T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/714 Esas
KARAR NO : 2025/724
DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan), Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 24/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan), Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA, SAVUNMA ve DOSYA KAPSAMI:Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilleri tarafından kurulan “... & ... --------” ile davalı şirket arasında 2020/02 sözleşme numaralı alt yüklenici sözleşmesinin imzalandığını, işbu sözleşme ile müvekkillerine ait adi ortaklık tarafından “--------” yapılması için -------- ihale kayıt numarası ile girilen ihalenin kazanılması ve idare ile 05.03.2020 tarihinde imzalanan ana sözleşmede belirtilen işlerin; tüm inşaat, mekanik ve elektrik işlerinin tamamının yapılması amacı ile imzalandığını, davalının sözleşmeye aykırı hareket ettiğini ve sözleşmenin feshine kendi kusuru ile sebebiyet verdiğini, işin başlama tarihinin 01.06.2020 ve bitim tarihi 01.06.2021 olarak belirlenmiş olduğunu; davalı taşeron şirketin; müvekkilleri ile -------- arasındaki ana sözleşmeye ve iş programına aykırı hareket ettiğini; iş programının oldukça gerisinde kaldığını, davalı tarafça Ekim, Kasım ve Aralık aylarında herhangi bir imalat yapılmadığını davalının işi yarım bıraktığı ve süresinde teslim etmesinin mümkün olmadığını, alt yüklenici tarafından yapılan iş ile kesilen fatura arasında dahi fahiş oranda bir fark bulunduğunu, davalı alt yüklenicinin iş programına uymadığını ve kasım ayına kadar yapması gereken imalatın ancak 1/6’sını tamamlayabildiğini, hak ediş raporunda belirtilen miktardan fazla miktarda fatura kestiğini, müvekkilleri tarafından kesilen faturadan ve hak ediş raporunda belirtilen miktardan daha fazla ödeme yapıldığını, sözleşme nedeniyle davalıya verilen çeklerin iadesini ve müvekkillerinin davalıya borçlu olmadığını, davalı taraf müvekkiline işle ilgili 1.591.900,00 TL’lik fatura kesmiş olmasına rağmen müvekkilleri tarafından davalıya 2.340.000,00 TL bedelli çek verildiğini, davalı tarafın işbu çeklerin 1.740.000,00 TL’sini tahsil ettiğini, ihtiyati tedbir talep ettiğini, dava ile talep edilmeyen fazla ödeme açısından istirdat, tazminat ve cezai şart başta olmak üzere her türlü başkaca dava açma, talep ve beyanda bulunma haklarını saklı tuttuklarını; halihazırda davalıya fazla ödeme yapmış olan müvekkilinin 630.000,00 TL'lik çekler dolaysıyla ödeme yapmak durumunda kalması kabul edilebilir bir husus olmadığını, tedbir talebinin kabulünün zorunlu olduğunu; tedbir kararı verilmesi talep edilen çeklerden birinin vadesinin 30.12.2020 tarihi olması nedeniyle gecikmeksizin ödemenin durdurulmasına ilişkin tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini; iddia ederek; "Fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile davanın ve ihtiyati tedbir talebinin kabulünü; sayılan çekler açısından tedbiren ödemeden men kararı verilmesini, bu hususta ilgili bankalara müzekkere yazılmasını, sayılan çekler dolayısıyla müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Asıl dava da davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında, davalının, dava dışı ---------- akdettiği sözleşmeye binaen 01.06.2020 tarihinde "-------" yapım işinin üstlenilmesi maksadıyla 10.000.000,00-TL* 1.800.000,00-TL KDV ödeme karşılığında --------- numaralı alt yüklenici sözleşmesi akdedildiğini, bilahare, davalı müvekkilinin edimini ifa etmeye başladığını, lakin davacı tarafın edimini gereği gibi ifa etmeyerek süresinde yer teslimini yapmadığını, sözleşmede kararlaştırılan ödeme planına uymadığını; anlaşma hilafına davalı müvekkilinin nakdi hiçbir ödeme yapmadığını; çek vasıtasıyla yapılan ödemelerde de ileri vade tarihli çekler keşide edilerek davacı müvekkili şirketin finansal yapısını bozduğunu; bu hususta; davacılara yapılan sözlü uyarılardan bir sonuç alınamadığı gibi aynı anda --------- Noterliğinin 08.12.2020 tarih ve ---------- yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edilerek işin yapılmasının davalı müvekkili şirketten talep edildiğini; davacı tarafın davalı müvekkili şirkete karşı ek-2' de sunulu ihtarnameyi keşide ederek işe devam etmesi talep edilirken aynı tarihli dilekçesiyle-------- D.