T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/575
KARAR NO : 2025/988
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/07/2023
KARAR TARİHİ : 10/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA, SAVUNMA ve DOSYA KAPSAMI:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilini------plakalı, ----- şasi nolu, ---- marka aracı, davalıdan 28.12.2022 tarihli, ---- nolu fatura mukabili "O araç" olarak satın aldığı, 27.01.2023 tarihinde, araçta "su basıncı" uyarısı yanmış, uyarının yanması üzerine durdurulan araç tekrar çalışmamış, çekici vasıtası ile, 27.01.2023 tarihinde, “---adresindeki ---- Yetkili Servisine götürüldüğü, Araç serviste iken-----Sulh Hukuk Mahkemesi'nin -----sayılı dosyasında, uzman teknik bilirkişi marifetiyle tespit yapılmış ve dosyaya sunulu bilirkişi raporunda; *...sıfir araçta kullanıma bağlı olarak oluşmayacağı için gizli ayıp olarak takdir edilmiş, aracın motorunun revizyon yapıldığı ve aracın çalışır vaziyette olduğu, Aracın bagaj kapısında göz ile yapılan muayene sonucu sol alt kısmındaki macunun fabrikasyon olmadığı tespit edildiğini fakat boya kalınlık ölçüm cihazı olmadığı için net ölçüm yapılamamıştır" tespitlerinde bulunulduğu, davacı tarafın araçtan beklediği faydayı sağlayamadığı, davacının aracı, her an tekrar arızalanabileceği, tekrar çekici vasıtası ile servise götürülmesinin gerekeceği, ticari amaçla kullanılıyor olması sebebi ile bu durumun işlerin aksamasına sebep olabileceği gibi, "kazaya sebebiyet verebileceği” endişesi ile korku ve endişe içinde kullanıldığı, 02.05.2023 ve 10.06.2023 tarihlerinde araç klima arızası sebebi ile muhatabın ----- Şubesi'ne götürülmüş, servisçe "kumanda kutusu, yazılım" arızası açıklaması ile serviste tamirat ve "kısa test işlemleri genel kontrol" görmüş, davacı tarafın endişeleri olduğu, Araç "yazılım güncellenerek" davacıya iade edilmiş olmasına rağmen, araç davalıya keşide edilen ---- Noter 08.05.2023 tarihli, ----- yevmiye no.lu tarihi tarihi itibari ile kliması tekrar "çalışmaz" durumda olup tekrar tamirat görmüş halde olduğunu, bu vs. nedenlerle fazlaya ilişkin dava ve talep hakların saklı kalmak kayıt ve şartıyla dava konusu aracın ayıpsız misli ile ücretsiz olarak değiştirilmesine, aracın ayıpsız mislinin bulunamaması halinde ise aracın ayıpsız mislinin dava tarihindeki güncel değerinin tespiti ile dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, Bu talebin kabul görmemesi halinde ise ayıp oranında satış bedelinden indirilmesine, Ayıp oranında satış güncel bedelinden indirime karar verilmesi halinde ise iade edilecek bedelin davalılardan reeskont avans faiziyle birlikte müşterek müteselsilen tahsiline, aracın servise götürülmesi için davacı tarafından ödenen 13.570,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle ile birlikte davalılardan müşterek müteselsilen tahsiline, aracın iş göremediği süreye ilişkin olarak şimdilik 1.000,00 TL'nin aracın serviste kaldığı tarihten itibaren işlemiş reeskont avans faiziyle ile birlikte davalılardan müşterek müteselsilen tahsiline, yargılama giderinin, vekalet ücretinin ve diğer tüm ferilerinin davalı üstünde bırakılması karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalı -----vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça aracın 27.01.2023 tarihinde su basıncı uyarısı verdiği, bu uyarının yanması üzerine durdurulan aracın tekrar çalışmadığı, aracın çekici vasıtası ile servise götürüldüğü, araç servisteyken de---- Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ---- sayılı dosyası ile bilirkişi raporu alındığının belirtildiğini, öncelikle ----. