T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/382 Esas
KARAR NO: 2025/695
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/08/2020
KARAR TARİHİ: 16/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında, müvekkili şirketin yapmış olduğu kopikit işi ilgili olarak, davalının hizmet alması konulu bir kısım sözleşmeler imzalandığını, taraflar arasındaki sözleşmesel ilişki devam ederken davalı şirketin tek taraflı olarak sözleşmeleri feshettiğini, sözleşmelerin tamamındaki “Sözleşmenin Süresi ve Fesih” başlıklı maddesinde, “Sözleşmenin tek taraflı feshi durumunda, makinelerde bulunan tüm yedek parça ve sarf malzemeleri liste fiyatından müşteriye --------fatura edilecektir…” kararlaştırıldığını, davalının kullandığı makinelerin her birinde 15 parça yedek parça bulunduğunu, davalıya 4 adet makine için davacı tarafından hizmet verildiğini, davalının sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğinden, bu malzemelerin liste fiyatı üzerinden davalıya fatura edildiğini, ancak davalı tarafından faturaya haksız biçimde itiraz edildiğini, davalının faturaya itirazı
üzerine fatura alacak takibine konu edildiğini, davalı aleyhine --------- sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, başlatılan icra takibine davalı tarafın itiraz etmesi üzerine durdurulduğunu, taraflar arasında imza altına alınan sözleşme gereğince liste fiyatı üzerinden fatura edilen yedek parça ve sarf malzemeleri bedelinin davalı tarafından ödenmesi gerektiğini, taraflar arasındaki ticari işleyişinin, sözleşmeler davalı tarafından feshedilip işbu davanın konusu fatura kesilmeden önceki cari işleyişe dayanan alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine -------sayılı dosyası ile takip konusu edildiğini, davalı tarafından o takibe de itiraz edildiğini ve -------- sayılı dosyası ile anılan itirazın iptali davası açıldığını, sözleşmelerdeki maddelere göre sözleşmeyi tek taraflı
fesheden davalının sözleşmeye bağlı diğer maddeyi bilmediğinin düşünülemeyeceğini belirtmiş olup, bu nedenlerle asıl alacağın şimdilik 50.000,00 TL’lik kısmının takip öncesi işlemiş faizin de şimdilik
100,00 TL kısmının iptaline, takibin devamına, alacağın iptal edilecek kısmının %20’sinden aşağı olmamak üzere, davalı borçlunun inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;İtirazın iptali davasının kısmi olarak açılmasının mümkün olmadığını, kısmi dava açılabilmesi için talebin bölünebilir olması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davaya konu icra takibinin tek bir faturaya dayandığını, bu haliyle bölünebilir talepten de bahsetmenin mümkün olmadığını, öncelikle davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, taraflar arasında imzalanan ------ tarihli sözleşmeler ile mülkiyeti müvekkiline ait olan, üç adet ------ yazıcıların dokümantasyon ve hizmet işlemlerinin davacı tarafından üstlenildiğini, ancak imzalanan sözleşmeye rağmen müvekkilinin yurt dışı şantiyelerinde hiçbir şekilde bakım ve destek işlemi yapılmadığını, bu süreçte ortaya çıkan problemlerin şantiyelerde mevcut idari işler bölümü tarafından --------- departmanından destek alınarak giderilmeye çalışıldığını, -------şantiyesindeki yazıcının bakımı için defalarca başvurulmasına rağmen, rutin bakım ve arızaların giderilmesi için ilgili yerlere destek verilmediğini, sözleşmede yurt dışı şantiyelerinde hizmet verilmesinden ötürü renkli --------- yapılmasına rağmen, sözleşmede belirlenen yükümlülüklerin yerine getirilmediğini,
müvekkili şirketin yurt içi şantiyesinde ise hizmet gecikmesinden kaynaklı olarak işlerin aksadığını, en son ---- şantiyede bulunan yazıcı problemlerini çözmek için bakım ve destek talebinde bulunulmasına rağmen davalı tarafından uzaktan bağlantı ile geçiştirildiğini ve sorunun