İş sayılı dosyası üzerinden de delil tespiti talep ederek inşaatın keşif tarihi itibariyle yapılan işin bedelinin tespit edilmiş olduğunu, yasal süresi içerisinde rapora itiraz edildiğini, ihtarnameye karşılık olarak ---------- nolu cevabi ihtarnamesini keşide ettiklerini, sonrasında ise; davacı tarafın dayanak sözleşmeyi feshetmeden huzurdaki davayı açtığını; davacı taraf dilekçesinde zikredilen dava konusu sözleşmeyi feshettiği iddiasına dayanak --------- Noterliğinin 16.12.2020 tarih ve -------- yevmiye nolu ihtarnamesiyle esasında taraflar arasında akdedilen bir başka sözleşmeyi feshettiğini: öncelikle, dava konusu çeklerden --------- Bankası'nın ----------- seri numaralı 30.10.2020 tarihli 130.000,00-TL bedelli çekin, davalı müvekkili şirket çalışanı tarafından kaybedilmiş olup, ---------- E. sayılı dosyası üzerinden çek iptali davası açıldığını; davalı şirket çalışanı açısından cezai soruşturma başlatıldığını; kendilerince tahsil edilmesi mümkün olmayan işbu çek yönünden hukuki yarar yokluğundan davanın reddi gerektiğini; keza; ödemeden men yasağı alınan işbu çek davacının cari hesaplarında ve ticari kayıtlarında ödenmiş olarak gözüküp gözükmediği, hasıl olacak sonuca göre tarafların alacak miktarının tespitini ve takas mahsup definin dikkate alınması gerektiğini, davalı müvekkiline ödeme maksadıyla davacı tarafından verilen çeklerin, çekte vade yasağının aşılması gayesiyle hareket edilerek ileri tarihli düzenlendiğini; dolayısıyla davacı tarafın sözleşmede kararlaştırılan ödeme planına aykırı davrandığı ve nakit akışını bozarak davalı müvekkilinin edimini ifa etmesini güçleştirdiğini; tüm bu beyan ve belgeler çerçevesinde davacı yanın iddia ettiğinin aksine davalı müvekkili şirketin davacılardan alacaklı olduğundan ötürü dava konusu çekleri kendisine ciro edildiği ve hali hazırda başkaca yetkili hamillerde olduğu dikkate alınarak öncelikle tedbirin reddine verilmesini, davacılar aleyhine % 20' den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, uğranılan zararlardan ötürü de sorumlu olduklarını, bu tutarlar yönünden ileri tarihli çekler verilerek davalı müvekkili şirketin uğradığı zararın tespitiyle bu tutarlar yönünden takas- mahsup def-inde bulunduklarını, keza ödemezlik definde bulunduklarını; sair cevaplar da dikkate alınarak haksız ve hukuka aykırı olarak ikame edilen davanın reddini, tedbir kararından ötürü haksız ve kötü niyetli davacılar aleyhine % 20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen ---------- sayılı dosyada, davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacılarca kurulan “... & ... ----------” ile davalı şirket arasında -------- sözleşme numaralı alt yüklenici sözleşmesi imzalandığı, işbu alt yüklenici sözleşmesinin müvekkillerine ait adi ortaklık tarafından “---------” yapılması için ----------- ihale kayıt numarası ile girilen ihalenin kazanılması ve idare ile 05.03.2020 tarihinde imzalanan ana sözleşmede belirtilen işlerin; tüm inşaat, mekanik ve elektrik işlerinin tamamının yapılması amacı ile imzalandığı, taraflar arasında imzalanan alt yüklenici sözleşmesi dolayısıyla işin başlama tarihi 01.06.2020 ve bitim tarihi 01.06.2021 olarak belirlenmiş olduğunu, davalı taşeron şirketin müvekkilleri ile ---------- arasındaki ana sözleşmeye ve iş programına aykırı hareket ettiğini, iş programının oldukça gerisinde kaldığını, kasım ayına kadar yapılması gereken imalat karşılığı müvekkillerinin idareden alabileceği hak ediş tutarı toplamda 6.817.661,82 TL olması gerekirken, belediye tarafından verilen 4 nolu hak ediş raporuna göre 30.09.2020 tarihi itibariyle 1.313.979,36 TL’lik imalat yapıldığı tespit edilmiş olup idare tarafından müvekkiline bu miktarda hak ediş ödemesi yapılabildiği, aradaki farkın azımsanacak bir miktar olmayıp 5.503.682,46 TL’lik eksik imalat ve eksik hak edişin olduğunu, bu halde gelinen noktada Kasım ayına kadar yapılacak olan işin yaklaşık olarak sadece 1/6’sının yapıldığının, bunun yanı sıra davalı tarafça Ekim, Kasım ve Aralık aylarında herhangi bir imalat yapılmamış olduğu, davalının işi yarım bıraktığı ve süresinde teslim etmesinin mümkün olmadığından sözleşmenin feshedildiği, davalı taşeron şirketinin işi yapmada geciktiği ve imalatların iş programının çokça gerisinde kaldığının, bu hususta 08.12.2020 tarihinde delil tespiti yapılmak üzere başvurulmuş olduğu, ---------- D.