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ----- sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunun kendilerinin iştiraki olmadan alındığını ve huzurda görülen davaya esas alınamayacağını ,dava konusu araç servise 28.01.2023 tarihinde "motor soğutma suyu ikazı" şikâyeti ile giriş yapmış, yetkili serviste yapılan kontrollerde aracın intercooler su giriş hortum kelepçesinden sıvı kaybı oluştuğu tespit edilmiş, basit bir işlem ile şikâyet giderilerek dava konusu araç satış sonrası hizmetler yönetmeliğinde belirtilen azami onarım süresi içerisinde onarılarak davacıya teslim edilmiş olduğunu, dolayısıyla davacı tarafın iddialarına esas aldığı D.İş dosyasında tanzim edilen bilirkişi raporunda belirtildiği gibi dava konusu aracın motoruna esasında motor mekanik parçalarının değişimi/rektifiyesi anlamına gelen komple bir revizyon işlemi yapılmamış, motor silindir kapak contası haricinde dava konusu aracın motor parçası değiştirilmemiş olduğunu, davacının şikayetinin sadece silindir kapak contası değişimi ile ücretsiz olarak giderilmiş ve aracın sorunsuz olarak davacı tarafa teslim edilmiş olduğunu, ayrıca bu süre içinde davacı tarafa ikame araç desteği de sağlanmış olduğunu, dava konusu aracın servise götürülmesi için ödenen bedel açısında müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını dava konusu aracın kullanıldığı süre ve şikayetin garanti kapsamında onarılmış olduğu, davacıya ikame araç desteği sağlandığı, hali hazırda dava konusu araçta herhangi bir şikayet bulunmadığı nazara alındığında davacı tarafın aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi talepli huzurdaki davayı ikame etmesinin iyi niyet kuralları çerçevesinde kabulü mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ---- vekili cevap dilekçesinde özetle; 28.12.2022 tarihinde aracın satışı konusunda taraflar anlaşmış ve araç teslim edilmiş olduğunu, satışın akabinde talep eden taraf, huzurdaki başvuruya konu uyuşmazlıkla ilgili araçta "Motor Soğutma Sıvısı İkazı ve Soğutma Suyu Kaçağı" şikayetleriyle 28.01.2023 tarihinde müvekkili şirkete başvurmuş olduğunu, yapılan incelemede aracın contasında su kaçağı olabileceği tespit edilmiş akabinde conta onarılarak devamında basınç testi yapılmış ve bu test sonrasında aracın kusursuz bir şekilde çalıştığı tespiti ile ücretsiz olarak müşteriye teslim edilmiş olduğunu, bahse konu onarım süresince müşteriye ikame araç desteği ve çekici desteği de sağlanmış olduğu, araca dair yapılan işlemler davacının beyanında olduğu gibi komple bir motor revizyon işlemi olmayıp, yalnızca motor silindir kapak contasının değişimi olduğunu, ayrıca ikame araç bedeli ve 2 adet ücretsiz hediye bakımı da sunulmuş olduğunu, hatta davacı yan her ne kadar huzurdaki davanın konusu olmasa da kendisine sunulan bu 2 adet hediye bakımdan bir tanesini kullanmış ve aracının bakımları ücretsiz olarak yapılmış olduğunu, davacının seçimlik haklarından biri olan ücretsiz onarım hakkını kullanmış olduğunu, davacı sahip olduğu seçimlik haklarından ücretsiz onarım hakkını kullandığı için başkaca bir talep hakkı kalmamış olduğunu, bu vs. nedenler ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE :
Dava, ayıplı araç sebebiyle terditli olarak açılan ayıpsız misliyle değişim, bu mümkün olmazsa aracın ayıpsız mislinin dava tarihindeki değerinin tahsili, bu da mümkün olmazsa ayıp oranında güncel satış tutarından indirim yapılamsı, ayrıca çekici bedeli, ticari kazanç kaybının tahsili istemlidir.
Dava, tacirler arası satıma konu aracın ayıplı olduğu iddiasına dayalı terditli olaark açılmıştır.6102 sayılı TTK'nun 23/1-c maddesi gereğince; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda 6098 sayılı TBK'nun 223/2. maddesi uygulanır. TBK’nın 223. maddesine göre; alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.
TBK'nın 231. maddesi hükmüne göre ise; satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan defi hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz.
