T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/877 ESAS
KARAR NO : 2025/549
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 01/12/2021
KARAR TARİHİ : 08/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalının işletmekte olduğu --------- isimli taksi durağında --------- taksi plakalı aracı ile çalışmaya başladığını, devam eden süreçte taraflar arasındaki iyi ilişkiler ve ticari kazanımlar çerçevesinde ----------- taksi plakalı araçlarının da araç maliklerinden kiralayarak davalının taksi durağında çalıştırmaya başladığını, müvekkilinin davalının taksi durağında çalıştırmaya başladığı araçlarla ilgili olarak, araç şoförlerinin yevmiyelerinin durak sahibi olarak davalının topladığını, taksi durağına ait paraları kestiğini ve kalan miktarlarını müvekkiline verdiğini, bu ödemeleri de her ayın 15'i ile 30'unda iki seferde yaptığını, sürecin bu çalışma sistemi ile devam ederken durak ----------- durağı sahibi davalının hem müvekkiline hem de dava dışı ...'e çalıştırdıkları ve devam eden süreçte de çalıştıracakları araçlarla ilgili ortaklık teklif ettiğini, ortaklık teklif etmesindeki temel amacın ise müvekkilinin taksi plakası olan araçları çalıştırması ile ortaya çıkan gelir durumundan kaynaklı kazanç durumu olduğunu, müvekkili davalı ve dava dışı ... ile işletme ortağı olarak ---------- plaka sayılı 13 adet ticari taksileri davalının ----------- isimli taksi durağında çalıştırmaya başladığını, ortak olduktan sonra müvekkilinin araç kiralamaları araç malikleri ile görüşmeleri yaparak taksi durağına getirdiğini, işletme, araçların günlük yevmiyelerinin şoförlerden toplanması ve araçların bakım ve tamir işlerinin yapılması davalı tarafından takip edildiğini ve ortaklıkla ilgili sözleşmelerin yapılması, muhasebesinin tutulması ve ortaklara düşen kazanç miktarlarının tespit işlemlerini de dava dışı --------- üstlendiğini, ortaklık yapısı oluşturulup taraflar üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirerek birlikte çalışmaya başladıklarını, bu ortaklık yapısında işletmevi üstlenen davalı tarafın ortaklıktan kaynaklanan müvekkilinin hak ve alacaklarını yaklaşık bir yıl öncesine kadar düzenli olarak gönderdiğini, ancak bir sene öncesinden itibaren müvekkiline ödemelerin gelmemeye başladığını, bunun üzerine müvekkilinin davalıya aradığında dava dışı ----------- muhasebe hesaplarında usulsüzlükler yaptığını, sürekli olarak giderlerin gelirlerden yüksek çıktığını ve bu hesapların netleşmesi sonrasında müvekkilinin hakkını toplu olarak göndereceğini beyan ettiğini, müvekkilinin birkaç ay daha beklediğini ama değişen bir durumun olmadığını, davalının sürekli olarak dava dışı ---------- suçlayarak hiçbir ödeme göndermemesi neticesinde taraflar arasındaki güven ilişkisinin zedelenmeye başladığını, bu süreçte davalı ile dava dışı--------- arasındaki ihtilafların büyüdüğünü ve dava dışı ---------- ortaklık payının müvekkilinin bilgisi ve haberi olmadan davalı tarafından satın alınarak dava dışı --------- ortaklığının sona erdirildiğini, bu süreçte müvekkilinin gıyabında ve habersiz olarak yapıldığını, bu çerçevede kiralık taksi plakalı araçların kiralama işlemlerinin yapıldığı --------- nezdindeki ... adına olan bütün sözleşmelerin davalı adına yapıldığını, davalının ortaklıkla ilgili muhasebe işlerini tutan ve sözleşmelerin adına olduğu --------- ticari ortaklığı bitirdikten sonra müvekkilinin payına düşen ödemeleri de yapmamaya başladığını, buna gerekçe olarak da dava dışı ----------- ortaklığın bitirilmesi süreci ile ilgili ----------- suçlamasının yanında müvekkiline karşı da haksız ve dayanaksız ithamlarda bulunduğunu, müvekkilinin ------------ birlikte hareket etmekle suçladığını, müvekkilinin araçlarını davalının ---------- isimli durağında çalıştırmasının dışında fiili olarak ya da hesap tutulması ile ilgili hiçbir işlemi ve sorumluluğunun bulunmadığını, bu