T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN : ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/11/2021
NUMARASI...
DAVANIN KONUSU: FSEK'e Dayalı Maddi Tazminat, Manevi Tazminat, Hükmün İlan
Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 24/11/2021 Tarih ve 2020/52 Esas - 2021/421 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekillerince tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacının farklı cinslerde 11 adet köpeği beslediğini, günlük vaktini onlarla geçirdiğini ve bakımlarını yaptığını, yaptığı bu faaliyetleri videoya alarak FSEK anlamında yapımlar vücuda getirdiğini, bu yapımları sosyal medyadan izleyen civar okullardaki öğretmenler ve öğrenciler ile yurt içinden ve dışından insanların davacının köpekleri ile olan yaşam tarzını yerinde fiziken izlemek için turistik geziler yaptığını, netice olarak davacının köpekleriyle birlikte yaşama üzerine yapım üreten bir fenomen haline geldiğini ve ...’da içerik ürettiğini, yapımlarının binlerce takipçisi olması dolayısıyla tanınmışlığın bulunduğunu, yapımların özgün nitelikte olduğunu, yani davacının hususiyetini taşıdığını, davacının, videoların montajını, kurgusunu, seslendirmesini kendisinin yaptığını, davacının “...” ve “...” isimli videolarını ... ve Instagram isimli sosyal mecralara yüklediğini, bu videolardan söz konusu mecralara verilen reklamlardan davacının takipçi ve video izlenme sayısına göre pay aldığını, davalı şirketin 21/10/2019 tarihinde ana haber ve gece haberlerinde hayvan haklarına dair hazırladığı haberde köpek dövüşlerine yer verdiğini, bu haberin ortalarında müvekkilinin ve köpeklerinin yapımda yer alan görüntülerine de yer vererek davacıyı köpek dövüşçüsü, bahisçisi, baron olarak kamuoyuna yansıttığını, bu durumda müvekkilinin ... sayfasındaki yapımlarında reklam almama riski ile karşılaştığını, müvekkilinin yer aldığı görüntüde köpeklerinin birbirleri ile içgüdüsel olarak oynadığı anların köpek dövüşü şeklinde bir imaj oluşturularak ekrana getirildiğini, oysa davacının bir hayvan sever olduğunu, davalının, haberinde müvekkilinin eserinin amaca aykırı şekilde ve eserin bütününden bir parçanın kesilip yayınlanması ve bu suretle yayma hakkının ve umuma iletim hakkının ihlâli suretiyle telif tazminatına hak kazanıldığını, davalı kuruluşun söz konusu haber bültenlerinde ücretli reklamlar yayınladığından gelir elde ettiği, bu gelirlerden davacının görüntülerinin yer aldığı sürenin saniye olarak hesaplanıp reklam gelirine göre oranlama yapılıp davacının payına düşenin belirlenmesi gerektiğini, davalının davacının eser üzerindeki mali haklarını ihlâl ettiğini ve kusurlu olduğunu, bu sebeple FSEK'in 70. maddesi uyarınca haksız fiilden doğan tazminat talep edildiğini, davalının tekrarlayan bu yayınından dolayı müvekkilinin takipçilerinden ve çevresinden çok sayıda olumsuz dönüşler ve tepkiler aldığını, kişilik haklarının ihlâl edildiğini, basın kuruluşlarının hazırlayacakları haberin doğru ve gerçek olup olmadığını araştırmak zorunda olduğunu ileri sürerek, müvekkilinin çoğaltma hakkı ve umuma iletim hakkının birden fazla kez ihlal edilmesi nedeniyle belirsiz alacak hükümlerine göre FSEK'in 68. maddesi hükmü uyarınca 1.000,00-TL telif tazminatının, 70/2. maddesi uyarınca 1.000,00-TL maddi tazminatın, kişilik haklarının ihlali nedeniyle 80.000,00-TL manevi tazminatın (TMK'nın 24, TBK'nın 49 ve 58. maddeleri) eylem tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilmesini, kurulacak hükmün 5846 sayılı FSEK'in 78 ve 4721 sayılı TMK'nin 25/2 maddeleri uyarınca tüm Türkiye'de yayımlanan günlük gazetelerden birinde bir defa ilan edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin davacının dava konusu görüntülerinin diğer kanallarda paylaşılması üzerine doğru olduğunu kabul ettiğini ve yayımladığını, kişilik hakları ile basın özgürlüğünün çatışması halinde basının haber verme hakkının bir hukuka uygunluk nedeni olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, müvekkilinin haberin özüne herhangi bir kişisel yorum katmadığını, haberin basının haber verme hakkı kapsamında olması gereken