giderilmediğini, bunun üzerine davalı müvekkili şirket tarafından davacı ile imzalanan 5 sözleşmenin ----- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile makul sebeple derhal ve tek taraflı olarak feshedildiğini ve şantiyelerden artık sayaç raporu gönderilmeyeceği ve fesih tarihinden itibaren düzenlenecek tüm faturaların feshedileceğinin bildirildiğini, buna rağmen davacı tarafından içeriği aynı olan -----bedelli faturalar kesildiğini, ancak müvekkili şirket tarafından her iki faturanın da kabul edilmeyerek davacıya iade edildiğini, ------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile söz konusu faturaların iptal ve iade edildiğinin belirtilerek bir daha fatura kesilmemesinin tekrar ihtar edilerek bildirildiğini, ancak davacı tarafından sözleşmenin feshinden yaklaşık bir sene sonra 12/01/2018 tarihinde aynı içeriğin fakat bu kere daha yüksek bir bedel ile takibe dayanak fatura kesildiğini, müvekkili şirket tarafından işbu faturanın da kabul edilmediğini ve iade edildiğini, anılan hususun ---------yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacıya bildirildiğini, davacının içeriği aynı olmasına rağmen bedeli sürekli yükselen 3 ayrı fatura düzenlemesinin dahi başlı başına davacı tarafın iyi niyetten uzak olduğunun göstergesi olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin karşı tarafın mağduriyetini önlemek amacıyla düzenlendiğini, haklı sebeple fesih durumunda uygulanmasının mümkün olmadığını, aksi takdirde davacının iddiasının kabulü halinde, sözleşme edimini yerine getirmeyen yüklenici karşısında iş sahibinin sözleşmeden dönebilme hakkını düzenleyen Borçlar Kanunu’nun 475. maddesi bertaraf edilmiş olacağını, hukuken böyle bir sözleşme yapılmasının mümkün olmadığını, taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesi gereği davacı yüklenicinin edimlerini usulüne uygun yerine getirmediğini ve bu nedenle haklı nedenle sözleşmenin feshedildiğini, bu nedenlerle açılan davanın reddini, davacı tarafın %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Hizmet Sağlayıcı -----------ve Müşteri------başlıklı sözleşmeler ile üç adet --------yazıcıların dokümantasyon ve hizmet işlemlerine ilişkin sözleşmeleri, - ------ vevmiye numaralı ihtarnamesi, ----- yevmiye maralı ihtarnamesi,
- -------Cevabı,-----Yazışmaları,- -------- Esas sayılı dosyası
-Bilirkişi Raporları :Mahkememizce alınan ------ tarihli raporun sonuç kısmında,"A. Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup TutulmadığıYönünden; Verilen yetki ile incelenen davacı --------- yılına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, --- yıllarına ilişkin ticari defterlerinin GİB onaylı beratlarının süresinde alındığı, defterlerin TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, 20.02.2018 takip tarihi itibariyle davacı şirketin kendi defterlerinde 179.182,57 TL alacaklı gözüktüğü, Davalı şirketin incelenen 2015 yılına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, 2016-2017-2018-2019 ve 2020 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin GİB onaylı beratlarının süresinde alındığı, defterlerin TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu,20.02.2018 takip tarihi itibariyle davalı şirketin kendi defterlerinde 49.798,15 TL borçlu gözüktüğü,
B. Davacı Alacağı Yönünden; Taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından haklı nedenle feshedilmiş olduğu, sözleşmede haklı bir neden yokken sözleşmenin feshi halinde fesih cezasının ödenmesi gerektiğinin düzenlenmiş olduğu, bu nedenle davacının fesih cezası niteliği ile alacak talebinde bulunmasının mümkün olmadığı,