Somut olayda, davacının --- plakalı, ---- şasi nolu, üreticisi davalı ---- şirketi olan --- marka aracı, davalı satıcı ----- şirketinden 28.12.2022 tarihli, ---- nolu fatura mukabili "0 araç" olarak satın aldığı, 27.01.2023 tarihinde, araçta "su basıncı" uyarısı yanmış, uyarının yanması üzerine durdurulan araç tekrar çalışmamış, çekici vasıtası ile, 27.01.2023 tarihinde, --- bulunan ----- Servisine götürüldüğü, 224/02/2025 tarihine kadar serviste kaldığı, komple motor değişimine onay verilmesi halinde arızanın giderileceğinin bildirildiği görülmüştür.
Ayıbın süresi içinde derhal bildirildiği anlaşılmıştır. Davanın 20/07/2023 tarihinde açılarak talebin zamanaşımına uğramadığı da görülmüştür. Davacı davadan önce zorunlu arabuluculuk yoluna gidildiğine dair 10/07/2023 tarihli anlaşılamadığına dair arabuluculuk son tutanağının aslını dosyaya kazandırmıştır.
Aracın değeri üzerinden harç yatması gerektiğinden harç eksikliği tamamlanmış, dosya miktar itibariyle heyetlik olması sebebiyle yargılamaya heyet olarak devam edilmiş, esasa geçilmiş, deliller toplanmıştır.
Davacının dayanak ----. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin --- sayılı dosyası ve ve uzman teknik bilirkişi raporu celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Aracın rehinli olduğu görülmüş, rehin alacaklısı ---- mahkememize bildirdiği 24/10/2025 tarihli müzekkere cevabı ile araç ile ilgili ödemenin ----- şirketine yapılmasına rıza gösterdiği görülmüştür
Bir makine bir nitelikli hesap uzmanı marifetiyle inceleme yaptırılmasına karar verilmiş, bilirkişiler 18/04/2025 tarihli raporda özetle, 28/12/2022 tarihinde alınan araçta 27/01/2023 tarihinde 1.313. km.sinde araçta motor silindir kapak contası yakması sorununun mevcut olduğunu, bunun gizli ayıp niteliğinde olduğunu, kullanımdan kaynaklanamayacağı, servis kayıtlarına göre de ancak motor değişimi ile giderilebileceği, imalat hatası olan ve garanti belgesine göre ithalatçı firmanın da sorumlu olduğu olayda davacının ayıpsız misli ile değişime hak kazandığı, davacının ödediği 13.570 TL tutarlı çekici masrafına haz kazandığını, nisbi metoda göre davacının 117.525,21 TL zararının olacağını, araçtan mahrum kalındığı için uğranılan zarara ilişkin somut bir delile rastlanmadığını belirtmişlerdir.
Alınan bu bilirkişi raporuna karşı taraflar itiraz etmiş, hem tarafların tüm itirazlarının, hem de özellikle davalıların tek bir makine mühendisi yerine otomotiv alanında heyet oluşturularak rapor alınması gerektiği itirazının karşılanması için üç kişilik otomotiv alanında uzman bilirkişi resen seçilmiş, 04/09/2025 tarihi keşif günü olarak verilmiş, naip üye hakim ve bilirkişiler eşliğinde araç incelenmiştir.
Bilirkişiler sundukları 07/09/2025 tarihli raporda keşif günü itibariyle aracın 116.400 km de çalışır vaziyette olduğunu, contanın yanması şeklindeki arızanın kullanıma bağlı olmadığını, imalattan kaynaklanan gizli ayıp niteliğinde olduğunu, nisbi metoda göre yapılan hesapta 117.525,21 TL zararın hesaplandığını, çekici masrafının talep edilebileceğini, buna karşın silindir kapak contasının ve buna bağlı entegrasyon işlemlerinin yapılmış olduğunu, yeni motor numarasının ruhsata işlendiğini belirtmişlerdir.
Davacı ve davalı taraflar rapora itiraz etmişlerse de, itirazların soyut olduğu, raporun usul ve yasaya uygun, Yargıtay içtihatlarına uygun metoda göre hesaplama yapıldığı görülerek itiraz edilmemiştir.
