T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/203 Esas
KARAR NO: 2024/409
DAVA: Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli)
DAVA TARİHİ: 17/03/2023
KARAR TARİHİ: 22/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA, SAVUNMA ve DOSYA KAPSAMI:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili -------, 24/12/1976 kuruluş tarihli -------- paya ayrılı 20.000-TL sermayeli Davalı -------- Şirketi’nin -------- payına sahip olan hissedarı olduğunu, davalı şirketin diğer ortaklarının --------- payına sahip ---------- ve ---------- payına sahip ---------- ise şirketin yönetim ve temsili için müdür olarak görev yaptığını, diğer hissedarlar ile kardeş olan müvekkilinin 1976 yılından beri aktif ticari hayatı devam eden ve sermayesinin kat be kat üstünde ciro elde eden şirketinden gerekli ve yeterli bilgi alamadığını, davalı şirketin 06/02/2023 tarihinde 2021 yılı olağan genel kurul toplantısının gerçekleştirildiğini, bu toplantıda gündemin 3., 4. 5. 6. ve 7. maddelerinde alınan kararların, hukuka aykırı olduğundan hükümsüzlüğüne karar verilmesi talep edildiğini, davalı şirket tarafından, 31/10/2022 tarihinde, dava dilekçesinde belirtilen gündem başlıkları ile genel kurul toplantısının yapılacağı ilan edildiğini, belirlenen tarihte toplanılmışsa da müvekkilinin TTK m.420 çerçevesinde toplantının ertelenmesi talebinde bulunduğunu, zira kanun gereği çağrının en az toplantıdan 15 gün önce yapılması gerekliliği ve """Genel Kurul çağrısı usule uygun yapılmamıştır. Genel kurul için gerekli bilgi, belge, her türlü evrakın tarafımıza verilerek bu kez usule uygun yapılmak üzere genel kurulun ertelenmesini talep ederiz. Bu belgeler kurumlar vergisi beyannameleri, tüm hesapların dahil olduğu detay mizanları, ilgili yıllara ait personellerle ilgili maliyet verileri, bordrolar, --------- bildirgeleri, ilgili yıllara ait tüm maddi duran varlıkların ayrılan amortismanlarını da gösteren listeleri, şirket içi departman raporlamaları, bilanço ve gelir tablolarında yazılı her kalemin evrakı, yapılan kar dağıtımına ilişkin karar örnekleridir. Ayrıca TTK md. 420 gereği erteleme talebimiz vardır."" şeklindeki şerh ve talepleri ile toplantının ertelendiğini, ilk genel kurul toplantısının ertelenmesi üzerine, 11/01/2023 tarihli ilanla, 06/02/2023 tarihinde davalı şirket merkezi olan -------- Mah. ------- Sk. No:--------- ---------- adresinde ikinci toplantı yapıldığını, müvekkili adına, belirtilen tarihte genel kurul toplantısına katılım sağlandığını, alınan kararlara ayrı ayrı muhalefet şerhleri toplantı tutanağına geçirildiğini belirterek davalı şirketin 06/02/2023 tarihli genel kurul toplantısında gündemin 3., 4., 5. 6. ve 7. maddelerinde alınan kararların yoklukla malül olduğunun tespitine, bu taleplerinin kabul görmemesi halinde bu kararların batıl olduğunun tespitine, yoklukla malullük ya da butlan taleplerinin kabul görmemesi halinde ise alınan kararların tamamının iptaline, 06/02/2023 tarihli genel kurul toplantısı gündeminin 6. ve 7. maddesine ilişkin kararların TTK m. 449 uyarınca yürütülmesinin geri bırakılmasına, gündemin 5. maddesinde alınan kararın hükümsüzlüğü ile birlikte davalı şirketin dağıtılabilir kârının tespiti ve müvekkilinin payına düşen kârdan, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak şartıyla, şimdilik 40.000-tl'nin ticari avans faiziyle birlikte tahsiline, yargılama masraflarının ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının, 1984 yılına kadar aralıklı olarak zaman zaman müvekkili şirkette çalışmış olmakla birlikte, anılan sene farklı bir alanda yatırım yapmaya karar vererek kendi işini kurmuş ve müvekkili şirkette çalışmasını sonlandırdığını, müvekkilinin, 1987 yılında ---------- yeni bir arsa alarak üretimini 1990 yılında buraya taşıdığını, 2015 yılında ise üretim, --------- kiralanan bir binaya taşındığını, -------- arsa ise bitişik arsa maliki ile birlikte bir Arsa Karşılığı İnşaat Sözleşmesi ile devredildiğini, --------- Noterliği’nin 18.09.2015 tarih ve -------- yevmiye nolu Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin akdi üzerine yapılan inşaat hakkında bilgi davacı ile de paylaşıldığını, davacının, Arsa Karşılığı İnşaat Sözleşmesi’nden pay ve hatta müvekkiline ait olan bağımsız bölümlerin doğrudan kendisine devrini talep ettiğini ancak bir sermaye şirketinin malvarlığını tasarruf yetkisi münhasıran tüzel kişiliği olan şirkete ait olduğunu, bu nedenle davacının talebinin kabul edilmediğini, müvekkilinin kar payı avansı dağıtmaya karar verdiğini ve buna bağlı olarak da davacının payına düşen, 07.06.2021 tarihinde 1.112.733,30.-TL ve 26.07.2021 tarihinde de 401.625.-TL olmak üzere toplam 1.514.358,3.-TL kar payı avansı ödemesini davacıya yaptığını, davacı genel kurul yapılması talebiyle -----------E. sayılı davasını açtığını, davacının genel kurul yapılmasına yönelik talebi müvekkili şirketçe dikkate alındığını ve 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait olağan genel kurulu 22.10.2021’de yapıldığını, genel kurulun yapılmış olmasıyla ---------E. sayılı davası konusuz kaldığından “karar verilmesine yer olmadığına” karar verilerek neticelendiğini, davacının 22.10.2021’deki genel kurulda alınmış olan kararların iptali için --------E. sayılı davasını açtığını, bu davanın 08.02.2023’te --------K. sayılı karar ile reddedildiğini, müvekkili davalı şirketin 2021 mali yılı olağan genel kurulunun 18.11.2022’de yapılmasına karar verildiğini ve genel kurula çağrının 31.10.2022 tarih ile --------- sayılı --------- --------- sayfasında yayınlandığını, genel kurula davetler pay sahiplerine süresi içinde usulüne uygun olarak posta ile gönderildiğini, davacının, ilanda belirtilmiş olduğu halde 01.11.2022 tarihinden itibaren şirket merkezinde hazır edilen Faaliyet Raporu ile Bilanço ve Gelir Tablosunu, şirkete gelip teslim almadığını, buna karşılık davacının, 18.11.2022 tarihli genel kurul sırasında bazı belgeler talep ettiğini, bu talep üzerine davacı vekiline, Müdürler Kurulu Faaliyet Raporu, 2021 yılına ait Bilanço ve Gelir Tablosu, 2021 yılına ait Kurumlar Vergisi Beyannamesi, 2021 yılına ait -----------, 2021 yılı Şirket personellerine ait aylık ücret bordroları ve aylık ---------- tahakkukları, Sabit Kıymetlerle ilgili (Leasingli makinalar, özel maliyetler, haklar, demirbaşlar, nakil vasıtaları, makinalar, binalar) amortisman tabloları teslim edildiğini, davacı vekili de bu belgeleri teslim aldığını genel kurulda beyan ettiğini, bu toplantı davacı vekilinin talebi üzerine TTK’nın 420. Maddesi uyarınca ertelendiğini, davacının, ---------- Noterliğinin 19.12.2022 tarih ve --------- yevmiye nolu ihtarnamesi ile bilgi talebinde bulunduğunu, ertelemenin ardından genel kurulun, bu sefer 06.02.2023’te toplanmasına karar verildiğini ve genel kurula çağrı 11.01.2023 tarih ve -------- sayılı ---------- --------- sayfasında yayınlandığını ve genel kurula davetler pay sahiplerine yine süresi içinde usulüne uygun olarak posta ile gönderildiğini belirterek davacının HMK’nın 110. Maddesine aykırı alacak talebinin öncelikli olarak reddine, müvekkili şirketin haksız dava sebebiyle karşılaşabileceği zararlar için TTK’nın 622. Maddesi atfıyla, 448/3 maddesi uyarınca davacının teminat sunmasına, şartları gerçekleşmemiş ve hukuki menfaatten yoksun tedbir talebinin reddine, haksız ve kötü niyetli olarak ikame edildiği aşikar davanın reddine, yargılama, harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE :Dava, limited şirket genel kurul kararlarının yok hükmünde olduğunun tespiti, bu mümkün değilse TTK'nın 622. madde yollamasıyla aynı Kanun'un 445 vd. maddeleri gereğince iptali istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın “İptal sebepleri” başlıklı 445. maddesine göre “446 ncı maddede belirtilen kişiler, kanun veya esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olan genel kurul kararları aleyhine, karar tarihinden itibaren üç ay içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde iptal davası açabilirler.” Aynı kanunun “İptal davası açabilecek kişiler” başlıklı 446. maddesi ise genel kurul kararlarının iptalinin şartlarını ve usulünü düzenlemiş olup, anılan maddede toplantıda hazır bulunup karara muhalif kalarak keyfiyeti zapta geçirten pay sahibinin iptal davası açabileceği belirtilmiş olup, bu husus dava şartıdır. Ayrıca bir karara muhalefet olunması ve muhalefetin tutanağa geçirilmesi yolundaki dava şartının gerçekleşebilmesi için muhalefetin alınan karardan sonra tutanağa geçirilmesi gerekmektedir.Davalı şirket merkezinin ------- olduğu, iptali istenen genel kurul kararları 06/02/2023 tarihli olup, 17/03/2023 dava tarihi itibariyle üç aylık hak düşürücü süre içinde iptal davasının açıldığı, dava ve karar tarihi itibariyle davacının, davalı şirketin ortağı olarak aktif husumetinin mevcut olduğu anlaşılmaktadır. Dava şartlarının tamam olduğu görülerek esasa geçilmiş, tarafların delilleri usulünce toplanmıştır.
Davacı, 06/02/2023 tarihli gene kurul toplantısının 3,4,5,6,7 nolu kararların hükümsüzlüğünün tespitini, kabul edilmezse iptaline karar verilmesini, 6 ve7 nolu kararların yürütmenin durdurulmasını; ayrıca 5 nolu kararın hükümsüzlüğü ile dağıtılabilir karın hesaplanarak şimdilik 40.000 TL nin faizi ile tahsilini talep etmiştir.Genel kurulun 3 nolu maddesinde 2021 yılına ati bilanço, kar zarar cetveli (finansal tablolar) oylanmış oy çokluğuyla kabul edilmiştir. 4 nolu maddesinde müdürler kurulunun 2021 mali yılı için ibrası oylanmış oy çokluğuyla kabul edilmiştir. 5. Nolu maddesinde 2021 mali yılına ait karın dağıtılması oylanmış; oy çokluğu ile karın dağıtılmamasına karar verilmiştir.6 nolu maddede şirket müdürlerinin huzur hakkı, ikramiye, prim gibi haklarının belirlenmesi görüşülmüş; yönetim kurulu başkanı için aylık 35.000 TL, üyeye 30.000 TL ücret ödenmesine oyçokluğuyla karar verilmiştir. 7 nolu maddede şirket müdürlerine TTK.nun 644/1-b atfıyla 395/2c,1-2 ve 628/2 maddeleri gereğince izin verilmesi oylanmış, oy çokluğuyla kabul edilmiştir. Davacı, genel kurulda kendini vekille temsil ettirmiş; yukarıda belirtilen 3,4,5,6,7 nolu kararlarda olumsuz oy kullanmış, muhalif olduğunu belirtmiş ve tutanağa geçirtmiştir. Muhalefet dava şartının mevcut olduğu anlaşılmıştır.