C. Dava konusu yedek parça ve sarf malzemelerin tümü kullanılmış olduğundan bunların tekrar iadesinin mümkün olmadığı"Yönünde rapor tanzim edilmiştir.Mahkememizce alınan ----- tarihli raporun sonuç kısmında,"- Davacı --------ve davalı --------- tarihleri arası ticari defterlerinin/e-defterlerinin açılış kapanış tasdiklerinin/GİB onaylarının süresinde alındığı, defterlerin TTK. ve VUK. hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğunun anlaşıldığı,
- Davacının ticari defterlerine göre, davacının davalıdan ------ alacaklı olduğu fakat işbu davaya ve icra takibine konu alacağın tüm cari hesap alacağına yönelik değil, sadece ------ fatura alacağına yönelik olduğu,
- Davalının ticari defterlerine göre, davacının davalıdan ---- alacaklı olduğu, aradaki farkın işbu davaya konu ----------- nolu faturadan kaynaklandığı, davalının söz konusu faturayı ticari defterlerine işlemediği, --- formunda bildirmediği ve faturayı kabul etmediğini davacıya ihtarname ile ihtar ettiği, - Söz konusu faturadan doğan alacağın talep edilebilir olduğu, takip tarihi itibariyle ----------asıl alacak ve ---- birikmiş faiz istenebileceği, - İcra inkâr tazminatı yönünden takdirin Sayın Mahkemeye ait olacağı"Yönünde rapor tanzim edilmiştir.Mahkememizce alınan 20/08/2022 tarihli ek raporun sonuç kısmında,
4.1. Kök raporda yapılan değerlendirmelerin aynen geçerli olduğu, davacı tarafın dava konusu ettiği faturayı sözleşmenin “VIII. Sözleşmenin Süresi ve Fesih” başlıklı hükmüne dayalı olarak düzenlenmiş olduğu, bu hükümde herhangi bir sebep yokken sözleşme feshedilecek olursa fesheden tarafın ödemesi gereken fesih cezasının düzenlenmiş olduğunu, somut olayda sözleşme haklı nedenle feshedilmiş olduğundan davacının anılan sözleşme hükmüne dayalı olarak hak talep etmesinin mümkün olmadığı, 4.2.Sözleşmenin ifası sırasında kullanılması gereken sarf malzemelerinin sözleşme bedeline dâhil olduğu, sözleşmeye dayalı olarak davacı tarafından düzenlenmiş faturaların davalı tarafından ödenmiş olduğu, bu ödenmiş faturaların sarf malzemelerini de kapsadığı ve davalı tarafından sözleşme bedeliyle birlikte zaten ödenmiş olduğu"Yönünde rapor tanzim edilmiştir.Mahkememizce alınan ---- tarihli ek raporun sonuç kısmında,"Davalı vekilinin savunmalarına konu, daha önce de kendilerine aynı konuda fatura edildiği belirtilen ------- yılında davalı adına düzenlenmiş iki faturanın; davalının bu faturaları iade etmesi sebebiyle hem davacı şirketin hem de davalı şirketin ticari defterlerine kaydedilmediği, söz konusu faturalar ticari defterlere işlenmediğinden bu faturalardan kaynaklı herhangi bir bakiye alacağı da oluşmadığı, Davacı şirketin dava konusu faturada yazılı malzemeleri, --------tarafında dosyaya gönderilmiş ----- listesine ve fatura tarihinin bir gün öncesi --- kapanış satış kuruna ---- şekilde davalıya fatura ettiği, Davacı şirketin 2018 sonu itibariyle davalı şirketten 179.182,57TL bakiye alacağının 49.798,15TL’lik kısmının------ dosyasına konu alacak olduğu, geri kalan 129.384,42TL’lik kısmının ise işbu davaya konu alacak olduğu, işbu davaya konu alacağın içinde ----- dosyasına konu alacağın bulunmadığı, dolayısıyla iki farklı dava dosyası alacağının birbirleriyle mükerrerlik teşkil etmediği"Yönünde rapor tanzim edilmiştir.---------cevap yazısında; “Davacı --------- müvekkilim şirketin yetkili bayisi olup, müşterilerine makine satışı ve servis hizmeti vermek için müvekkilim şirketten bayilik sözleşmesi çerçevesinde mal satın almaktadır.-------- yedek parça/ sarf malzeme yine teskerede yazılı 4 adet makinaya ait olup, bu makinaların çalıştırılması için kullanılmaktadır. Makinaların fiili olarak çalıştırılabilmesi için bu yedek parça ve sarf malzemelerin kullanılması gerekmektedir. Davalı tarafından bu yedek parça ve sarf malzemelerin kullanılıp kullanılmadığını davalı ile doğrudan ticari ilişkimiz olmadığından şirketimizin denetlemesi mümkün değildir.” şeklinde cevap vermiştir.