İş sayılı dosyası ile ana sözleşme ve alt yüklenici sözleşmesi dolayısıyla yapılan ve yapılmayan işlerin ve bedellerin tespiti, yapılan işlerin projeye uygun olup olmadığının tespiti, belediye tarafından verilen iş programına uyulup uyulmadığının tespiti ve davalının sözleşmeye göre işin bitim tarihi olan 01.06.2021 tarihinde kadar süresi içerisinde işi bitirip bitiremeyeceğinin belirlenmesi talep edildiği, ilgili raporda davalı taşeron firmanın 10.000.000,00 TL'lik işin sadece 1.213.300,00 TL'lik kısmını tamamlayabildiğini, tamamlanan kısmın iş programının oldukça gerisinde olduğunun, davalı tarafından işin süresinde tamamlanamayacağının kesin hale geldiğini, davalı tarafa ---------- Noterliğinin ----------- yevmiye numaralı, 08.12.2020 tarihli ihtarnamesi gönderilmek suretiyle; iş programının çokça gerisinde olduğu ve 3 gün içerisinde işe başlanması ve eksik yapılan işlerin tamamlanması ihtar edildiği, ihtarnamenin 15.12.2020 tarihinde davalı şirkete tebliğ edilmiş olduğu, verilen 3 günlük sürenin sonunda halen işe başlanmadığının,. bu hususta sözleşmenin 7. maddesinde belirtildiği ve davalıya ihtar edildiği üzere şantiye şefi tarafından işe başlanmadığı tutanak altına alındığı, işbu hususta; davalı tarafından herhangi bir imalat yapılmadığından, tebliğden itibaren hazırlıklara dahi başlanmamış olduğundan ve başlansa dahi iş programına yetişmenin mümkün olmadığı açıkça tespit edildiğinden---------- Noterliğinin ------------ yevmiye numaralı 23.12.2020 tarihli ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiğine davalıya bildirildiğini, değişik iş raporunda tespit edilen hususun davalı tarafından yapılan işin bedelinin 1.213.300,00 TL olduğu, davalı tarafından ise müvekkiline işbu yapılan işe ilişkin 1.519.900,00 TL'lik fatura kesildiği, alt yüklenici tarafından yapılan iş ile kesilen fatura arasında dahi fahiş oranda bir fark bulunduğu, bunun yanı sıra davalı alt yükleniciye müvekkili tarafından toplamda 2.310.000,00 TL bedelli 21 adet çek verildiği, bu çeklerden toplamda 630.000,00 TL bedelli 6 adet çek yönünden menfi tespit davası ikame edildiği, akabinde menfi tespit davasına konu edilen çeklerin büyük bir kısmı ödenmek zorunda kalındığından istirdat davsına dönüşmüş olup ilgili davanın--------- Esas sayılı dosyası ile derdest olduğu, menfi tespit davasına konu edilmeyen çekler açısından bakıldığında davalıya halihazırda 1.680.000,00 TL’lik ödeme yapıldığı, bu açıdan müvekkilleri tarafından 466.700,00 TL fazla ödeme yaptığının, işbu açıdan müvekkilleri tarafından yapılan fazla ödemenin iadesini talep ettiğini, ----------- Esas sayılı dosyasından alınan bilirkişi ek raporunda da davalının imalatların bedeli, değişik iş dosyası kapsamında tespit edilen miktar olarak belirlenmiş olduğu, müvekkilinin fazla ödeme yaptığı sabit hale geldiği, davalı tarafın, sözleşmenin feshinden ve bahse konu menfi tespit davası ikame edildikten sonra, ek imalat yaptığı iddiası ile; 05.12.2020 tarihli ----------- numaralı 118.000,00 TL tutarındaki, 05.12.2020 tarihli ------------ numaralı 141.600,00 TL tutarındaki, 17.12.2020 tarihli ------------ numaralı 325.385,00 TL tutarındaki, 17.12.2020 tarihli ------------ numaralı 55.755,00 TL tutarındaki, 17.12.2020 tarihli -------- numaralı 41.300,00 TL tutarındaki, 17.12.2020 tarihli ----------- numaralı 22.420,00 TL tutarındaki ve 17.12.2020 tarihli ----------- numaralı 14.539,96 TL tutarındaki faturaları düzenlediğini, müvekkillerinin muhasebecisinin mail adresine gönderdiğini, davalı tarafından haksız ve kötüniyetli olarak verilmeyen hizmete ilişkin düzenlenen ilgili faturalara -------- Noterliğinin 31.12.2020 tarihli, ---------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itiraz edildiği, davalı tarafın işbu faturalara dayalı olarak bahsi geçen menfi tespit davası kapsamında alacak iddiasını ileri sürmüş olduğu, dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde, davalının fatura kesmek suretiyle alacak iddiasında bulunduğu hususlarda ispata yarar bir delil sunulmadığı gibi, keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde de davalının eksik imalat yaptığı tespit edildiğini, sözleşmeye aykırı olarak hareket eden, inşaatı ve imalatı yarım bırakan, çekleri faktoring firmasında olan ve aleyhinde birçok icra takibi bulunan davalı firma açısından; işbu davanın kabulü halinde müvekkillerinin alacağının tahsili açısından geri dönülmez sonuçların