Şirketler hukuku yönünden uzman bir nitelikli hesap uzmanı bilirkişi atanmış, şirket kayıtları üzerinde inceleme yapılarak iddiaların incelenmesine karar verilmiştir. Bilirkişi 04/10/2023 tarihli raporunda, 3 nolu, 5 nolu, 6 nolu karar yönünden mali inceleme yapılması gerektğini, müdürlerin ibrasına ilişkin 4 nolu karar yönünden müdürler oy kullanamayacağı, müdürlerin oyları çıkarıldığında da nisapların sağlanmadığını, aynı şekilde 7 nolu karar olan rekabet izni verilmesi yönünden de ana sözleşmede özel bir hüküm olmayan hallerde diğer ortakların yazılı izne ile; genel kurula yetki verilen hallerde müdürlerin oyları hariç yapılacak oylamayla karar verilbileceği, müdürlerin oyları çıkartıldığında da nisabın sağlanamadığını, yokluk veya iptal hususunun mahkemenin takdirinde olduğnu belirtmiştir.Mali kayıtların da beraber incelenmesi için bir mali müşavir bağımsız denetçi seçilerek, mali müşavir bilirkişi ile nitelikli hesap uzmanının birlikte rapor hazırlamalarına karar verilmiştir. Bilirkişiler, 23/02/2024 tarihli raporda, özetle, 3 nolu finansal tabloların tasdiki kararının, taşınmaz satış bedellerinin gerçek değerlerinin gösterilmemiş olması sebebiyle iptal edilebilir olduğunu, kar dağıtılmama kararına ilişkin 5 nolu kararın iptal edilebilir olduğunu, müdürlere ücret ödenmesine dair 6 nolu kararın ise şirketin cirosu ve yönetim giderleri nazara alındığında dürüstlük kuralına aykırı sayılmayacağını belirtmişlerdir.Davacı vedavalı vekili rapora karşı beyan ve itirzlarını sunmuşlardır.Toplanan delilere göre, her madde özelinde kanaate varılmıştır. Finansal tabloların oyçokluğu ile kabul edilmesine dair iptal sebebi taşınmaz satışlarının gerçek değerlerinin gösterilmemesidir. Bilirkişi, bunun iptal sebebi olacağını mütalaa etmişse de, taşınmazların satış bedeli ile fatura bedeli aynıdır. Davacı, gerçekte satış bedelinin daha fazla olduğu ve artan kısmın tüm ortaklara ortaklık payı oranında kar payı adı altında dağıtıldığını beyan etmiştir. Davacı, aldığı ödemeye ihtirazi kayıt koymadığı gibi satış işlemi sırasında da itirazda bulunmamıştır. Resmiyette görülen satış bedelinin ticari kayıtlara işlenmesi, finansal tabloların tasdiki kararının iptali için yeterli görülmemiştir. Davacı da yetkili olsa, defterlere faturada görülen satış bedelini yazacaktır. Kararların iyiniyet ve dürüstlükle alınması gerektiği gibi, iptal davasının da aynı ilkelere uygun açılması gerekir. Yine taşınmazların bir kısmının doğrudan müdürlerin mülkiyetine bırakıldığına dair iddia da soyut kalmış; bilanço ve finansal tabloların tasdikinin usulsüzlüğüne dair somut bir neden ileri sürülmemiştir. Taşınmazın fatura bedelinin (gerçekte taşınmaz daha yüksek bedelle satılmış olsa da) deftere işlenmesi sebebi de yukarıda açıklandığı üzere iptal sebebi değildir. Bu sebeple 3 nolu kararı iptali istemi reddedilmiştir.4 nolu kararda müdürlerin ayrı arı ibra edilmesi; 7 nolu kararda müdürlere rekabet etme izni verilmesi kararlaştırılmıştır. Her iki oylamada da kabul oyu verenler müdürlerin kendisi olup, yasa gereği müdürlerin bu gündem maddesinde oy kullanmaları mümkün değildir.TTK.nun 619/1 maddesine göre yönetime katılmış kimseler, müdürlerin biralarına ilişkin kararlarda oy kullanamazlar. Yine TTK.nun 619/3 maddesine göre ilgili ortak, rekabet yasağına aykırı faaliyetlerde bulunmasını onaylayan kararlarda oy kullanamaz. Oydan yoksunluğu, TTK. nun 436/1 maddesindeki oydan yoksunluk hükmü ile birlikte değerlendirme yapmak gerekmiştir. Oydan yoksun kişilerin oyları nisaba katılmadığında, gerekli yasal nisap da oluşmamaktadır. Oydan yoksun olan kişilerin oylamaya katılmış olması sebebiyle 4 ve 7 nolu kararın yoklukla malul olduğu anlaşılmıştır. 