Dava; taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında, davalının sözleşmeyi tek taraflı feshi nedeniyle başlatılan icra dosyasının davalı tarafça yapılan itirazın iptali ve takibin devamına ilikindir. Dava, 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır. Taraflar arasında-------- tarihli ------- başlıklı sözleşmeler ile ------ dokümantasyon ve hizmet işlemlerine ilişkin sözleşmeler imzalandığı, ---- sözleşmenin süresinin 6 ay, diğer 4 adet sözleşmenin sürelerinin 60 ay olduğu, davacı yükümlülüklerinin servis hizmeti, sarf malzemeleri ve yedek parçalar olarak, davalının yükümlülüğünün ise bedel ödemek olduğu, bu sözleşmenin hizmet ve satım sözleşmesinin unsurlarının farklı bir biçimde birleşmiş olduğu, Sözleşmenin Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşme ve Sürekli borç ilişkisi kuran bir sözleşme olduğu anlaşılmaktadır. Davacının, davalının sözleşmeleri tek taraflı feshetmesi sebebiyle, sözleşmelerin tamamındaki -------başlıklı maddesindeki “Sözleşmenin tek taraflı feshi durumunda, makinelerde bulunan tüm yedek parça ve sarf malzemeleri liste fiyatından müşteriye (davalı şirkete) fatura edilecektir.” hükmü gereği ---- faturanın davalı şirkete düzenlediği anlaşılmıştır. Tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemede; davacı ------yılına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, -----yıllarına ilişkin ticari defterlerinin ---- beratlarının süresinde alındığı, defterlerin TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, davalı şirketin incelenen --- yılına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, -------- yıllarına ilişkin ticari defterlerinin ---- beratlarının süresinde alındığı, defterlerin TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, Davacı şirketin ticari defterlerine göre, davacı şirketin davalı şirketten ----- alacaklı olduğu, Davalı şirketin ticari defterlerine göre, davacı şirketin davalı şirketten ---------alacaklı olduğu, Taraflar arasındaki uyuşmazlığın tek sebebinin, davacı şirket tarafından davalı tarafa düzenlenmiş ------- tutarındaki icra ve dava konusu faturanın davalı şirketin ticari defterlerinde kaydının bulunmamasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.Türk Borçlar Kanunu genel hükümleri kapsamında sürekli borç ilişkisine yönelik olarak, sözleşmenin haklı nedenle feshi durumunda ileriye etkili olarak sona erecektir. ------ yevmiye numaralı ihtarname ile; “davacı şirketin taraflar arasında imzalanan -------- adet Dokümantasyon Yönetimi Hizmet Sözleşmelerinin IV. Bölümünün a bendinde sayılan 8 maddeden oluşan taahhütlerinin yerine getirilmemesi nedeniyle sözleşmelerin makul sebeple derhal ve tek taraflı olarak feshedildiğini ve şantiyelerden artık sayaç raporu gönderilmeyeceği ve fesih tarihinden itibaren düzenlenecek tüm sözleşmelerin feshedileceği” ihtar edildiği, Davalının,-------- bedelli faturaların kesildiği, ancak davalı tarafça her iki fatura da kabul edilmeyerek davacıya iade edildiğini iddia ettiği, söz konusu faturaların davacı şirketin ve davalı şirketin ticari defter kayıtlarında bulunmadığı, Aynı zamanda, davalı ------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile;“...