oluşmaması adına ve özellikle müvekkilleri milyonlarca lira zarara uğratan, ticari itibarının zedelenmesine yol açan ve sektörde tutunması hayli zor olan davalının işbu yargılamanın sonuna değin batması, iflas etmesi, konkordato ilan etmesi ya da şirketin içinin boşaltılarak şirket yetkililerinin de kayıplara karışması çok muhtemel olduğu, davalı şirketin mal kaçırma girişiminde bulunduğu müvekkillerince haricen öğrenildiği, ihtiyati haciz talep etmek hali zaruri olduğunu, işbu hususta davalı firma açısından; müvekkillerinin alacağının para alacağı olması nedeniyle davalının UYAP sistemi üzerinden adına kayıtlı araç ve taşınmazlar sorgulanarak işbu malvarlıkları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczi açısından öncelikle teminatsız olarak ancak mahkeme aksi kanaatte ise makul bir teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmesini sayın mahkemeden talep ettiklerini, açıklanan nedenlerle; her türlü dava açma, beyan ve talepte bulunma fazlaya dair tüm haklarının saklı kalması kaydı ile; davanın kabulüne; davalı firma açısından; müvekkillerinin alacağının para alacağı olması nedeniyle davalının UYAP sistemi üzerinden adına kayıtlı araç ve taşınmazlar sorgulanarak, işbu malvarlıkları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczi açısından öncelikle teminatsız olarak ancak mahkeme aksi kanaatte ise makul bir teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmesine, müvekkilleri tarafından davalıya yapılan ödemelerin, davalı tarafından yapılan işe oranla fazla olduğu sabit olduğundan fazlaya ilişkin tüm haklarının saklı kalmak kaydı ile 466.700,00 TL' nin ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile müvekkillerine ödenmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.Birleşen ---------- sayılı dosyada, davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında, davalı yanın-------- akdettiği sözleşmeye binaen 01.06.2020 tarihinde “----------” yapım işinin üstlenilmesi maksadıyla 10.000.000,00-TL + 1.800.000,00-TL KDV ödeme karşılığında ---------- numaralı alt yüklenicilik sözleşmesi akdedildiğini, davalı şirket edimini ifa etmeye başladığı, davacı yanın edimini gereği gibi ifa etmeyerek süresinde yer teslimi yapmadığını, sözleşmede kararlaştırılan ödeme planına uymadığını, anlaşma hilafına davalı müvekkiline nakdi hiçbir ödeme yapmadığı, çek vasıtasıyla yapılan ödemelerde de ileri vade tarihli çekler keşide edilerek davalı müvekkili şirketin finansal yapısını bozduğunu, bu hususta; davacılara yapılan sözlü uyarılardan bir sonuç alınamadığı gibi aynı anda -------- Noterliği'nin 08.12.2020 tarih ve ---------- yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edilerek işin yapılması davalı müvekkili şirketten talep edildiğini, davacı yanca, davalı müvekkili şirkete karşı ihtarnameyi keşide ederek işe devam etmesi talep edilirken, aynı tarihli dilekçesiyle ----------- d. iş sayılı dosyası üzerinden de delil tespiti talep ederek inşaatın keşif tarihi itibariyle yapılan işin bedeli tespit edilmiş olup, tarafımızca yasal süresi içerisinde mezkur rapora itiraz edildiğini, taraflarınca dayanak ihtarnameye karşılık olarak ---------- Noterliğinin ---------- yevmiye numaralı cevabi ihtarnamede; "...ödeme planına uyulmadığı, bu hususun finansal sorun yarattığı, davacı tarafça 10.11.2020 tarihi itibariyle işin durdurulması için yine davacı yanca ---------- Noterliği'nin 02.06.2020 tarih ve ---------- yevmiye no.lu vekaletnamesiyle tayin ettiği vekilin talimatıyla davalı şirketin şantiyedeki malları şantiye sahasında kalarak şantiyenin boşaltılmasının istendiği, bu aykırılıkların giderilmesi, aksi halde şantiye sahasının terk edileceği..." bildirildiğini, aykırılıkların giderilmemesinin yanında davalı şirketin davacılar vekilinin de baskısı suretiyle 15.12.2020 tarihinde şantiyeyi olduğu gibi vekile teslim ederek şantiyeyi terk ettiği, davacı yanın dayanak sözleşmeyi feshetmeden, davalı müvekkilin yapmış olduğu işin karşılığı olarak davacı tarafından verilmiş olan --------- Bankası’nın ----------- seri numaralı 30.01.2021 tarihli 100.000,00-TL, --------- Bankası’nın---------- seri numaralı 28.02.2021 tarihli 100.000,00-TL, ---------- Bankası’nın ----------- seri numaralı 28.02.2021 tarihli 100.000,00-TL, ---------- Bankası’nın --------- seri numaralı 30.12.2020 tarihli 100.000,00-TL, ------------ Bankası’nın ----------- seri numaralı 30.01.2021 tarihli 100.000,00-TL, ----------- Bankası ----------- seri numaralı 30.10.2020 tarihli 130.000,00-TL çekler nedeniyle ----------- E. Sayılı dosyasıyla menfi tespit davası ikame edildiği, davacı yanın dava dilekçesinde zikrettiği dava konusu sözleşmeyi feshettiği iddiasına dayanak ---------- Noterliği'nin 16.12.2020 tarih ve---------- yevmiye no.lu ihtarnamesiyle esasında taraflar arasında akdedilen başka bir sözleşmeyi feshettiğini bildirdiklerini, dava dilekçesinde zikredildiği üzere, davacı yanca davalı şirkete karşı ----------- E sayılı dosyası üzerinden ikame edilen bir menfi tespit davası da bulunduğu, her iki dava arasındaki hukuki ve fiili irtibat hali dikkate alınarak HMK madde 166 gereğince eldeki davanın anılı dava dosyasıyla birleştirilmesini talep ettiklerini, hak ediş raporlarına göre davalı müvekkilinin bitirmiş olduğu işler uyarınca kendisine ödenmesi gereken ücretin 1.586.481,86-TL olarak tespit edildiği, davalı müvekkili şirketin söz konusu hak edişlere istinaden davacılara 5 faturayla 1.709.900,00-TL'lik fatura kesildiği, bunun yanında; davalı şirket tarafından davacıların talebi üzerine ek işler yapıldığı, söz konusu ek işler nedeniyle davalı müvekkili tarafından 05.12.2020 tarih, ---------- sayılı ve 141.600,00-TL bedelli fatura düzenlendiği, sözleşmenin haksız ve hukuka aykırı feshinden sonra davalı şirketin sözleşmedeki işin ifası amacıyla alınan malzemelere ilişkin olarak kesmiş olduğu faturayı davacı yana gönderdiğini, ancak davacı tarafından ---------- Noterliğinin ----------- yevmiye numaralı ihtarnamesiyle işbu faturalara ve münderecatına itiraz edildiğini, davacının haksız fesihten sonra şantiye sahası içerisinde davalı müvekkiline ait beton, demir kalıplarını, plakları, alçı panoları vb. malzemeleri kullanmaya devam ettiği, sözleşmenin haksız olarak feshedilmesinden sonra davacı tarafından kullanılmaya devam edilen ve bedeli davalı müvekkiline ödenmemiş olan malzemelere ilişkin olarak toplamda 459.399,96-TL tutarında faturalara konu mallar davacı yana bırakıldığı, davacı yanın imzası bulunan hak ediş raporlarında davalı müvekkilinin 1.586.481,86-TL tutarında hak edişinin olduğu , davacının talebiyle yapılan ek işler doğrultusunda hak edişlere dayanak faturalara bedellerinin toplamda 1.709.900,00-TL olduğu, yine davalı müvekkili tarafından ek işler yapıldığı ve bu ek işler için işbu dilekçe ekinde bulunan 05.12.2020 tarihli 141.600,00-TL fatura kesildiği, davalı müvekkilinin işin yapımında kullanılan ve halen daha davacı tarafın zilyetliğinde bulunduğu sabit olduğu ve bedeli davacı tarafından ödenmediği, 459.399,96-TL faturanın da bulunduğu dikkate alındığında toplam 2.310.899,96-TL tutarında davalı müvekkilinin davacı taraftan alacaklı olduğu ve davalı müvekkilin borçlu değil bizzat alacaklı olduğunun, davacı tarafından işbu davayla; davalı müvekkiline 466.700,00-TL fazla ödeme yapılmış olduğu iddia edilmişse de, kabulü mümkün olmamakla beraber, davalı müvekkili tarafından davacıların talebiyle yapılmış olan ek işler nedeniyle düzenlenmiş olan 141.600,00-TL ve 459.399,96-TL bedelli faturalar nedeniyle davalı müvekkilinin alacaklı bulunması nedeniyle, davalı müvekkilinin davacıdan alacaklı olduğu toplam 600.999,96-TL nedeniyle takas mahsup definde bulunmaları gerektiği, anılı sözleşmeye göre işe başlama tarihi 01.06.2020, işin bitimi tarihi ise 01.06.2021 olarak belirlendiği, “Yer Teslim Tutanağı” başlıklı, her iki tarafça imza altına alınan belgeyle sabit olduğu üzere davacı tarafından 09.06.2020 tarihinde yer teslimi yapılmış ve bu tarih itibariyle davalıca işe başlandığı, henüz sözleşmeye konu işe başlanmadan davacı tarafın kusuru sebebiyle 9 günlük gecikme yaşandığı, davacının temin edilen malzemeler için hiçbir nakit ödeme yapmadığı gibi yeni imalatların yapılabilmesi adına da davalı şirketin taleplerine ve uyarılarına rağmen edimini ifada direndiğini, dayanak sözleşmeye göre hak ediş raporlarına müteakip davalının hesabına ödeme yapma borcu altında olan davacı yan borcunu ifada temerrüde düştüğü, davacı yanın sözleşmede kararlaştırılan ödeme planına aykırı davrandığı ve nakit akışını bozarak davalı müvekkilinin edimini ifa etmesini güçleştirdiğini, çeklerin vadeye sebep olacak şekilde ileri tarihli düzenlenmesi sebebiyle imalatın