T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/328 ESAS
KARAR NO : 2025/541 GEREKÇELİ KARA
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/05/2023
KARAR TARİHİ : 08/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ---------plakalı araç ile davalıya ait ---------- plakalı araç arasında 23.10.2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, İşbu kaza neticesinde-------tarafından oluşturulan trafik kazası kayıtlarında davalının %100 kusurlu olduğu kanaatine varıldığını, kaza sonucu müvekkilinin aracında meydana gelen reel değer kaybının, hasar bedeli ve kazanç kaybı bakımından uğradığı zararın miktarının tam olarak belirlenemediğini, hasar gören aracın bilirkişilerce araçtaki hasarın durumu, resim, fatura ve dosyada mevcut diğer belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde hesaplanan aracın hasar miktarı belirlenerek hesaplanması gerektiğini, müvekkilinin uğradığı zarar miktarının uzman bilirkişilerce yapılacak bilirkişi incelemesi sonucu tam ve kesin olarak belirlenebileceğini, dava şartı kapsamında arabuluculuğa başvurulduğunu ve taraflar arasında anlaşamama tutanağı düzenlendiğini, Anayasa Mahkemesinin 09.10.2020 tarihli -------- sayılı --------- yayımlanan ------- E. Ve --------K. Sayılı kararı uyarınca müvekkil şirket aracının uğradığı reel değer kaybının hesaplanması gerektiğini, haksız fiillerde sorumluluğu düzenleyen TBK 49/1 maddesinde "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." düzenlemesi yer aldığını, dolayısı ile % 100 kusurlu olduğu kaza tespit tutanağı ve tramer kayıtlarında açıkça belli olan davalı sürücünün, müvekkilin uğradığı zararı karşılamakla yükümlü olduğu kanunun amir hükmü gereği olduğunu beyan ederek müvekkiline ait araçta meydana gelen 100,00-TL Hasar Bedeli, 100,00-TL Reel Değer Kaybı ve 100,00- TL Hak Mahrumiyet Kaybı bedellerinin kaza tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini taleple dava etmiştir.
Davalı --------- vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ile ---------- Şirketi Arasında 04.10.2022 tarihinde "araç kiralama sözleşmesi '' adı altında 22 adet araç için kira sözleşmesi imzalandığını, kazaya karışan --------- plaka sayılı aracın ---------- Şirketine 04.10.2022 tarihinli kira sözleşmesi ile teslim edildiğini, --------- plakalı aracın Trafik Sigortacısı -------- Şirketi' olduğunu, --------- şirketince düzenlenen 05.07.2022 başlangıç 05.07.2023 bitiş tarihli ---------- poliçe numaralı poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve poliçede teminat kapsamında olmak şartı ile poliçede yazılı sigorta bedeli temin edileceği belirtildiğini, Bilindiği üzere Trafik sigortasının amacı herhangi bir kaza durumunda "karşı tarafın" malına veya canına verilen hasarı -kabahat oranına bağlı olarak- kısmen veya tamamen karşılamak için olduğunu, karşı tarafın talep ettiği değer kaybı, hasar bedeli ve kazanç kaybını sigorta şirketini bağlamakta olup talep edilen bedellerin sigorta şirketi tarafından karşılanması gerektiğini, müvekkilinin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, bu nedenle davanın husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin davacı tarafa teslim edilen ---------- plaka numaralı aracın kiralayanı olduğunu, davacı tarafın aracında meydana gelen reel değer kaybı, hasar bedeli ve kazanç kaybı tazminatlarının ödenmesi gerekçesine dayanarak, eldeki davayı ikame ettiğini, açılan davada yetkiye itiraz ettiklerini, Mahkemeniz dosyasında davalılar birden fazla ise bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. (HMK m.7) Bu nedenle yasal düzenlemeler göz önüne alındığında, eldeki davanın derdest bulunduğu işbu dava bakımından yetkili olmadığı, yetkili mahkemenin ---------- Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun ortada olduğunu, davacı tarafın işbu davayı yukarıdakilerden hiçbirine dahil olmayan kendi yerleşim yerinde açmış bulunduğunu, bu nedenle yetki itirazında bulunmak zorunluluğu doğduğunu beyan ederek yetki itirazının kabulü ile dosyanın yetkili------- Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini, öncelikle müvekkil hakkındaki tüm taleplerin pasif husumet yokluğu ile reddine karar verilmesini, davanın tüm talepler yönünden reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ---------- 05/03/2024 tarihli duruşmaya katılarak beyanında; aracın hem kaskosu hem de ZMMS bulunmaktadır, bu sebeple davacı tarafın taleplerinin sigorta şirketine yöneltilmesi gerekmektedir, davanın reddini talep ederim, demiştir.
