T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/420 Esas
KARAR NO: 2024/333
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 05/06/2023
KARAR TARİHİ: 30/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı --------- Şti'ye ait ------- Mah. ------- Sk. No:------- D:------ --------- bulunan akaryakıt servis istasyonu ------- şirketi tarafından ----------- numaralı akaryakıt paket yangın katılım sigorta poliçesi ile teminat altına alındığını, 16.11.2022 tarihinde dava dışı sürücü --------- sevk ve idaresindeki ------- plaka sayılı araç ile seyir halinde iken direksiyon hakimiyetini kaybettiğini, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu madde 56/1 -A'da asli kusur sayılan hallerden biri olan "Şerit izleme ve değiştirme" kuralını ihlal ederek müvekkil şirket tarafından teminat altına alınan akaryakıt istasyonuna girerek mescid ve kamelyaya çarpmıştır. İşbu kaza neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olup müvekkil sigorta şirketinin sigortalısına ait akaryakıt istasyonu hasara uğradığını, müvekkili sigorta şirketi tarafından sigortalanan akaryakıt istasyonunda meydana gelen hasarın eksper tarafından incelenmiş olup istasyonda meydana gelen hasarın ödenebilir tutarının 169.000,00 TL olduğu ve --------- plakalı aracın %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, iş bu kaza neticesinde müvekkili şirket tarafından akaryakıt istasyonunun hasarına karşılık sigortalı ------- Şti.'ye 12.03.2023 tarihinde toplamda 169.000,00 TL ödeme yapıldığını, sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder" hükmü uyarınca müvekkili sigorta şirketinin sigortalısının haklarına halef olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin ödeme yaptığı tutarın tahsili için dava dışı kusur oranına istinaden --------- plakalı aracın --------- numaralı zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı -------- şirketine başvurduğunu ancak müvekkili sigorta şirketi tarafından yapılan başvurunun kaza tutanağının okunaksız olduğu gerekçesiyle haksız, hukuka aykırı ve kötü niyetli şekilde semeresiz kaldığını, akabinde müvekkil sigorta şirketi tarafından ödenen 169.000,00 TL'nin ve ödeme gününden itibaren işleyecek olan faizlerin tahsili için davalı sigorta şirketi aleyhine --------- İcra Müdürlüğü---------- Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatılmış ancak davalı borçlu tarafından borcun tamamına haksız şekilde itiraz edildiğini açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile --------- İcra Dairesi ---------- Esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin devamına, haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edilen rakam üzerinden %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın işbu dava konusu alacak bakımından "sigorta şirketleri arasında imzalanan ve aşağıdaki yargıtay kararı gereğince yargılama sırasında dikkate alınması gereken protokol" gereğince yükümlülüklerini yerine getirmemiş olmakla, söz konusu taleplerinin haksız olduğunu, söz konusu davada, davacı sigorta şirketi tarafından ödenen tazminatın rücuen tazmini amacıyla müvekkili sigorta şirketine yöneltilmiş olmakla sigorta şirketleri birbirlerine karşı olan rücu taleplerine ilişkin olarak aralarında özel bir Protokol imzalamış olduğu, söz konusu uyuşmazlıkta belirtilen Protokol hükümlerinin dikkate alınması gerektiği, davacı tarafın borca itirazın haksız ve kötüniyetli olduğuna ilişkin iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, kaldı ki takibe konu alacak likit olmadığından, kusur ve gerçek zarar miktarı belirsiz olduğundan ve yargılamayı gerektirdiğinden de davacının icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiğini, açıklanan nedenlerle davanın esastan ve usulden reddine, --------- İcra Müdürlüğü’nün --------- E. Sayılı takibinin kaldırılmasına, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; hukuki niteliği itibariyle 16/11/2022 tarihinde dava dışı sürücü -------- sevk ve idaresindeki --------- plaka sayılı aracın yine dava dışı davacı tarafça sigortalanan --------- Şti'ye ait akaryakıt istasyonunda bulunan mescit ve kamelyaya çarparak hasarlandırması neticesinde iş yeri sigortası kapsamında davacı şirketçe sigortalısına yapılan ödemenin kazaya neden olan aracın ZMMS'si davalı sigorta şirketine rücu talebiyle başlatılan --------- İcra Müdürlüğünün --------- Esas sayılı dosyası ile davacı tarafça yapılan itirazın İİK 67 kapsamında iptali ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi isteminden ibarettir.Mahkememizce dosyanın bir sigortacı bir inşaat mühendisinden oluşturulacak heyete tevdi edilmesine karar verilmiş, alınan raporun sonuç kısmında,"Davacı Sigorta Şirketi tarafından sigortalı işyeri hakkında ki hasar bedelini ödemek suretiyle TTK 1472 maddesi gereği sigortalının haklarına halef olacağı, halefiyet gereği zarar veren üçüncü kişilerden hasar bedelini talep hakkına sahip olacağı, talep gereği 169.000,00-TL bedelin 16.11.2022 tarihinde ödenen tazminatın rücu edilmesine dair hukuka uygunluğu tespit edilmekle ----------İcra Müdürlüğü'nün ---------- Esas sayılı dosyasından takibin devamına dair " Yönünde rapor tanzim edilmiştir.Davanın dayanağını haksız fiil sorumluluğu oluşturmaktadır. Haksız fiil sorumlusu olarak sürücünün sorumluluğu TBK’nın 49. maddesinde düzenlenen kusur sorumluluğudur. Madde; “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” belirlemesi ile kusur, haksız fiilin kurucu bir unsuru olarak düzenlemiştir. Bir motorlu aracın işletilmesinden doğan sorumluluk ise tehlike sorumluluğudur. İşletenin sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 85. maddesinde düzenlenmiştir. 85. maddeye dayalı sorumluluktan bahsedebilmesi için sorumlu olacak kişinin öncelikle KTK’nın 3. maddesinde tanımlanan “işleten” sıfatına haiz olması gerekmektedir.