işlemlerin davalı ve dava dışı ---------- tarafından takip edildiğini, müvekkilinin hesap işlemlerinin hiçbir zaman içinde olmadığını ve bunların tamamen davalı ve dava dışı ------------ tarafından takip edildiğini, dolayısıyla davalının bu ithamlarının haksız ve aynı zamanda da hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davalının dava dışı ---------- baskı ve sindirme ile ortaklıktan çıkarmayı başardığını, müvekkilinin ortaklık payını çok uygun fiyatlara kapatmak için böyle bir yolu tercih ettiğinin anlaşıldığını, davalının müvekkiline düşen tüm ödemeleri şoförlerden toplamasına rağmen müvekkiline hiçbir ödeme yapmadığını, davalının kötü niyetli ve haksız kazanç amaçlı hareket ederek müvekkiline ait payı da ele geçirmeye çalıştığını ve bu söylem ve eylemlerini de planlı bir şekilde hayata geçirdiğinin anlaşıldığını, davalının müvekkilinin alacaklarını ödemeyince davalı hakkında--------- İcra Müdürlüğünün---------- E. sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının hiçbir haklı neden göstermeksizin icra takibine kötü niyetli ve alacağının tahsilini geciktirme amaçlı olarak itiraz ettiğini belirterek davalı ve dava dışı ...'in sözlü ortaklığından kaynaklanan plakaları verilen 13 adet ticari taksiden kaynaklanan ve davalı tarafından ödenmeyen kâr payı ile ilgili alacaklarının fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 15.000,00 TL'nin 15.04.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizleri ile birlikte davalıdan alınmasına, davalı tarafından tek taraflı olarak hukuki ve yasal dayanaktan yoksun sona erdirilen ortaklığın feshinden kaynaklanan ortaklık payı değerinin tespit edilerek müvekkiline ödenmesi bağlamında fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL'nin 15.04.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizleri ile birlikte davalıdan alınmasına, davalının --------- İcra Müdürlüğünün ----------- E. sayılı dosyasına hiçbir haklı neden göstermeksizin icra takibine kötü niyetli ve alacağın tahsili geciktirme amaçlı olarak itiraz ettiğinden kötü niyetli ve alacağın tahsili geciktirmeye matuf olması nedeniyle %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin de davalıya tahmiline karar varilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ---------- durağını işletmekte olduğunu,gündüz bir gece bir olmak üzere durak telefonlarına taksiye iş vermek amacı ile 2 katip çalıştığını taksilere konaklama yeri ve iş tayini ve çalışan şoförlerini istirahat için ofis ve çay hizmeti verdiğini, durağın giderlerini haftalık olarak toplamış olduğum paralardan karşıladığını, ... ile eskiye dayanan bir hukuklarının bulunduğunu, bir gün durağa geldiğini, abi ben ---------- 15 adet araç kiraladım bana durağında bir ofis ver araçları ve şoförleri takip edeyim dedi bunun karşılığında sen benden ofis ve durak parası olma ben ayda sana araçlardan kalan kârdan 3 de bir pay vereyim dediğini, kendisinin de bunu kabul ettiğini, böyle 3 ay devam ettikten sonra ---------- abin ben bu kiralık araçlardan zarar ediyorum bana ortak ol beraber yapalım dediğini, kendisinin de araç sözleşmelerinin yarısını üzerime yap dediğini, --------- --------- devir hakkı vermiyor, benim üzerimden devam edelim, ben sana açık senet veririm dediğini, bende bu lafın üzerine--------- ile eskiye dayanan bir dostluğumuz olduğundan kabul ettiğini ve sözlü ortaklığın başladığını, araçların yevmiyesini, cezaları, bakımları ve araç kiralarının bahsi geçen --------- ---------- götürdüğünü, kısacası tüm araç hesaplarını ...'in tuttuğunu, ay sonu -------- ile hesap gördüklerini, bazen kâr bazen zarar bir ayın diğer ayı tamamladığını, --------- çıktıktan sonra araçların zarar etmeye başladığını, şoförlerin kaza yaptığını para ödemesi trafik cezası yedi ödemelerinin şoförlerin çalıştığı araç yevmiyelerinin getirmediğini, araçların eskidiğini her gün masraf çıkarmaya