Şirketimiz adına kesmiş olduğunuz -------- kayıtlarımıza almadığımı: bu faturayı beyan etmeyeceğimizi, bu faturayı kabul etmediğimizi ihtaren bildiririm...” açıklamasıyla davacı şirkete ihtar ettiği, davalı şirkete ait ---------formlarında, davacının davalıya düzenlediği dava konusu ----- nolu faturanın davalı tarafça bildirimde bulunulmadığı, dava konusu faturayı ticari defterlerine işlememesi, --- formunda bildirmemesi ve davacıya gönderdiği ihtarname sebebiyle; faturayı hiçbir şekilde kabul etmediği,Taraflar arasında, Dökümantasyon Yöntemi Hizmet Sözleşmesi (Kopitik Sözleşmesi) olarak isimlendirilen birden fazla sözleşme bulunduğu, Tüm sözleşmeler bakımından fotokopi makineleri ve fiyatlar dışında aynı hükümlerin öngörüldüğü, -----tarihli sözleşmede diğerlerinden farklı olarak aylık kullanım bedeli bulunması, bu makinenin davacı mülkiyetinde olduğu kanaatini uyandırdığı, Bu haliyle yapılan sözleşmelerin kullandırılan malzeme ve bakım hizmeti karşılığında, alınacak çıktı ile bağlantılı ücret alınacağının anlaşıldığı, Sözleşmelerde makinalara yönelik --- açıklamalarının bulunduğu, --- bulunan makinalara yönelik sözleşmelerden farklı ücretlendirmeye gidildiği anlaşılmaktadır Bu açıdan --- tarihli sözleşme ile uyuşmazlık konusunu oluşturan ------ tarihli sözleşmelerin aynı model makinalara ilişkin olmasına rağmen yurt dışındakilerin 9 birim, yurt içindekilerin ise diğer yurt içindeki makineler gibi 7 birim üzerinden fiyatlandırıldığının anlaşıldığı, Bu haliyle tarafların arasında birbirinden imzalandığı anlaşılan beş ayrı sözleşme ile bir hukuki ilişki kurulduğu,Davalının fesih talebinin -----bulunan makineye gerekli bakım ve tüketim malzemesi temininin yapılmaması olduğu, Ancak yazışmalarda sadece---- bulunan makinaya yönelik mail yazışmaları ve bulunduğunun belirtildiği, ------ bulunan makinaya yönelik herhangi bir bilgi ve belgenin dosya kapsamında bulunmadığı, tüm sözleşmelerde davacının davalıya sözleşmede belirtilen fotokopi makinalarını gerek makinalar gerek bunlarla bağlantılı sistemler olarak kurması, sistemin düzenli olarak teknik bakım ve onarımını yapması ve sistemin gerekli yedek parça ve malzemelerini temin etmesine ilişkin hak ve yükümlülüklerini öngördüğü anlaşılmaktadır.Taraflar arasındaki ticari ilişkide, ilk faturalama işleminin ---- tarihinde gerçekleştiği, dava konusu alacağı oluşturan son faturanın ise ----- tarihli olduğu anlaşılmaktadır. Fesih ihtarnamesinin ------ tarihli olması karşısında, davalı tarafından hesaplamaya uygun kontür bilgilerinin iletilmediği ve bu sebeple yeni fatura kesilemediği anlaşılmaktadır. Mali kayıtlarda bulmamakla birlikte kesilen ve iade edilen iki ayrı fatura dikkate alınmadığı takdirde, bu dönem içinde fatura edilen alacak miktarının 160.798,15 TL olduğu, davacı tarafından sözleşme sonrasında kesilen ve uyuşmazlık konusunu oluşturan faturanın ise 129.384,42 TL olduğu görülmektedir. Belirtilen yükümlülüklerin önemli bir çoğunluğunun makine başında bulunarak hareketi gerektirdiği, makinadaki arızanın uzun süre çözülememesi halinde konsinye makine temin zorunluluğu dikkate alındığında, Bu haliyle verilen hizmetin ayıplı olduğundan söz edilebilirse de, bu ayıp sözleşme ile üstlenilen tüm hususlara yönelik olmadığı, Yapılan ödemelerin sadece sarf