unsurları taşıdığını, davacının kişilik haklarının ihlâl edilmediğini, çünkü dava konusu haberin hukuka uygunluk nedeni içerisinde yer aldığını, dava konusu fikir ve sanat eserinden haber amacıyla yapılan iktibasın FSEK’in 37. maddesi hükmüne karşılık geldiğini, davacının, zararını ispatlayacak herhangi bir delil ortaya koymadığını, haberde köpek dövüşü ile ilgili gerçek bilgilere yer verildiğini, habere çarpıcı köpek videolarının koyulduğunu, videolardaki görüntülerin her yerde bulunabilecek alelâde köpek görüntüleri olduğunu ve eser niteliğinde olmadığını, davacının videoya tepki göstermesi üzerine ilgili kısımların haberden çıkarıldığını, ayrıca davacıya itibarın iadesi için kanala gelmesi ve programa çıkarak kendisini ifade etmesinin teklif edildiğini, ancak davacının bunu kabul etmeyerek maddi kazanç elde etme amacı taşıdığını, müvekkilinin davacıyı baron veya köpek dövüştürücüsü olarak nitelendirmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davacıya ait olup, davalı tarafından iki ayrı haber bülteninde kullanılan davaya konu hareketli görüntü dizisinin, sahibinin hususiyetini barındırmayan, hayvanların o andaki doğal davranışlarının alet vasıtasıyla tespitinin yapıldığı ve başkaca bir sanatsal katkı sunulmadığı, bu nedenle de söz konusu görüntülerin herkes tarafından tespit edilebilecek nitelikte olduğu yönünde birbiri ile uyumlu teknik görüşler çerçevesinde, davaya konu bu hareketli görüntü dizisinin, 5846 sayılı FSEK kapsamında "eser" mahiyetinde olmadığı, bu nedenle, davacının eser sahipliğinden kaynaklı mali ve manevi haklarının davalı tarafından haleldar edildiği iddiasında bulunamayacağı, "eser" niteliğini haiz olmayan sinema mahsullerinin FSEK'in 84. maddesi uyarınca korunabileceği; somut olayda, davaya konu hareketli görüntü dizisinin teknik anlamda "eser" vasfını haiz olmaması nedeniyle, bu görüntü dizisinin tespitini yaparak kendisine ait "..." kanalında umuma arz eden davacının FSEK'in 80. maddesi uyarınca ... sıfatının bulunmadığı, bu nedenle FSEK'in 80/son fıkra hükmü uyarınca; davacının, eser sahipleri gibi tecavüzün ref'i, tecavüzün men’i ve tazminat davası haklarından faydalanamayacağı; FSEK'in 70/1 maddesi uyarınca davalı yandan manevi tazminat talep edemeyeceği, bununla birlikte somut olayda; davalının medya hizmet sağlayıcısı olarak, Halk TV adlı kanalda, birisi akşam haber bülteni, diğeri gece haber bülteni olmak üzere iki kez davacının ve köpeklerinin görüntülerine, köpek dövüşleriyle ilgili haberde yer verdiği, haber metninde horoz ve köpeklere uyuşturucu verilip ölene kadar dövüştürüldüklerinin belirtildiği, bir dövüşte 200.000,00-Euro civarında paranın döndüğü, dövüşmek istemeyen köpeklerin vurulduğu, yenilenlerin de köpek sonuncu oldu denilerek sahipleri tarafından yine vurulup öldürüldüğünün ifade edildiği, davacının köpekleri ile olan hareketli görüntü dizisine metni desteklemek amacıyla yer verildiği, davacının yüzünün belirgin bir şekilde yaklaşık 3 saniye süreyle ekrana getirildiği, davacıya ait görüntüler ile haberin içeriği arasında bir bağlantının bulunmaması bir yana, gerçeğe aykırılığın söz konusu olması, davacının hareketli görüntülerinin izinsiz olarak kullanılması ve bu kullanımın davacının "..." olarak faaliyette bulunduğu da gözetildiğinde, davacının mesleki ve ticari itibarını zedelemesi nedeniyle davalı eylemlerinin, davacının kişilik haklarını ihlal ettiği; FSEK'in 84. maddesi yollaması ile uygulanması gereken 6102 sayılı TTK'nın 54 vd. maddeleri hükümlere göre, davalının, davacıya ait hareketli görüntü dizisini, davacının izni olmaksızın alarak iki ayrı haber bülteninde kullanması, ayrıca kullandığı bu görüntülerin içeriği ile verilen haber metni arasında biçim ve öz dengesinin korunmaması, davacının görüntülerine yer verilerek, haber metninde hayvanlara yapılan kötü muamelelerin sunulması hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının "köpek dövüşçüsü", "köpeklere kötü davranan, onları istismar eden, bahis aracı olarak kullanan bir kimse" olarak kamuoyuna lanse edilmesi nedeniyle, davacının "..." olarak faaliyet gösterdiği de