DELİLLER ve GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle; trafik kazasından kaynaklı Hasar bedeli, değer kaybı ve kazanç kaybı istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun tebligat yapılmış, araç tescil bilgileri, poliçe ve hasar dosyası, --------- Vergi Dairesine, --------- ve --------- yazılan müzekkere cevapları incelenmek üzere dosyamız arasına kazandırılmıştır.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilmek üzere dosya makine mühendisi bilirkişiye tevdii edilmiş,31/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle:"1) Davalı sürücü -------- idaresindeki -------- plakalı otomobili ile
park halinden taşıt yoluna katılırken manevraları düzenleyen genel şartlara
uymadığı ve normal seyreden ---------- plakalı otomobile çarptığı için KTK
84/j ve KTY 157/a/10 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği; kazanın
meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu;
2) Dava dışı sürücü --------- idaresindeki ---------- plakalı
otomobili ile normal seyrederken, park halinden taşıt yoluna katılan ---------
plakalı otomobilin manevraları düzenleyen genel şartlara uymaması ve çarpması
sonucu kazaya karıştığı için kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığı;
3) Davalı ---------Ş.’nın
---------- plakalı otomobilin sahibi olduğu ancak kaza öncesinde dava dışı
---------Ş.’ye uzun süreli kiraladığı için KTK 3. maddesi
gereğince işleteni olmadığı ve KTK 85/1-5 maddesi gereğince sürücüsü
---------- kusuru nedeniyle oluşan zarardan sorumlu olmadığı; 4) Tazminata konu --------- plakalı, --------- marka tipi, --------- model,
23.10.2022 tarihinde, 44.134 km.saat değerinde kazaya karışmış, -------- Şti. adına tescilli otomobilin,
a) Hasar tutarının KDV dahil 5.059 TL olduğu;
b) Rayiç değerinin kaza öncesinde 600.000 TL, onarıldıktan sonra 580.000 TL ve
piyasa şartlarında değer kaybının 600.000 – 580.000 = 20.000 TL olduğu;
c) Dava konusu kaza öncesinde hasarlı olduğu ve dava konusu kazada oluşan
hasarlar nedeniyle onarım süresinin 2 gün uzayabileceği ve ilave 2 gün için
mahrumiyet zararının 1.200 TL olduğu;
d) Kazaya karışması nedeniyle toplam zararın 5.059 + 20.000 + 1.200 = 26.259
TL olduğu; 5) Kazaya karışan araçlar ticari ve sahiplerde tacir olduğu için kaza tarihi 23.10.2022
itibariyle avans faizi talep edilebileceği;
6) Davalı --------- ---------plakalı otomobilin hasar tutarı, değer
kaybı ve mahrumiyet zararı karşılığı toplam 26.259 TL tazminatın kaza
tarihi 23.10.2022 itibariyle avans faizi ile talep edilebileceği; 7) Davalı--------Ş.,--------- plakalı otomobilin işleteni olmadığı için tazminat talep
edilemeyeceği " tespitinde bulunmuştur.
Davalı -------- ve ------------- şirketinin defterlerinin ve ba-bs formlarının incelenerek kiralama sözleşmesinin dava konusu araçlar yönünden defterlere işlenip işlenmediği, vergi dairesinin ve maliyeye bildirip bildirilmediği hususunu irdeler nitelikte talimat mahkemesince alınan 22/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"1-a) Davacı şirket e – deftere tabi olduğu için yevmiye ve defteri kebir defterlerinin
beratlarının olduğu, envanter defterinin ise 08/12/2022 tarihli 19049 yevmiye
numaralı -----------Noterliğince tasdik edildiği, b) Davalıya ait ticari defterlerin Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanununa uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde
yapıldığı, ticari defterlerin birbirini doğruladığı, dolayısıyla davalının 2023 yılına ait ticari defterini kendi lehine delil olarak kullanabileceği kanaatinde olduğumu, c) Davalı --------Ş.’nin BA
(Büyük Alış) ve BS (Büyük Satış) Formu İncelemesi:- 2023 yılında toplamda 22 adet belge BS (Büyük Satış) ve bu belgelerin toplam tutarının
1.598.800,88 TL olduğu, - 2023 yılında toplamda 1 adet belge BA (Büyük Alış) ve bu belgelerin toplam tutarının 18.000,00 TL olduğu, d) Dava dışı --------Ş. BA (Büyük
Alış) ve BS (Büyük Satış) Formu İncelemesi :- 2023 yılında toplamda 22 adet belge BA (Büyük Alış) ve bu belgelerin toplam tutarının
1.598.800,88 TL olduğu,- 2023 yılında toplamda 1 adet belge BS (Büyük Satış) ve bu belgelerin toplam tutarının
18.000,00 TL olduğu,
e) Dava konusu araçların kiralanmasıyla ilgili olarak ise; - Sözleşme tarihinin 05/10/2022 olduğu, - Sözleşme bedelinin 2.316.000,00 TL + KDV olduğu, - Kiralayanın --------Ş. - Kiracının ise ---------Ş.olduğu, - Kiralanan araçların plakalarının ---------- olduğu, - Kazaya karışan araç olan --------- plakalı aracın bu plakalar arasında yer aldığı, - Ticari defterde yapılan incelemede; kiralama sözleşmesinin dava konusu araçlar