başladığını, araçların bakım tamir yaptırılan yerlere ödemeleri yapamayacak duruma geldiklerini, --------- olan araç kiralarının bir ay aksadığını, ---------- araçlarını istediğini, --------- oturup konuştuğunu, ---------- abi araçları -------- teslim etsek araçlar borcumuzu kapatmıyor dediğini, kredi çekip ödeyelim, taksi metreye zam gelirse kurtarırız dediğini, --------- da abi benim ne kredi ödeyecek, ne de satacak bir şeyim kalmadı, bana ait olan araçlara karşılık borcumu öde, araçlar senin olsun dediğini, kendisinin de taksi camiasında ---------- olarak itibarının olduğunu, araçları geri verse, camiada -------- battı diyeceklerinden araçları bütün borçları ile birlikte üzerine aldığını, araçların ---------- ve tamircilere ve şoförlere ödenmemiş ---------- dâhil tüm gelmiş geçmiş borçlarını oğlunun dairesinin satarak kapattığını ve itibarını kurtardığını, sonrasında ...'in --------- araçları üzerine alacağını bildiği halde kendine bu araçlarda --------- dolayı ortak olduğunu veya hakkının olduğunu demediğini, --------- tamirci, parçacı ve şoför --------- ödedikten sonra araçlara ortak olduğunu dediğini, kendisine bu ortaklıktan bilgim yok ama ille de ortağım diyorsan --------, sen ve ben bir araya gelelim bu ortaklığı ---------- teyit etsin devraldığım tüm araçların hesaplarını ---------- sen ve ben birlikte görelim dediğini, kabul etmediğini, --------- benim görülecek hesabım yok dediğini,--------- zararlarının kendisini ilgilendirmediğini belirttiğini, ... ile kendisinin ne sözlü nede sözleşmeli hiçbir ortaklığının olmadığını ne bir ortaklık sözleşmesinde imzasının olduğunu ne de bahsi geçen ... ile hiçbir ilgisinin alakasının olmadığını beyan etmiştir.
Birleşen dosya davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı ... ve dava dışı ... ile beraber adi ortaklık ilişki içerisinde kurdukları ticari işletmenin dava dışı -------- tarafından söz konusu ortaklığın tek taraflı ve hukuka aykırı feshinden kaynaklı tarafımızca dava dışı ... aleyhine ---------- Esas Sayılı dava dosyası açıldığını ve söz konusu davanın derdest olduğunu, mahkemenin 05/10/2021 tarihli 7. Celsesinde davanın adi ortaklıktan kaynaklı kar ve ortaklık değerinin tahsili istemli olması, davanın zorunlu dava arkadaşlığı bulunması sebebiyle müvekkiline davanın ...'e yöneltilip asıl dava olan ----------- Esas Sayılı dava dosyası ile birleştirme için süre verildiğini, Söz konusu ara karar gereğince işbu davanın açılmasının zorunlu hale geldiğini, Söz konusu davanın dava şartı zorunlu arabuluculuk kapsamında yer alması sebebiyle dava şartı zorunlu arabuluculuk müracaatı yapıldığını, ----------- Arabuluculuk Bürosunun---------- başvuru numaralı ve---------dosya numaralı arabuluculuk faaliyeti yürütüldüğünü ve arabuluculuk sürecinin olumsuz neticelendiğini, Arabuluculuk son tutanağı işbu davanın ekinde söz konusu davadaki alacağın temelini iki kalemin oluşturduğunu, Bunlardan ilkinin müvekkilin adi ortaklık çerçevesinde hak kazandığı ortaklığın ticari karından payına düşen kar payı bedelleri olduğunu, Diğer alacak kaleminin dava dışı ... tarafından söz konusu adi ortaklığın tek taraflı haklı neden olmaksızın feshinden dolayı ortaklığın değerinin tespiti ile müvekkiline ödenecek pay olduğunu, ortaklığın yapısının; ortaklığın müvekkilinin, davalı ... ve dava dışı ... arasında kurulan adi ortaklık olduğunu, Müvekkilinin davalı ve dava dışı ... ile işletme ortağı olarak ---------- plaka sayılı 13 adet ticari taksileri davalının ---------- isimli taksi durağında çalıştırmaya başlatıldığını, Ortak olduktan sonra müvekkilinin araç kiralamaları araç malikleri ile görüşmeler yaparak taksi durağına getirdiğini; işletme, araçların günlük yevmiyelerinin şoförlerden toplanması ve araçların bakım ve tamir işlerinin yapılması dava dışı ... tarafından takip edildiğini ve ortaklıkla ilgili sözleşmelerin