aksamasından davalı alt yüklenici müvekkilinin sorumlu tutulması işbu sözleşme maddesine aykırı olduğunu, davalı müvekkilinin yaşadığı likidite problemine rağmen işi durdurmak yerine olabildiğince işin devamlılığı sağladığını, davalı müvekkili nezdinde çalışan işçilerin anılı tarihlerde ---------- şantiye alanında çalıştığı ücret bordrolarında görüldüğünü, davacı yanın sözleşme gereği davalı müvekkiline ödemekle yükümlü olduğu bedel tespit edilirken Ekim, Kasım, Aralık aylarında yapılan işlerin de dahil edilmesi gerektiğini, davacı tarafından ekim, kasım aylarında herhangi bir imalat yapılmadığının iddia edilmesine karşın yine aynı tarihlerde işin işleyişine yönelik direktifler verilmesinin, plan ve projelerin gönderilmesinin, mailleşmelerin normal seyrinde ilerlemesinin tutarsızlık barındırdığını, davacı tarafından işbu dava haksız ve kötüniyetli şekilde ikame edilmiş olduğu, öncelikle davalı müvekkilinin davacıya karşı herhangi bir borcu olmadığından işbu davanın reddine, aksi durumda; davalı müvekkili tarafından davacıların talebiyle yapılmış olan ek işler nedeniyle düzenlenmiş olan 141.600,00-TL ve 459.399,96-TL bedelli faturalar nedeniyle davalı müvekkilinin alacaklı bulunması nedeniyle, davalı müvekkilinin davacıdan alacaklı olduğu toplam 600.999,96-TL nedeniyle takas mahsup defilerinin dikkate alınarak, açıklanan nedenlerle; davacı yanca davalıya karşı --------- E sayılı dosyası üzerinden ikame edilen bir menfi tespit davası da bulunmakta olup, her iki dava arasındaki hukuki ve fiili irtibat hali dikkate alınarak HMK madde 166 gereğince eldeki davanın anılı dava dosyasıyla birleştirilmesine, davalı müvekkilinin davacıya karşı herhangi bir borcu olmadığından işbu davanın reddine, aksi durumda; davalı müvekkili tarafından davacıların talebiyle yapılmış olan ek işler nedeniyle düzenlenmiş olan 141.600,00-TL ve 459.399,96-TL bedelli faturalar nedeniyle davalı müvekkilinin alacaklı bulunması nedeniyle, davalı müvekkilinin davacıdan alacaklı olduğu toplam 600.999,96-TL nedeniyle takas mahsup defilerinin dikkate alınarak yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmişlerdir.Birleşen --------- sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ile müvekkilleri arasında imzalanan sözleşmenin müvekkilleri açısından haklı nedenle feshedilmiş olması nedeniyle davalıya fazla ödenen miktarın davalıdan tahsili ile müvekkillerine ödenmesini talep ettiklerini, Davalı firma açısından; müvekkillerin alacağının para alacağı olması nedeniyle; davalının taşınır taşınmaz mal varlıkları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczi açısından öncelikle teminatsız olarak ancak mahkeme aksi kanaatte ise makul bir teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ettiklerini, müvekkilleri tarafından davalıya yapılan ödemelerin, davalı tarafından yapılan işe oranla fazla olduğu sabit olduğundan fazlaya ilişkin tüm haklarımız saklı kalmak kaydı ile 544.489,00 TL 'nin ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile müvekkillerine ödenmesini, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen --------- Asliye Ticaret Mahkemesinin --------- Esas, ---------- Karar sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında, davalı yanın ---------- ile akdettiği sözleşmeye binaen 17/03/2020 tarihinde " Taşeron Sözleşmesi " isimli sözleşme gereğince ---------- İnşaatı Yapım İşine Ait Elektrik yapım işinin üstlenilmesi maksadıyla 950.000,00-TL + 171.000,00-TL KDV ödeme karşılığında --------- numaralı alt yüklenicilik( taşeron) sözleşmesi akdedildiğini, dayanak sözleşmenin 3. maddesinde, 15/03/2020 tarihinde işe başlanacağı ve 30/08/2020 tarihinde işin bitirileceği kararlaştırılmasına rağmen söz konusu iş yeri teslimi ekte sunulu tutanak gereğince 31/03/2020 tarihinde 15 gün gecikme ile yapıldığını, görüldüğü üzere; davacı yanın edimini gereği gibi ifa etmeyerek süresinde yer teslimi yapmadığını, sözleşmede kararlaştırılan ödeme planına uymadığını, anlaşma hilafına davalı müvekkiline nakdi hiçbir ödeme yapmadığını, çek vasıtasıyla yapılan ödemelerde de ileri vade tarihli çekler keşide edilerek davalı müvekkil şirketin finansal yapısını bozduğunu, bu hususta; davacılara yapılan sözlü uyarılardan bir sonuç alınamadığı gibi davacı yan iş teslimini gecikmeli şekilde yapmasına ve kusurlu olmasına rağmen ----------Noterliği'nin 