T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/460 Esas
KARAR NO : 2025/636
DAVA : Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 11/06/2024
KARAR TARİHİ : 17/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı kooperatif 10 Ocak 2014 tarihli -------- sayılı --------- ilan olunarak tescil edilmiş ve kurulduğunu, müvekkili ise, davalı kooperatifin 21.09.2020 tarihinden ihtar tarihine kadar üyesi olduğunu, davalı kooperatifin yönetim kurulu üyeleri müvekkiline, -------- ili -------- ilçesi -------- Mahallesi 4 ada 40 parsel sayılı araziye sanayi sitesi kurulacağını, kooperatife üye olmaları halinde söz konusu yapılacağı iddia edilen sanayi sitesinde mal sahibi olacaklarını belirttiğini, söz konusu adreste sanayi sitesi kurulacağına ilişkin davacı müvekkili ikna etmek amacıyla -------- geldiğini iddia ettikleri belgeleri müvekkile e-mail yöntemi ile gönderdiklerini, bu evrak ve yöneticilerin beyan ve konumları doğrultusunda müvekkil kooperatife üye olduğunu, İş bu üyelik nedeniyle davacı müvekkili kooperatif hesabına davalı kooperatifin yönetim kurulu üyelerinin vaadetmiş oldukları hususları da göz önüne alarak, yönetim kurulu üyelerinin talepleri gereği 445.000,00 ₺ ödeme yaptığını, söz konusu --------- Müdürlüğünün müvekkiline gönderdiği belge yönetim kurulu üyeleri tarafından yeni bir sahte belge hazırlanarak -------- Müdürlüğünün müvekkiline göndermiş olduğu belgenin sehven hazırlandığını belirten ve Mekansal Planlama Genel Müdürünün ismi ile tekrardan sahte bir belge gönderdiklerini iş bu belge de müvekkili tarafından belge doğrulama sisteminde kontrol edildiği, -------- tarafından gönderilen bir belge olmadığı belirlendiği, iş bu tüm belgelerin sahte olmasının tespitinin ardından davalı---------- müvekkilin uğramış olduğu zararın giderilmesi ve daha fazla uğrayabileceği zararların önlenmesi amacıyla, kooperatife ödenmiş olunan 445.000,00 TL'nin ödeme tarihi olan 21.09.2020 tarihinden itibaren işleyen faiz ile birlikte tarafımıza derhal gönderilmesi istenmiş ayrıca müvekkilinin üyeliğinin istifa yolu ile sonlandırıldığı ihtar edildiği, ilgili ihtarname 18.02.2021 tarihinde tebliğ olunduğu, ancak kooperatifçe müvekkiline bu hususlarda herhangi bir şekilde geri dönüş yapılmadığını, açıklanan nedenlerden dolayı davanın kabulüne karar verilerek yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.Davalı tarafa usulüne uygun şekilde dava dilekçesi ile duruşma davetiyesi tebliğine rağmen cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; hukuki niteliği itibariyle, alacak davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık ise; davacının daha önce üyesi olduğu davalı kooperatiften istifası nedeniyle üyelik döneminde yaptığı ödemelerin kendisine iade edilmemesi neticesinde alacağı olup olmadığı hususunda uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir.