malzemeleri ve yedek parçaları içermediği, servis bakımını da içerdiğini benimsenerek hareket edilmesi gerektiği, online haberleşme sistemleri ile yapılacak görüşmeler, sadece program yüklemek için kullanılabilecek olup, kullanım ömrünün bitmesi ya da Bozulma, Kırılma nedeniyle değişmesi gereken ------ yada parçaların yerinde bizzat bilen teknisyen tarafından yapılması gerekeceği, Bu haliyle yurt dışı makinalara başlangıçta yüklenen yedek parça ve sarf malzemeleri dışında özellikle bakım yükümlülüğünün yerine getirilmesinde davacının kusurlu olduğu görülmektedir.Dava konusu beş sözleşmenin beş farklı makinaya yönelik bakım, sarf malzemesi ve yedek parça temini yükümlülüğü doğurduğu, Sözleşmeler arasında fiili bir bağlantının bulunmadığı, birinde yapılan iş ve hizmetin diğeri bakımından etkisinin bulunmadığı da dikkate alındığında, her bir sözleşmenin birbirinden ayrı sonuç doğurduğunun belirlenmesi gerektiği, Bu bağımsızlığın doğal bir sonucu olarak, sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi her bir sözleşme bakımından ayrı ayrı değerlendirileceği,Davalı tarafından çekilen ihtarnamede ---------Şantiyesinde bulunan makine ile ilgili açıklamalarda bulunduğu ayrıca ihtarnamenin 6 başlığında “Yurt içi şantiyelerimizde ise şirketinizin hizmet gecikmesinden kaynaklı işler aksamaktadır” açıklamasının bulunduğu, --------- hizmet amacıyla teknik servis gönderilmediği açık olmakla birlikte diğer makinalara yönelik bakım hizmetine yönelik sözleşmeye aykırılık konusunda bir belge ve bilgi bulunmadığı anlaşıldığı, Bu haliyle davalının tüm sözleşmeleri belirtilen şekilde sona erdirmesinin haklı olduğu, Ancak ----------- tarihli sözleşmenin belirtilen nedenle sona erdirilmesi mümkün olduğu, Diğer sözleşmeler bakımından fesih, haklı fesih niteliği göstermediği, -------- davacının yükümlülüklerini kısmen yerine getirdiği (yedek parça ve sarf malzemesi teslimi) kısmen yerine getirmediği (servis hizmeti) anlaşılmaktadır. Bu şekilde TBK md. 112 gereğince “Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür”. Hükmünden hareket edilmesi gerektiği belirtilen hükme göre öncelikle davalının söz konusu servis hizmetinin verilmemesinden dolayı tazminat talep etmesinin mümkün olduğu, Ancak bunu dava konusu olmadığı, Davalının servis hizmetinin verilmemesi sebebiyle sözleşmeyi fesh ettiği, Tipik olmayan bu sözleşme bakımından ileriye etkili olarak ortaya çıkacak bu sonucu doğuracak bir fesih beyanı, özellikle temel edimlerden biri olan servis hizmetinin verilmemesi sebebiyle haklı görüleceği, Bu durum sözleşmenin tek taraflı feshi niteliğinde olup, sözleşmede bu hususun düzenleme altına alındığı ,VII. Sözleşmenin Süresi ve Fesih: İşbu sözleşme, imza tarihinden başlayarak 60 aylık kopya başı teknik servis---------süresinin dolması ile sona erer. Taraflar, makul nedenlerle, 30 gün önceden noter kanalı ile bildirmek suretiyle sözleşmeyi her zaman sona erdirebilirler. Müşterinin Sözleşmeyi tek taraflı feshi durumunda, makinelerde bulunan tüm yedek parça ve sarf malzemeleri liste fiyatlarından Müşteriye fatura edilecektir.”Bu durumun TBK 179, f. 3'de öngörülen fesih cezası olmayacağı, TBK MADDE 179- Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir." hükmü düzenlemiştir.