16.12.2020 tarih ve ---------- yevmiye no'lu ihtarnamesini keşide ederek, 17/03/2020 tarih ve ----------- no'lu sözleşmeyi feshettiğini ihtaren bildirildiğini, davanın ilk dava olarak ikam edilen ----------E sayılı dava dosyasıyla birleştirilmesini talep ettiklerini, öncelikle; dava dilekçesinde zikredildiği üzere, davacı yanca davalı müvekkiline karşı--------- Esas sayılı dosyasında ikame edilen alacak davası ve -------- Esas sayılı dosyası üzerinden ikame edilen bir menfi tespit davası da bulunduğunu, her iki dava arasındaki hukuki ve fiili irtibat hali dikkate alınarak HMK madde 166 gereğince eldeki davanın ilk dava olarak ikam edilen ---------- Esas sayılı dava dosyasıyla birleştirilmesini talep ettiklerini, bilahare; davalı müvekkilin davacıya karşı herhangi bir borcu olmadığından işbu davanın reddini, aksi durumda; davalı müvekkil tarafından davacıların talebiyle yapılmış olan ek işlerin bedeli ve şantiye sahasında kalan demirbaşlar e malzemelerin bedelinin takas mahsup defimiz dikkate alınarak davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE :Asıl ve birleşen davalar eser sözleşmesinden kaynaklanan, yüklenicinin taşerona açtığı davalar olup, asıl davada davacılar toplamı 630.000 TL olan 6 adet çek (5 tanesi 100.000,00 TL, 1 tanesi 130.000,00 TL tutarlı) için ödenen 30.000,00 TL' si için istirdat, kalanı için menfi tespit isteminde bulunmuş olup, yargılama sırasında 130.000,00 TL tutarlı çek hariç diğer 100.000,00 TL tutarlı beş çek tahsil edilmiş, bunlar yönünden davaya istirdat davası olarak devam edilmiştir. 130.000,00 TL tutarlı çekin de 30.000,00 TL' si tahsil edilmiş, 100.000,00 TL' lik kısmı tahsil edilmeden davalı çeki kaybetmiş ve çek iptali davası açmışsa da Mahkememizin -------- Esas, --------- Karar sayılı dosyasında ilanlar süresinde yaptırılmadığı için davanın reddine karar verilmiş, bu karar-------- Hukuk Dairesinin incelemesinden geçerek kesinleşmiştir.Birleşen --------- sayılı davada davacılar, davalılara verilen başkaca çekler sebebiyle fazladan ödeme yapmış oldukları 466.700,00 TL' nin dava tarihinden itibaren ticari faizi ile tahsilini talep etmişlerdir. Birleşen -------- sayılı davada da davacılar, davalıya 543.253,00 TL fazladan ödeme yapmış olduklarını ileri sürerek dava tarihinden itibaren ticari faizi ile tahsilini talep etmişlerdir.
Davacılar ---------- ile 05/03/2020 tarihinde ana sözleşme yapmış, bunu takiben davacı ile davalı 01/06/2020 tarihinde alt taşeron sözleşmesi imzalamışlardır. Asıl ve birleşen ------- Esas sayılı davanın konusu ---------, çok amaçlı salon ve semt merkezi işidir. Taraflar ayrıca --------- ilişkin elektrik işleri için 17/03/2020 tarihinde anlaşmış olup, birleşen------- Esas sayılı dosyası da buna ilişkindir. 01/06/2020 tarihli sözleşme bedeli götürü usulü 10.000.000,00 TL + KDV (= 11.800.000,00 TL), 17/03/2020 tarihli sözleşme ise yine götürü usulü iş bedeli 950.000,00 TL + KDV (=1.121.000,00 TL) dirDavacıların davalıya (çek bilgileri taraf dilekçelerinde ve raporlarda yazılan taraflar arasında ihtilafsız) toplamda 21 adet çek (ileri vadeli) verdiği, toplamının 2.310.000,00 TL olduğu, 30/10/2020 tarihli ---------- nolu 130.000,00 TL' lik çek dışında kalanların bankaya ibraz edilip tahsil edilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Delil olarak bildirilmiş -------- D.İş ve ---------- D.İş sayılı dosyalar celp edilmiş, dosyamız arasına alınmıştır.
Mahallinde keşif yapılması, davalı defterlerinin incelenmesi, tanık dinlenmesi için --------- nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, --------- Talimat sayılı dosyasında keşif yapılmış, keşif sırasında davalı tanıkları; ---------, --------- dinlenmiştir. Kalan tanıklar için yine talimat yazılmış, ---------Talimat sayılı dosyasında davacı tanığı --------, --------- ve davalı tanığı ---------- dinlenmiştir.
Davacı adi ortakların defter ve kayıtlarının incelenmesi için --------- Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, --------- talimat sayılı dosyada davacı defter ve kayıtları incelenmiş, 13/04/2023 tarihli rapor alınmıştır.Bir mali müşavir, bir inşaat mühendisi bir nitelikli hesap uzmanı atanmış, bilirkişilerden 22/08/2024 tarihli kök ve 23/07/2025 tarihli ek rapor alınmıştır. Bilirkişi raporları mahkememizce denetlenerek, usul ve yasaya uygun, hüküm kurmaya elverişli bulunmuştur.
