T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/883
KARAR NO: 2023/250
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali )
DAVA TARİHİ: 08/11/2022
KARAR TARİHİ: 04/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----- Şubesi,---- IBAN Nolu, ----- Çek nolu, 25.11.2022 tarihli, keşidecisi ------ŞİRKETİ olan, 14.040,00.-TL'lik çekin kaybolduğunu, çekin kötüniyetli kişi veya kişilerin eline geçmesi halinde müvekkili şirketin çok büyük zarara uğrayacağından, iş bu çeklerin karşılığını tahsil etme güçlüğüne düşeceği ve hatta çeki eline geçiren kişi veya kişilerce işbu çekin karşılığının gerek kendisinden gerekse çekin keşidecisinden tahsil edilme tehlikesi bulunduğundan ödemekten men kararı ile birlikte çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; hukuki niteliği itibariyle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 818. maddesi yollamasıyla aynı Kanunun 757-765. maddelerine göre açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.TTK'nın 757-765. maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye göre zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK 651/2 maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir (TTK m. 652).Mahkememizce dava konusu çek hakkında ödemekten men kararı verilmiştir. Belirlenen teminat miktarının davacı tarafından yatırılması üzerine ödemekten men kararının uygulanması için muhatap banka olan ----- müzekkere yazılmıştır. 21/11/2022 tarihli yazısı ile ------çekin ödenmemesi için tedbirleri aldığı cevabını vermiştir.
Mahkememizce, dava konusu çek için bankaya müzekkere yazılarak çekin ibraz edilip edilmediği sorulmuştur. 29/11/2022 tarihli yazısı ile ----- dava konusu çekin 28/11/2022 tarihinde ---- Kısım -----Şubesine ibraz edildiği, ödemekten men kararı sebebiyle ödeme yapılmadığı cevabını vermiş ve ibraz eden kişiye ait bilgileri iletmiştir.Dava konusu çekin zayi olmadığı ve 3. kişilerin elinde olduğu anlaşıldığından, davacı vekiline istirdat davası açması için süre verilmiş, davacı vekili 16/01/2023 tarihli beyan dilekçesi ile-----. As liye Ticaret Mahkemesi'nde -----Esas sayılı dosya ile çek istirdatı ve menfi tespit davası açtıklarını bildirmiştir. ----Asliye Ticaret Mahkemesi'nin -----Esas sayılı dosyası Uyap üzerinden incelenmiştir.Dava dışı -----tarafından dava konusu çek için müdahale dilekçesi sunulmuş ise de; işbu davanın mahiyeti gereği hasımsız olması ve müdahale talep eden kişinin, işbu dosyanın davacısı tarafından açılan istirdat davasında davalılardan biri olması nedenleriyle iddialarının istirdat davasının derdest olduğu mahkeme tarafından değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.Davacı vekili 04/04/2023 tarihli duruşmadaki beyanında; ------. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde çek istirdadı davası açtıklarını, davanın derdest olduğunu, çekin ödemeden yasağı kararının devamına karar verilerek, davanın kabulü ile çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.Bilindiği üzere çekin iptaline karar vermek için çekin elinde bulunduğu kimsenin bilinmemesi, çekin zayi olması gerekmektedir. Çeki elinde bulunduran kişi bilindiği takdirde artık çekin iptaline karar verilemez. Çünkü çek zayi olmamıştır. Mahkememizde yapılan yargılamada hakkında zayi talep edilen çekin, bankaya ibraz edildiği, davacı tarafından istirdat davası açıldığı ve sonuç olarak çekin zayi olmadığı anlaşılmış, hal böyle olunca davanın konusuz kalması nedeniyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından konusuz kalan davada ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Alınması gerekli 179,90-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20-TL harcın davacıdan tahsiline, Hazine'ye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yatırılmış olan gider avansı artan bakiyesinin, karar kesinleştiğinde HMK. 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,Dair, Gerekçeli kararın davacı vekiline tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.