Taraflarca bildirilen tüm belge ve dokümanların toplandığı, --------- soruşturma, --------- esas sayılı dosyasının bir suretinin celp edildiği, mahkememiz 21/11/2024 tarihli 4 nolu ara kararı nedeniyle dosyanın kooperatif hukuku alanında uzman bilirkişiye tevdine karar verildiği, 15/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "..davalı kooperatife davacının 23/09/2020 tarihinde üyeliğe giriş yaptığı ve 01/04/2021 tarihinde davacının üyelikten çıkış kaydı işlendiği, davacının 21/09/2020 tarihinde kooperatife 445.000,00 TL ödediği anlaşıldığı, Kooperatifler Kanunu 17. md ve ana sözleşme 15. md uygulamasına göre “o yılın bilançosuna göre hesaplanarak, bilanço tarihinden itibaren Bir ay içinde geri verilir.” açıklamasından hareketle davacı ... -------- ortaklıktan çıkma talebine ilişkin --------- Noterliği --------- numaralı yevmiye no.lu 16.02.2021 tarihli ihtarnamesinin kooperatife 18.02.2021 tarihinde tebliğ olunduğu ve 01.04.2021 tarihinde kooperatif kayıtlarına alındığından, çıkmanın gerçekleştiği 2021 yılı faaliyetlerinin görüşülerek bilançonun kabul edildiği 30.06.2022 tarihini takip eden bir ay sonrası 01.08.2022 tarihinde davacının alacağı muacceliyet kazanacağı anlaşıldığı, Davacı ... --------- 445.000,00 TL ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi talebinin ise kooperatiflerin kuruluş amacı, varlık nedeni ve amaçlarıyla bağdaşamayınca; başka bir deyişle ortaklarına işyeri kazandırma amacıyla kurulan kooperatifin kredi sunan bir ticari finans kuruluşu olarak para işletme, faiz kazanma veya ödeme gibi uygulamasının olması beklenemeyeceğinden, davacının sadece ana parasını talep edebileceği ve faiz işletilmesinin uygun olmayacağı kanaatimize karşın sayın mahkeme faiz işletilmesi kanaatindeyse bilançonun kabul edildiği 30.06.2022 tarihini takip eden bir ay sonrası 01.08.2022 tarihi ile 11.06.2024 dava tarihi arasına isabet edecek dönemde işletilecek faiz miktarı 75.650,00 TL hesaplandığı, davacının ortaklıktan çıktığı 2021 yılına ait 31.12.2021 tarihli cari yıl bilanço zararı 1.084.977,67 TL, 2021 yılına ilişkin genel kurul toplantı tutanağında yazılı 191 adet ortak sayısına bölündüğünde üye başına düşen genel giderlere katılım payının 5.680,51-TL olduğu ve bu miktarın toplam alacak miktarı 520.650,00-TL'dan düşüldüğünde, davacı ... --------- dava tarihi itibarıyla — davalı kooperatiften toplam net 514.969,49 TL alacağı mevcut olduğu anlaşıldığı.." şeklinde rapor sunulmuştur.Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, bilirkişi raporuna karşı davacı tarafından beyan ve itiraz dilekçesi sunulduğu, raporun denetime elverişli olması sebebiyle itirazların reddine karar verildiği anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacının daha önce üyesi olduğu davalı -------- 23/09/2020 tarihinde üyeliğe giriş yaptığı ve 01/04/2021 tarihinde davacının üyelikten çıkış kaydı işlendiği, davacının 21/09/2020 tarihinde kooperatife 445.000,00 TL ödediği, davacının istifa nedeniyle üyelik döneminde yaptığı ödemelerin kendisine iadesini talep edebileceği anlaşılmış, davacının kooperatiften çıkışına karar verilen 2021 yılının faaliyetlerinin görüşülüp bilançonun kabul edildiği 30.06.2022 tarihinden bir ay sonrası olan 01.08.2022 tarihinde davacının alacağının muaccel olduğu, davacının hissesine düşen genel gider katılım payının 5.680,51 TL olduğu, davacının alacağının 439.319,49 TL olduğu, kooperatif ile üyesi arasındaki ilişkinin ticari olmaması nedeniyle yasal faiz talep edilebileceği kanaatine varılmıştır.
Her ne kadar davalı kooperatif yöneticilerin dolandırıcılık eyleminde bulunduklarından bahisle --------- soruşturma sayılı dosyasında soruşturma devam ediyor ise de, yapılan incelemede bu dosyada dolandırıcılık suçundan dolayı davalı kooperatif yöneticileri yönünden ilk önce iddianame düzenlenmiş ise de, mahkemenin iddianameyi iade etmesi üzerine savcılık tarafından dosya daimi aramaya alınmıştır. Davalı kooperatif yöneticilerinin eylemlerinin suç teşkil etmesi halinde davalı kooperatifin haksız fiil sorumluluğu gündeme gelebilecek ise de, dosyanın daimi aramaya alınmış olması, kooperatif yöneticileri hakkında açılmış bir ceza davası olmaması nedeniyle bu dosyanın sonucu beklenilmemiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile; 439.319,49 TL’nin 01.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gerekli 30.009,91 TL harçtan peşin alınan 7.599,49 TL harcın mahsubu ile bakiye 22.410,42 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 7.599,49 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 8.027,09 TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından harç dışında harcanan 6.485,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan (%98,72 Kabul, %1,28 Ret) 6.402,22 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 69.897,92 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Kanun'un 18-A/13. bendi uyarınca --------- tarafından karşılanan 1.360,00 TL zorunlu arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve ret oranına göre 1.342,64 TL'sinin davalıdan 17,36 TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir olarak kaydedilmesine,
8-Tarafların artan gider avansı bulunması ve talep etmeleri halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 hafta süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 17/07/2025