Sonuç olarak aracın üretimden kaynaklanan gizli ayıplı olduğu açıktır. Araçtaki motor değişmiş, ücretsiz onarım hakkı kullanılmış, seçimlik yenilik doğurucu bir hak kullanılmış olmakla ayıpsız misli ile değişim hakkının kullanılması imkanı kalmamıştır. Ayıp sebebiyle değer kaybı talep edilebilecektir. ".... araçta motor değişikliğinin araçta değer artışı yaratması ve değer kaybından daha fazla olması hayatın olağan akışına aykırı olup, araçta kısmen de olsa değer azalacağı kuşkusuzdur." şeklindeki Yargıtay HGK'nun ---- tarihli emsal HGK ilamından anlaşılacağı üzere somut olayda da ücretsiz onarım hakkını kullanan davacının kural olarak araçtaki değer kaybını da ayrıca talep edebileceğinin kabulü gerekir. Değer kaybının üretimden kaynaklanan ayıba dayalı olması nedeniyle ithalatçı olan davalı, aracın satıcısı olmasa da garanti taahhüdü kapsamında davacıya karşı sorumludur. Ayrıca talep davalının garanti taahhüdünün ihlaline dayandığından, davalının temerrüde düşürülmesi için ayrıca bir ihtarname keşidesine gerek bulunmamaktadır.(----. Bam ---- Yargıtay tarafından öteden beri uygulanan "nispi metod" olarak adlandırılan hesaplama yöntemi benimsenmektedir. Bu metoda göre; satış tarihi itibariyle satılanın, ayıpsız ve ayıplı değerleri arasındaki oranın, satış bedeline yansıma miktarı belirlenmektedir. Başka bir ifade ile satılanın, tarafların kararlaştırdıkları satış bedeli gözetilmeksizin, satış tarihi itibariyle gerçek ayıpsız rayiç değeriyle, ayıplı haldeki rayiç değeri ayrı ayrı belirlenerek, bu iki değerin birbirine bölünmesi suretiyle elde edilecek oran, satış bedeline uygulanmaktadır. Bu yönteme uygun yapılan hesaplama doğrultusunda 117.525,21 TL den her iki davalının sorumlu olacağı anlaşılmıştır. Çekici masrafı olarak istenen 13.570 TL'nin ve ikame araç bedeli zararı yönünden davalı satıcı ----- tarafından bunların ödendiği iddiası ve buna bağlı sunulan belge içeriklerinin (cevap dilekçesinin ek 3 te yer alan 24/03/2023 tarihli faturanın) davacı tarafından çürütülmediği nazara alınarak bu kalem taleplerin artık istenemeyeceği anlaşılmıştır.
Açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Terditli taleplerden aracın ayıpsız misli ile değiştirmesi isteminin REDDİNE;
2-117.525,21 TL' nin 28/12/2022 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
3-13.570,00 TL çekici masrafı ile 1.000 TL aracı kullanamamaktan doğan zarar kalemlerinin REDDİNE;
4-Alınması gerekli 8.028,15-TL harçtan davacı tarafından peşin ve tamamlama harcı olarak yatırılan 25.867,68-TL peşin harcın mahsubu ile artan 17.839,53-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
5-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 269,85-TL. başvurma harcı, 8.028,15-TL peşin harcın toplamı olan 8.298,00-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından sarfedilen toplam 31.320,75-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre takdiren (%88,97 kabul, %11,03 oranında) olmak üzere 27.866,10-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı -----tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davalı ----- tarafından yapılan 15,00-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre takdiren (%88,97 kabul, %11,03 oranında) olmak üzere 1,65-TL'nin davacıdan alınarak davalı ----- verilmesine, kalan kısmın kendi üzerinde bırakılmasına,
9-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,
10-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.ye göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
11-Reddedilen 14.570 TL için davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.ye göre hesaplanan 14.570,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
12-6325 Sayılı Kanun m. 18/A-13 uyarınca Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan 3.200,00-TL zorunlu arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre takdiren (%88,97 kabul, %11,03 oranında) olmak üzere 2.847,04-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, kalan 352,96-TL'nin ise davacıdan alınarak hazineye gelir olarak kaydedilmesine,Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere e duruşma ile bağlanan davacı vekili ile davalı ----- ve ---- vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.