Elde bulunan ürünler için fatura kesilmesinin, bunların bedelinin istenmesi anlamına geleceği ve bunun da bir tazminat niteliği göstermeyeceği benimsenmelidir. Aksi durumda bedeli ödenmemiş malların kullanılması söz konusu olur ki, bu husus sebepsiz zenginleşme niteliği gösterecektir. Bu haliyle sözleşme hükmünün iki durumu birbirinden ayırdığı de belirtilmelidir:
1. Her iki tarafa makul nedenler varsa 30 gün önceden ihtar etmek şartıyla ve dolayısıyla otuz gün sonra geçerli olmak üzere fesih imkânı tanındığı,
2. Müşterinin ise tek taraflı feshi durumunda yedek parça ve sarf malzemesinin fatura edileceğinin düzenlendiği,-------sözleşmesi bakımından davalının makul neden gerekçesine dayanmakla birlikte sözleşme ile kararlaştırıldığı gibi otuz gün süre vermeden ve derhal fesih iradesini ortaya koyduğu anlaşılmakta olup, bunun sözleşme şartlarına uygun olmadığı, Esasen sözleşmenin somut olayda gerçekleşen şekilde sona erdirilmesi, genel hükümlere de uygun görülmediği, davalının iki sebeple uygun davranmadığı, ilk olarak bir hizmet edimi niteliğindeki servis hizmeti bakımından davalının hükme uygun olarak masrafı borçluya ait olmak üzere edimin bir üçüncü kişi tarafından veya ifasına izin verilmesini mahkemeden istemediği, İkinci olarak davacının servis hizmeti vermede temerrüdü halinde, iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde temerrüde ilişkin olmak üzere karşı tarafa süre verilmesi, bu sürenin sonunda İse, sonuçları arasında dönmenin de yer aldığı seçimlik haklardan birinin kullanılması gerektiği, (TBK 123 vd). Ayrıca temerrüt olgusu bakımından dahi, TTK md 118 gereği ihtar gerektiği, somut olayda bu gereklilikler de yerine getirilmemiş olduğu, Bu durumda------- bulunan fotokopi makinesini konu alan sözleşme bakımından davalının fesih iradesinin, sözleşme öngörülen otuz günlük süre verilerek noter kanalıyla ihtara yönelik koşullara ve ayrıca TBK genel hükümlerine uygun olmadığı, Bu durumda -------- bakımından taraflar arasındaki sözleşmede yer alan Müşterini Tek Taraflı Feshi olarak tanımlanan durumun ortaya çıktığı, Diğer ---- bağımsız oldukları kabul edilen sözleşmeler bakımından, fesih iradesinin sözleşmede belirtilen Müşterinin tek taraflı feshi niteliğinde olduğu, Ancak bunun ileriye etkili olduğu,Sözleşmenin feshine kadar ortaya çıkan borçların ifasının gerektiği, sözleşmenin müşteri tarafından tek taraflı feshi halinde; servis hizmeti verilmemesinden dolayı davacı tarafın tek yükümlülüğünün başta teslim ettiği ve makinalar içinde bulunan sarf malzemeleri ile yedek parçalardan ibaret kaldığı, Ancak belirtilen sarf malzemeleri ile yedek parçaların, belirli kullanım ömürlerinin bulunduğu, sözleşmenin erken dönemlerinde az kullanılmış ve uzun ömürlü parçalar ve sarf malzemeleri sözleşmenin ilerleyen dönemlerinde kullanım ömürlerinin de azalacağı, faturanın liste fiyatı üzerinden düzenlenmediği hususunda bir uyuşmazlık bulunmadığı, tarafların bu konuda bir iddia ve savunmada bulunmadığı dikkate alındığında Bu durumda fatura alacağının bulunduğu, Sözleşmelerin c- Ödeme ve İşleyiş maddesinde; “...Müşteri, fatura bedelini, fatura tebliğ tarihinden itibaren en geç 7 günlük süre içerisinde, TEK'in yazılı olarak bildireceği banka hesabına yatırmak suretiyle ödeyecektir.” hükmünün kararlaştırılmış olduğu, buna