, davalı taraf yazılı bir sözleşme olmasa bile işletmenin devam ettiğini ortaya koyan somut bir delil sunamamıştır. Davalı şirketin tek iştiraki olan dava dışı --------- şti’nin de bu markayı kullanmaya devam ederek faal olduğu ortaya konmamıştır. Bozmadan sonraki ilk celsede de davalı vekili istihdamın devam edip etmediğine, şirketin faal olup olmadığına dair yazılı beyanda bulunacağını belirtmişse de, ilerleyen aşamalarda dosyaya veya bilirkişi heyetine kazandırılmış somut bir belge yoktur. Davalı şirketin fiili ortaklık yapısı itibariyle ana sözleşmedeki şirket maksadının değiştirilmesi imkanının da olmadığı açıktır. Bu durum istinaf kararında da teyit edilmiştir. Açıklanan sebeplerle davalı şirketin infisahının tespitine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile -------- Ticaret Sicil Müdürlüğünde -------- sicil numarasında kayıtlı iken 09/10/2015 tarihinde -------- Ticaret Sicil Müdürlüğünce resen terkin edilen ve ------- sayılı kararı ile ---------- Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne yeniden tesciline karar verilen --------Ş'nin İNFİSAH ETTİĞİNİN HÜKMEN TESPİTİNE,
2-Kayyım olarak resen Mali Müşavir -------- atanmasına,
3-Şirketin malvarlığının tasfiyesi için, davacılar tarafından şimdilik 15.000,00 TL tasfiye masrafı ve 15.000 TL tasfiye memuru ücreti ödenmesine, masrafı aşan giderlerin şirket aktifinden karşılanmasına, ücret ve masraf yatırılınca tasfiye memuruna görev tevdiine, tasfiye memurunun tasfiye sürecinde üç ayda bir mahkememize rapor vermesine;
4-Alınması gerekli 427,60 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 17,15-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 34,30 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 7.589,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,
8-Davacılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.ye göre hesaplanan 17.900,00- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde Temyiz Kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 24/04/2024