yapılması, muhasebenin tutulması ve ortaklara düşen kazanç miktarlarının tespit işlemlerinin davalı ...'in üstlendiğini, Ortaklık yapısının oluşturulduğunu, tarafların üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirerek birlikte çalışmaya başladığını, ortaklık yapısı kurulduktan sonra dava dışı ... tarafından müvekkile düzenli olarak ödemeler yapıldığını, bir süre sonra ödemeleri yapmamaya başladığını, ödemeleri yapmamaya gerekçe olarak davalı ortak ...'in muhasebe hesaplarında usulsüzlükler yaptığını, sürekli olarak giderlerin gelirlerden yüksek çıktığını ve bu hesapların netleşmesi sonrasında müvekkilinin hakkını toplu olarak göndereceğini beyan ettiğini, Müvekkilini bir kaç ay daha bekletildiğini ama değişen bir durum olmadığını, Dava dışı ...'nın sürekli olarak davalı ortak ...'in suçlayarak hiç bir ödeme göndermemesi neticesinde taraflar arasındaki güven ilişkisi zedelenmeye başladığını, dava dışı ... ile davalı ortak ... arasındaki ihtilafların büyüdüğünü ve davalı ortak ...'in ortaklık payı müvekkilinin bilgisi ve haberi olmadan davalı tarafından satın alınarak davalı ortak ...'in ortaklığı sona erdirildiğini, Bu sürecin müvekkilinin gıyabında ve habersiz olarak yapıldığını, kiralık taksi plakalı araçların kiralama işlemlerinin yapıldığı ---------- nezdindeki davalı ...'in adına olan bütün sözleşmelerin dava dışı ... adına yapıldığını, Ortaklığın ticari taksi plakalı araçların çalıştırılmasından kaynaklı gelir elde etme üzerine kurulu olduğunu, bu nedenle aylık gelirlerin değişim göstermesi sebebiyle müvekkilinin gerçek maddi zararının dava sürecindeki bilirkişi incelemeleri neticesinde ortaya çıkabileceğini, ticari taksi araçlarının çalıştırılması sürecinde trafik sigortaları, kasko poliçeleri, aylık ---------- dolumları, araçların kaza ya da parça giderleri ve benzeri ödeme kalemlerine göre ve aylık hasılata göre aylık değişen oranlarda ve miktarlarda kazançlar elde edilebildiğini, Bu durumun ise dava sürecinde netleşeceğini, Bu sebeple davanın, alacak miktarının belirsiz olması sebebiyle belirsiz alacak olarak açıldığını, Yukarıda plakalarını verilen 13 adet ticari taksi araçlarla ilgili tarafların ortak olduğuna dair belgeleri ekte sunulduğunu, Bu belgelerin ortaklık sürecinde muhasebe kayıtlarını ve hesapları tutan davalı ... tarafından tutulan kayıtlar olduğunu, Bu kayıtlarda ticari plakalı araçlarla ilgili gelirler ve giderler beyan edildikten sonra kalan paranın 3 ortak arasında yapılan paylaşımına ilişkin kayıtların mevcut olduğunu, Bu kayıtlar incelendiğinde tarafların eşit oranda ortak olduklarını, gelirlerden giderler düşüldükten sonra kalan paranın dava dışı ...'ın lakabı olan Dayı, davalı kişi olan ... ve müvekkili -------- ya da ------- olarak kayıtlara geçtiğini, Adi ortaklığın sona ermesine kadar ki süreçte müvekkilinin hak ettiği olan kar paylarının Müvekkili, davalı ve dava dışı ...'ın sözlü ortaklığından kaynaklanan yukarıda plakaları verilen 13 adet ticari taksiden kaynaklanan ve ödenmeyen kar payı ile ilgili alacaklarının fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.000,00 TL'nin 15/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizleri ile birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesini, Dava dışı ... tarafından tek taraflı olarak hukuki ve yasal dayanaktan yoksun sona erdirilen ortaklığın feshinden kaynaklanan ortaklık payı değerinin tespit edilerek müvekkiline ödenmesi bağlamında fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.000,00TL'nin 15.04.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizleri ile birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesini; İşbu davanın dava dışı ... aleyhine ikame edilen asıl dava olan ---------- Esas Sayılı dava dosyası birleştirilmesine karar verilmesini, Yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin de davalıya tahmilini iddia ve talep etmiştir.