5 nolu karın dağıtılmaması kararı bakımından, 2016 yılından bu yana karın dağıtılmamış olduğu, 43.705.854,31 TL karın mevcut bulunduğu ve faiz, döviz gibi yatırım araçlarında bekletildiği tespiti karşısında kararın dürüstlük kuralına uygun olmadığı kanaati oluşmuştur. Ekonomik koşullar gözetilerek karın dağıtılmaması kararı kabul edilebilirse de, bunun daha somut olarak ortaya konması gerektiği, yuvarlak ifadelerle hemen her yıl aynı kararın alınmasının ortakların ortaklık haklarına halel getireceği de malumdur. Bilirkişilerin şirket sermayesinin sicilde 20.000 TL olarak görülüyor olmasını gerekçe yaptığı görülmüş, bu gerekçe benimsenmemişse de, yedek akçe ve yasal zorunluluklar hariç hangi tehdit ve tehlike veya hangi yatırım ihtimalleri sebebiyle karın dağıtılmaması gerektiği hususunda daha somut bilgilendirme ve müzakere yapılmadan, salt “şirketin projeksiyonu ve ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik koşullar” ibaresi ile karar alınması, yeterli bir gerekçe olarak görülmemiştir. 5 nolu kararın iptaline karar verilmiştir. Öte yandan karın dağıtılmasına karar verecek makam genel kuruldur. Mahkemenin karın dağıtılmasına karar vermesi söz konusu olmadığı gibi, dağıtılacak miktarı belirleme görev ve yetkisi de yoktur. Bu sebeple alacak davası gibi istenen kar payının tahsili isteminin reddine karar verilmiştir. Müdürlere ödenecek aylık huzur hakkına ilişkin 6 nolu kararın ise, iptalini gerektirir somut bir sebep görülmemiştir. Şirketin cirosu, yönetim giderleri , müdürlere ödenmesi kararlaştırılan tutar birlikte edğerlendirildiğinde örtülü bir kazanç olarak nitelenecek bir durum görülmemiştir. Bu maddenin iptali istemi reddedilmiştir.Açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı şirketin 06/02/2023 tarihli genel kurulunun,
-3 nolu maddesinin iptali isteminin REDDİNE;
-4 nolu maddesinde alınan müdürlerin ibrası ve 7 nolu maddesinde alınan rekabet etme izni verilmesi kararlarının yoklukla malul olduğunun TESPİTİNE;
-5 nolu karın dağıtılmaması kararının İPTALİNE;
-6 nolu müdürlere huzur hakkı verilmesi kararının iptali talebinin REDDİNE;
-Kar payının hesaplanarak tahsiline dair istemin REDDİNE;
2-Alınması gerekli 427,60 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 179,90 TL peşin harç ile 1.314,40 TL tamamlama harcın toplamı olan 1.494,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.066,70 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harcın toplamı olan 607,50-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından sarfedilen toplam 6.277,25 yargılama giderinin haklılık oranına göre takdiren (%50 kabul %50 ret oranında) olmak üzere 3.138,62 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından sarfedilen toplam 137,00 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre takdiren (%50 kabul %50 ret oranında) olmak üzere 68,50-TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına
6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,
7-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen miktar üzerinden davalı vekili için takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere e-duruşma yolu ile celseye katılan davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 22/05/2024