yönünden defterlere işlendiği, vergi dairesinin ve maliyeye bildirildiği, (dava dosyasında yer alan BA-BS formlarından da görüleceği üzere)
2-a) Davalı ----------Ş.’ne ait ticari
defterlerin Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanununa uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde yapıldığı, ticari defterlerin birbirini doğruladığı, dolayısıyla davalının 2023 yılına ait ticari defterini kendi lehine delil olarak kullanabileceği kanaatinde olduğumu, b) Davalı --------Ş.ile dava dışı --------Ş.arasında 2023 yılı içerisinde 03.01.2023 ile 20.11.2023 tarihleri arasında ticari hareketliliğin olduğu, c) İnceleme sadece ---------Ş.’nin 2023 yılı ticari defterlerini kapsadığı, d) Yapılan inceleme neticesinde; Davacı ---------Şti.ile davalı ----------Ş. arasında herhangi bir ticari hareketliliğin olmadığı, e) Dava dışı ----------Ş.’ne ait ticari defter incelemesi yapılamamış olup, Mahkemeniz tarafından ilgili şirkete müzekkere yazılması veya söz konusu şirketin adresinin bildirilmesi, yine iletişim bilgilerinin bildirilmesi halinde Dava dışı ---------Ş.’nin ticari defter incelemesi yapılacaktır.
3-Dava dosyasında yapılan incelemede, herhangi bir icra dosyasına rastlanılmadığı,
davacı ---------Şti ile davalı ---------Ş arasında herhangi bir ticari hareketliliğin olmadığından Davacının davalıdan bir alacağının olmadığı, " tespitleri yapılmıştır.
Davacı vekilinin davalı ----------- ile sulh olduğuna dair dilekçe sunduğu görülmüştür.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekilleri beyan ve itiraz dilekçesi sunmuşlardır.
Bilirkişi raporu denetime açık, karar vermeye yeterli ve elverişli mahiyettedir.
Davacı vekili 08/07/2025 tarihli dilekçesi ile davalı ----------Ş. Yönünden aleyhe vekalet ücreti verilmemesini talep etmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından: Davalı ---------- yönünden borcun sona erdiği ve davanın esasının konusuz kaldığı anlaşılmakla; HMK 326/1 maddesi uyarınca yargılama harç ve giderlerinin, kural olarak davada haksız çıkan aleyhine hüküm verilen tarafa yükletileceği, aynı Kanunun 330/1 maddesi uyarınca vekalet ücreti yönünden de haksız çıkan taraf aleyhine hüküm kurulacağı anlaşıldığından, dava tarihinde haklılık durumuna ve davalının davanın açılmasına sebebiyet verip vermediği hususuna bakılmıştır. Sulh protokolünde davacıya davalı tarafından ödeme yapılacağı kararlaştırıldığı görülmekle davacının dava açılmasına sebebiyet vermediğine dair Mahkememizce edinilen kanaat neticesinde arabuluculuk ücreti davalı üzerinde bırakılmış tarafların birbirlerinden başkaca yargılama gideri ve vekalet ücreti talepleri olmadığı görülmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Dosyadaki mevcut kira sözleşmesinden davalı ---------Ş. ile dava dışı -----------Ş. arasında imzalanan Araç Kiralama Sözleşmesi ile ---------- plakalı aracın da içinde bulunduğu 22 adet araç 04.10.2022 tarihinde 12 ay süre ile kiralandığı, uzun süreli kiralama olduğu, davalı ---------Ş. Tarafından 04.10.2022 tarihinde dava dışı ---------Ş.'ye kiralanan ---------- plakalı otomobil 23.10.2022 tarihinde kazaya karıştığı bu nedenle davalı ----------Ş. kazanın meydana geldiği 04.10.2022 tarihinde ---------- plakalı otomobilin işleteni olmadığına kanaat edilmiş, bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın --------- yönünden konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
2- Diğer davalı ------------Ş. yönünden REDDİNE,
3-Alınması gerekli 615,40-TL harçtan davacı tarafça peşin olarak yatırılan 179,90-TL harçtan mahsubu ile 435,50-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin sulh protokolü doğrultusunda kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ----------- tarafından yapılan yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davalı -----------Ş. kendini vekille temsil ettirdiğinden davalı yararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 300,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
7-Davalı ----------Ş. tarafından yapılan 306,75 TL davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
8-Tarafların artan gider avansı bulunması ve talep etmeleri halinde yatıran tarafa iadesine,
9- 6325 sayılı Kanun'un 18-A/13. bendi uyarınca ---------- tarafından karşılanan 3.200,00-TL zorunlu arabuluculuk ücretinin davalı ---------- alınarak Hazineye gelir olarak kaydedilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/07/2025