nazara alındığında, davalı eylemlerinin davacı aleyhine haksız rekabet oluşturduğu, davacı taraf her ne kadar manevi tazminat isteminin hukuki sebebi olarak ifade etmese de, HMK'nın 33. maddesi hükmü uyarınca re'sen yapılan hukuki değerlendirmede, davacı yanın manevi tazminat istemi bakımından, yukarıda belirtilen maddi vakıalar uyarınca, somut olaya 5846 sayılı FSEK'in 84 maddesi hükmünün yollaması ile 6102 sayılı TTK'nın 54 vd hükümlerinin uygulanması neticesinde, davalı yanın haksız rekabet oluşturan eylemlerine müteallik olarak, davacının, davalı yandan manevi tazminat isteminde bulunabileceği, 5.000,00-TL manevi tazminatın uygun olduğu, davacı yanın hükmün ilanı isteminde hukuki yararının bulunduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile; davacının 5846 sayılı Kanun'un 68. maddesi hükmü uyarınca talep ettiği telif tazminatı ve aynı Kanun'un 70/2 maddesi hükmü uyarınca talep ettiği maddi tazminat istemlerinin reddine, 5.000,00-TL manevi tazminatın 21.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan karşılanmak kaydıyla hükmün Türkiye ölçeğinde yayınlanan günlük gazetelerden birinde bir kez ilan edilmesine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkilinin gerçeğe aykırı olarak köpek dövüştüren bir kimse olarak ekrana getiren davalının bu tekrarlayan yayınından dolayı müvekkilinin manevi zarara uğradığını, davalının, müvekkilin yapımından izinsiz kısımlar yani kesitler alıp yayımladığını, dava konusu haberde geçen müvekkille ilgili kısmın köpek dövüşü ile bağdaşmadığını, gerçeği yansıtmadığını, somut olayda davalının hukuka aykırı fiilinden dolayı manevi tazminat babında hem FSEK'in 70/1 hem de MK'nın 24 ve BK'nın 58. maddeleri hükümlerinin ihlal edildiğini, davalının eyleminin, müvekkilinin manevi haklar başlığı altında düzenlenen 'umuma arz salahiyeti'ni ihlâl ettiğini, davalının, davacının eserinden bazı kısımları eser sahibi davacıdan izin almadan, kaynak göstermeden, amacı dışında yayınlanma tarzı da eser sahibi davacının şeref ve itibarını zedeleyecek mahiyette olduğundan ve bundan da müvekkili ziyadesiyle manevi zarar gördüğünden, FSEK 70/1'de öngörülen manevi tazminata hak kazandığını, ayrıca müvekkilinin kişilik haklarının ihlâli bakımından da tazminata hükmedilmesi gerektiğini, müvekkilinin özgün olan ve bu itibarla ilgi çeken yapımları binlerce takipçi tarafından izlenen müvekkili, bu gerçek dışı, onu küçük düşüren, köpek dövüşçüsü olarak yansıtan haberde kendisinin eserinin yani video yapımının amaca aykırı şekilde ve eserin bütününden bir parçanın kesilip yayınlanmasının ve bu suretle yayma hakkının (md. 22) ve umuma iletim hakkının (md.25) ihlali suretiyle FSEK'in 68. maddesi anlamında davacı telif tazminatına hak kazandığını, dosyanın tekemmül etmeden karar verildiğini, FSEK'in 70/2. maddesi uyarınca haksız fiilden doğan tazminat talebinin karşılanmadığını, takdir edilen manevi tazminat tutarının manevi zararını karşılamadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dava konusu görüntünün haksız rekabet hükümlerini ihlal etmediğini, manevi tazminat ve hükmün ilanı kararının hukuka aykırı bulunduğunu, davacının haksız rekabetten kaynaklı maddi tazminat talebinin bulunmadığını, taleple bağlılık ilkesinin ihlal edildiğini, somut olayda FSEK'in 84. maddesi kapsamında bir kullanım bulunmadığını, haberin içeriğinde isim belirtilerek veya herhangi biri hedef gösterilerek köpek dövütürdüğü imasında bulunulmadığını, manevi zarar iddiasının kanıtlanamadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE: 1-Dava, FSEK'e davalı fikir ve sanat eseri kanunu'ndan kaynaklı tazminat hükmün ilanı istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dava konusu edilen görüntülerin çekimi, bir araya getiriliş şeklinin FSEK bağlamında hususiyet göstermediği için FSEK kapsamında eser niteliğinde olmadığının dosya kapsamında belirlendiği, bu nedenle de davacının FSEK’te eserler için öngörülen korumadan yararlanamayacağı, öte yandan, davacının bir ... olarak, köpekleriyle birlikte yer aldığı videoları, ... kanalına koymak amacıyla ürettiği, bu videoları ... olarak