DELİLLER ve GEREKÇE: Asıl ve birleşen davada uyuşmazlık, adi ortaklık kapsamında kar ve ortaklık payı talebinden kaynaklanmaktadır.İLK KARAR: Mahkememiz 10/10/2023 tarih --------- Esas,--------- Karar sayılı kararıyla; davacı asıl ve birleşen davada davalılarla arasında adi ortaklığın olduğunu ortaklı sözleşmesi ile kanıtlayamadığından asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.BAM KARARI:--------- sayılı ilamıyla: "Dava doğrudan Ticaret Mahkemesi'nde açılmış ise de ;adi ortaklık sözleşmesi TBK'da düzenlenmiş olup TTK'da belirtilen mutlak ticari işlerden değildir. Diğer yandan davacı ve davalı taraf gerçek kişi olup dosya içinde ticaret sicil kayıtları bulunmamaktadır. Ayrıca taraflar ile ilgili olarak tacir araştırması da yapılmamıştır. Buna göre mahkemece; öncelikle, davacı ve davalı tarafın vergi kayıtları, vergi matrahları, ticaret sicil ve esnaf oda kayıtlarının celbi, Bakanlar Kurulu'nca çıkartılan, esnaf-tacir arası ayırıma dair kararnamedeki gelir sınırının dosyaya alınması ile tarafların "tacir" ve/veya " esnaf" olup olmadıkları, işletmelerinin esnaf işletmesi kapsamında kalıp kalmadığı, hangi usule göre defter tuttukları, davanın ticari işletmeleri ile ilgili olup olmadığı, TTK 4 ve 5.md gereğince, Ticaret Mahkemesi sıfatıyla faaliyet gösteren ve istinafa konu kararı veren mahkemenin iş bu uyuşmazlığın çözü- münde görevli olup olmadığının, yani göreve ilişkin dava şartının bulunup bulunmadığının tespiti gerekmektedir. Buna göre mahkemece, öncelikle; taraflar yönünden tacir araştırması yapılarak mahkemenin görevli olup almadığının tespiti, mahkemenin görevli olduğunun anlaşılması halinde, yukarıda belirtilen esaslar dahilinde davacıdan talebinin (alacağın tahsili, itirazın iptali vs) neye ilişkin olduğunu netleştirmesi hususunda açıklama talep edilmesi, bundan sonra tüm dosya kapsamına göre hasıl olacak sonuç dairesinde karar tesis edilmesi gerektiği" gerekçesiyle Mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Davacı vekili tarafından talep sonucunu açıklar beyan dilekçesi sunulmuştur.Mahkememizce tarafların bağlı bulunduğu vergi dairesine yazılarak tacir kaydı olup olmadığı sorulmuş, 2018-2019-2020-2021 yıllarına ait yıllık gelir beyannameleri istenilmiş, müzekkere cevapları ve --------- yazılan müzekkere cevapları incelenmek üzere dosyamız arasına alınmıştır. Gelen belgeler üzerinde yapılan incelemede, taraflardan ...'nın basit usul ticari kazanç yönünden mükellef olduğu ve ...'in tacir olduğu ve bilanço usulüne göre defter tuttuğu ancak her ikisinin de yıllık alış veya satış tutarları ya da gayri safi iş hasılatı, Bakanlar Kurulu'nca çıkartılan, esnaf-tacir arası ayırıma dair kararnamedeki esnaf ve sanatkar sayılma haddinin aşmadığı, altında olduğu, ...'in 31/01/2019 tarihinde faaliyetini sona erdirdiği, VUK hükümleri kapsamında işletme esasına göre defter tuttuğu, işletmesinin esnaf faaliyeti düzeyini aşmadığı, ... ve ...'in esnaf siciline kayıtlı olduğu, davanın nispi ticari dava olarak kabulünün de mümkün bulunmadığı tespit edilmiştir.
Taksicilik işi ticari nitelik taşımadığı gibi; esnaf faaliyeti niteliğindedir. Bu anlamda, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 4/1'de düzenlenen nispi; m.4/1-a ve m.4/1-f hükümleri arasında ön görülen mutlak ticari dava kurallarının uygulanması söz konusu değildir. Yargısal uygulamalar, bu konuda yerleşiktir. Açıklanan nedenlerle, davanın genel görevli bulunan Asliye Hukuk Mahkemesi'nde çözümlenmesi gerekir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle HMK.'nın 114(1)/c maddesinin yollamasıyla HMK.'nın 115(2). Maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,
2-HMK.'nın 20.maddesi uyarınca, iş bu kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki haftalık süre içerisinde başvuru halinde, dava dosyasının görevli -------- Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-HMK.'nın 331/2 maddesi uyarınca yargılama giderleri ve vekalet ücretinin görevli mahkemece DEĞERLENDİRİLMESİNE,
4-Karar kesinleştiğinde HMK'nun 20/1. maddesi uyarınca 2 haftalık kesin süre içinde başvurulması halinde dosyanın görevli mahkemesine gönderilmesine, belirlenen süre içinde başvurulmadığı takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/07/2025