göre davacının dava konusu faturayı düzenlemesinde ve bu fatura alacağını davalıdan talep edebileceği, ------- tutarındaki faturanın ödeme vadesinin (muaccel olma tarihinin) fatura tarihinden 7 gün sonra, yani -------tarihi olduğu, Buna göre, faturanın muaccel olduğu tarihten icra takibinin açıldığı ilk tarih olan -----tarihine kadarki avans faizi isteyebileceği, Davalı tarafça, davacının davaya konu ----- nolu fatura öncesinde bu fatura ile aynı içerikli iki fatura daha düzenlendiği beyan edildiği, Bu faturaların; ------tutarındaki faturalar olduğu, ---- yılında davalı adına düzenlenmiş iki faturanın; davalının bu faturaları iade etmesi sebebiyle hem davacı şirketin hem de davalı şirketin ticari defterlerine kaydedilmediği, söz konusu faturalar ticari defterlere işlenmediğinden bu faturalardan kaynaklı herhangi bir bakiye alacağı da oluşmadığı, Davacı şirketin dava konusu faturada yazılı malzemeleri, --------- dosyaya gönderilmiş ---- listesine ve fatura tarihinin bir gün öncesi ---- uyumlu şekilde davalıya fatura ettiği,İşbu davaya konu alacak ----bakiyeyi kapsamadığı, alacağın sadece davacının ---- tarihinde davalı adına düzenlediği ------ tutarındaki faturaya ilişkin olduğu, davacının defterlerinde kayıtlı olduğu anlaşılan bu faturayı davalının, ticari defterlerine işlemediği, ----- bildirmediği ve faturayı kabul etmediğini davacıya ihtarname ile ihtar ettiği, Davacı şirketin ----- bakiye alacağının ---kısmının ---- dosyasına konu alacak olduğu, geri kalan ---kısmının ise işbu davaya konu alacak olduğu, işbu davaya konu alacağın içinde --------Dosyasına konu alacağın bulunmadığı, dolayısıyla iki farklı dava dosyası alacağının birbirleriyle mükerrerlik teşkil etmediği,Söz konusu faturadan doğan alacağın talep edilebilir olduğu, takip tarihi itibariyle ----- birikmiş faiz istenebileceği, davacı vekilinin davasını kısmi dava olarak açtığı ve ıslah etmediği anlaşılmakla; Davanın Kabulüne,-------sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin ----asıl alacak, ---olmak üzere toplam ----- üzerinden devamına, Asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 s.k m.2/2 kapsamında avans faiz işletilmesine, Alacak likit ve belirlenebilir olduğundan kabul edilen 50.100,00- TL' nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,--------- sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin 50.000,00-TL asıl alacak, 100,00-TL olmak üzere toplam 50.100,00- TL üzerinden devamına,
Asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 s.k m.2/2 kapsamında avans faiz işletilmesine,
2-Alacak likit ve belirlenebilir olduğundan kabul edilen 50.100,00- TL' nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli 3.422,33-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 605,09-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.817,24-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 54,40-TLbaşvurma harcı, 605,09-TL peşin harç toplamı olan 659,49-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarfedilen toplam 15.218,00-TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Kanun'un 18-A/13. bendi uyarınca ----------- tarafından karşılanan 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazineye gelir olarak kaydedilmesine,
8-Kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 16/09/2025