ticari maksatla yayımladığı ve yaydığı göz önüne alındığında davacının FSEK'in 84. maddesindeki korumadan yararlanabileceği, davalının haber bültenlerinde kullanılan dava konusu görüntüleri kendisinin üretmediği, bu konuda davacının rızasının bulunmadığı ve haberin verilişi sırasında davacının ... kanalının kaynak olarak da gösterilmediği, diğer yandan görüntü açısından köpeklere kötü muamele yapan biri gibi izlenim verildiğinden davacının kişilik haklarını ihlal edildiği, mesleki ve ticari itibarını zedelediği, haksız rekabet oluştuğu, davacının kişilik haklarının zarar görmesi ve haksız rekabete dayalı olarak manevi tazminat talep edebileceği anlaşılmakla, davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair istinaf itirazlarının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
2-Ancak, olayın oluş şekli, ihlalin niteliği ve boyutu ile tarafların ekonomik ve sosyal durumları nazara alındığında davacının kişilik haklarının ihlali nedeniyle ilk derece mahkemesince takdir edilen manevi tazminat miktarının dosya kapsamına uygun olmadığı sonucuna ulaşılmış ve Dairemizce, 10.000,00-TL manevi tazminatın somut olayın özelliklerine ve hakkaniyete daha uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, Dairemizce davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin sair istinaf itirazlarının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 24/11/2021 gün ve 2020/52 Esas - 2021/421 Karar sayılı kararın KALDIRILMASINA,
3-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
A) Davacının FSEK'in 68 maddesi uyarınca telif tazminatı ve FSEK'in 70/2. maddesi uyarınca maddi tazminat taleplerinin REDDİNE,
B)Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, 10.000,00-TL'nin 21.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
C)Karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan karşılanmak kaydıyla hükmün Türkiye ölçeğinde yayınlanan günlük gazetelerden birinde bir kez İLAN EDİLMESİNE,
4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 683,10-TL nispi karar ve ilam harcının, davacının peşin alınan 1.400,36 TL harçtan mahsubu ile arta kalan 717,26-TL'nin karar keşinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, kabul edilen manevi tazminat tutarı üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri gereğince hesaplanan 10.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT hükümleri gereğince reddedilen manevi tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 10.000,00-TL, reddolunan maddi tazminat üzerinden hesaplanan 1.000,00-TL, reddolunan telif tazminatı üzerinden hesaplanan 1.000,00-TL olmak üzere toplam 12.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından ilk derece yargılaması sırasında yapılan 2.200,00-TL bilirkişi ücreti, 186,50-TL tebligat ve posta masrafı, istinaf aşamasında yapılan 26,00-TL tebligat masrafı, 220,70-TL istinaf kanun yoluna başvuru harcından oluşan toplam 2.633,20-TL yargılama giderinin, davanın kabul ve ret oranına göre takdiren 321,12-TL'sine, 683,10-TL mahsup edilen peşin harç, 54,40-TL başvurma harcı eklenerek oluşan toplam 1.058,62-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı uhdesinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin uhdesinde bırakılmasına,
9-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.239,48-TL giderin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
10-Arabuluculuk aşamasında harcanan 80,52-TL giderin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
11-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen taraflara iadesine (HMK m.333),
12-Davacıdan peşin olarak alınan 80,70-TL istinaf karar ve ilam harcının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
13-Harçlar Kanunu uyarınca davalıdan alınması gereken 683,10-TL nispi karar ve ilam harcından, peşin olarak alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 602,40-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
14-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 16/07/2024 tarihinde HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 18/07/2024
Başkan
...
Üye
...
Üye
...
Katip
...