Karayolları Trafik Kanunu’nun 3. maddesine göre, "İşleten, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet ve rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında KTK’nın 91. maddesiyle de; işletenin aynı Kanun’un 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere malî sorumluluk sigortası (Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir. Hemen belirtmelidir ki, işletenin sorumluluğu hukukî nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla birlikte, işletenin hukukî sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının 91. maddede düzenlenen sorumluluğunun ise, sözleşmeye dayalı bir sorumluluk olduğu tartışmasızdır. Sorumluluk sigortasının konusu, sözleşmede aksine bir hüküm yoksa sigortacının, sigorta sözleşmesinde öngörülen bir olayın gerçekleşmesi nedeniyle zarar görenlere karşı sigortalının sorumluluk riskinin üstlenilerek zarar gören üçüncü kişiye sigorta sözleşmesinde öngörülen miktarda tazminat ödenmesidir.Diğer taraftan Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. Maddesi "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder" hükmünü içermektedir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; dava dışı --------- Şti'ye ait -------- Mah. --------- Sk. No:------- D:------- ---------- bulunan akaryakıt servis istasyonun davacı -------- şirketi tarafından ----------- numaralı akaryakıt paket yangın katılım sigorta poliçesi ile teminat altına alındığı, 16.11.2022 tarihinde dava dışı sürücü --------- sevk ve idaresindeki --------- plaka sayılı araç ile seyir halinde iken direksiyon hakimiyetini kaybederek davacı şirket tarafından teminat altına alınan akaryakıt istasyonuna girerek mescid ve kamelyaya çarptığı, davacı şirket tarafından sigortalanan akaryakıt istasyonu hasara uğradığı anlaşılmıştır.Yukarıda belirtilen olay nedeni ile davacı şirket tarafından sigortalısına 12.03.2023 tarihinde 169.000,00 TL ödeme yapıldığı da dosya arasındaki ödeme dekontundan anlaşılmaktadır.Yaptırılan bilirkişi incelemesinde davalı sigorta şirketinin sigortalısının kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu ve hasar tutarın da 169.000,00 belirlenmiştir. BK 49,2918/85,91 maddeleri ile TTK 1472.maddesi bir arada değerlendirildiğinde davacının sigortalısına ödediği tazminat miktarının davalı sigorta şirketine rücu edebileceği ,ödeme tarihinden itibaren kazaya karışan araç ticari olduğu için avans faizi ile talepte bulunabileceği değerlendirilmiştir.Bununla birlikte davacı taraf aynı zamanda icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur. Ödenen tutar belli olduğundan başka ifade ile alacak talebi likit olduğundan davacının icra inkar tazminatı talebinin de kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kabulü ile; --------- İcra Müdürlüğünün ---------- E sayılı Takip Dosyasında davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile TAKİBİN AYNEN DEVAMINA
2-Asıl alacak tutarı olan 169.000,00 TL nin %20 (33.800,00) TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli 11.544,39-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 2.083,18-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 9.461,21-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 179,90-TL başvurma harcı, 2.083,18-TL peşin harç toplamı olan 2.263,08-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarfedilen toplam 5.063,75-TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 27.040,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Uyapta yapılan sorgulamada arabuluculuğa ilişkin sarf kararı bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8- Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 30/04/2024