Bilirkişi raporları, iş bitirme oranı bakımından benimsenen --------- D.İş sayılı tespit raporu, alınan tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı ile tespit edildiği üzere; davacıların verilen önele rağmen iş planının gerisinde kalan davalı ile yaptığı sözleşmeleri feshettiği, 15/12/2020 tarihinde davalı çalışanlarının sahadan çıkarıldığı, feshe kadar davalının yaptığı işlerin ve davacıların yaptığı ödemelerin mukayeseli olarak incelendiği, davalıların üstlendiği ---------- işinin %14,49 seviyesinde kaldığı, belediye görevlisi --------- tarafından davalı şirket yetkilisine gönderilen maillerden şantiyede imalatların devam ettiğini gösteren bordrolar ve bilirkişilerin de kadri maruf bulduğu üzere hakkedişlerin 30-45 gün geriden geldiği, buna göre beş hakedişin kabul edilmesi gerektiği, buna göre de yapılan imalat bedelinin 1.709.900,00 TL tutarında olduğu, ayrıca her iki tarafın yetkililerinin imzası ile 15/12/2020 tarihli tutanakla 11 kalem malzemenin şantiyede davacı kullanımına bırakıldığı, bunlar için kesilen 600.999,96 TL' lik faturanın kadri maruf olduğu ve bu fatura bakımından davalının haklı ve alacaklı olduğu, buna göre da 1.709.900,00 TL + 600.999,96 TL olmak üzere davalının hak ettiği tutarın 2.310.899,96 TL olduğu anlaşılmıştır. Davacının yaptığı ödemeler toplam 2.210.000,00 TL olmakla, davacının asıl ve birleşen-------- Esas sayılı dosyasında davasını ispat edemediği anlaşılmıştır. Birleşen --------- Esas sayılı dosyada ise işin 17/03/2020 tarihli sözleşmeye göre gençlik merkezinin elektrik işlerine ilişkin olduğu, iş bedelinin KDV dahil 1.121.000,00 TL olduğu, davacıların verdikleri çeklerle davalıya toplamda 1.153.500,00 TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır. ------- D.İş sayılı dosyasında alınan ve benimsenen rapora göre elektrik işinin fesih tarihi itibariyle %54 seviyesinde olduğu anlaşılmıştır. Buna göre davalının yaptığı işe göre alacağının 610.247,00 TL olduğu, davacının (1.153.500,00 TL- 610.247,00) 543.253,00 TL' yi fazladan ödediği anlaşılmıştır.Davacı ve davalı taraf raporlara itiraz etmişlerse de 23/07/2025 tarihli raporda itirazların tartışılarak karşılandığı, tarafların da itirazlarını destekleyecek delil sunamadığı ve farklı bir sonuca ulaşılamadığı görülmüş, mahkememizce oluşturulan heyetin kök ve ek raporu benimsenmiştir.Açıklanan sebeplerle ---------- işine dair asıl davada talep edilen 530.000,00 TL' lik istirdat ve 30.000,00 TL' lik menfi tespit isteminin reddine; Birleşen ----------- Esas sayılı dosyasında talep edilen 466.700,00 TL' lik istirdat isteminin reddine karar verilmiş, ---------- elektrik işine dair --------- Esas sayılı 544.489,00 TL üzerinden açılan istirdat davasının da kısmen kabulü ile 543.253,00 TL' sinin dava tarihinden itibaren ticari faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiş, fazlaya ilişkin kısmın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
I-Asıl davanın (menfi tespit ve istirdat istemlerinin) REDDİNE;
II-Birleşen--------- sayılı davanın ( alacak isteminin) reddine;
III-Birleşen ----------- sayılı davanın KISMEN KABULÜNE; 543.253 TL nin birleşen dava tarihi olan 10/01/2023 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi uyarınca işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine; fazlaya ilişkin kısmın reddine;
A)ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
1-Alınması gerekli 615,40-TL harçtan davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 10.758,83-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 10.143,43-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
2-Davacılar tarafından sarfedilen ve bu davaya tekabül eden 19.325,70-TL'nin davacıların kendi üzerinde bırakılmasına,
3-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,
8-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.ye göre hesaplanan 98.500,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
B)BİRLEŞEN --------- SAYILI DAVA YÖNÜNDEN;
1-Alınması gerekli 615,40-TL harçtan davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 7.970,07-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 7.354,67-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
2-Davacılar tarafından sarfedilen ve bu davaya tekabül eden 19.325,70-TL'nin davacıların kendi üzerinde bırakılmasına,
3-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,
8-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.ye göre hesaplanan 74.005,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-6325 Sayılı Kanun m. 18/A-13 uyarınca ----------- tarafından karşılanan 3.200,00 TL zorunlu arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir olarak kaydedilmesine,
C)BİRLEŞEN --------- SAYILI DAVA YÖNÜNDEN;
1-Alınması gerekli 37.194,04-TL harçtan davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 9.298,52-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 27.895,52-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
2-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 179,90-TL başvurma harcı ile 9.298,52-TL peşin harcın toplamı olan 9.478,42-TL'nin davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,
3-Davacılar tarafından dosya Mahkememiz dosyası ile birleştirilmeden önce yapılan 7.167,00-TL masraf ile birleşme kararından sonra sarfedilen ve bu davaya tekabül eden 19.325,70-TL'nin toplamı olan 26.492,70-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre takdiren (%99,77 kabul, %0,23 ret oranında) olmak üzere 26.432,56-TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, kalan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,
6-Davacılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım yönünden A.A.Ü.T.ye göre hesaplanan 85.487,95-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen kısım yönünden A.A.Ü.T.ye göre hesaplanan 1.236,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
8-6325 Sayılı Kanun m. 18/A-13 uyarınca ---------- tarafından karşılanan 3.200,00-TL zorunlu arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre takdiren (%99,77 kabul, %0,23 ret oranında) 3.192,74-TL'sinin davalıdan, geri kalan 7,26-TL'nin de davacılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,
Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere e duruşma ile bağlanan taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 17/09/2025