T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/1008 ESAS
KARAR NO : 2025/471
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 20/09/2016
KARAR TARİHİ : 17/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı Bankanın ----------- Şubesinden muhtelif zamanlarda krediler kullandığını, bu kredilerden çeşitli tarihlerde kredi tahsis ve değerlendirme ücreti, --------/---------/tahsilat ücreti, otomatik KMH Vergi tahsilatı, faiz tahsilatı, sigorta bedeli, hesap işletim ücreti, BSMV tahsilatı, üye işyeri hizmet bedeli, kredi-dosya masrafı kesintisi adı altında müvekkilinden 4.572,00TL kesinti yapıldığını, davalı Banka tarafından dosya masrafı ve komisyon adı altında yapılan bu kesintilerin haksız olduğunu, bankadan kredi kullanımı esnasında dosya masrafı ve ipotek ücreti kesileceği sözleşmede yazsa dahi bunların haksız şart niteliğinde olduğunu, herhangi bir hizmet karşılığı olmaksızın masraf ve komisyon ücreti alınmasının hatalı olduğu, Müvekkilinin kullandığı krediye karşılık olarak davalı banka tarafından alınan kredi-dosya masrafının ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini taleple dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile müvekkil banka arasında Ticari faaliyet kapsamında Genel Kredi Sözleşmesi ve Ticari Kart Sözleşmesi imzalanarak ticari kredi kullandığını, davacının tüketici sıfatına haiz olmadığını, davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde açılması gerekirken Tüketici Mahkemesinde açıldığını, Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu, bu nedenle görevsizlik kararı verilmesini, ayrıca Genel Kredi Sözleşmesinin, bankanın müşterisine belirlenen tutarda ödünç para vermeyi, kredi alanın da verilen kredini geri ödenmesi yanında faiz ve komisyon vermeyi üstlendikleri sözleşme olduğunu, Sözleşme içeriğinde davacının ad ve soyadının yer aldığı, ayrıca kredi tipinin de cari hesap kredisi olduğunun belirtildiği, davacının işletme kart taahhütnamesi imzaladığı, burada ünvanının ----------- ... ifadesinin açıkca belirtildiği, davacı ile imzalanan sözleşmelerin davacıyı bağladığı, dava konusu edilen masraf ve komisyonların bu kapsamda alındığı, açılan davanın haksız olduğu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibariyle, davacının bankadan aldığı kredi sırasında bankaca yasaya aykırı şekilde tahsil edildiği iddia olunan dosya masrafı ve komisyon ücretlerinin tahsil edildiği tarihlerden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline ilişkindir. Dosya -----------numarası ile Mahkememize görevsizlik kararı ile gönderildiği ve Mahkememizin ----------- Esasına kaydedildiği, yargılama sonucunda verilen red kararının davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine --------- sayılı ilamıyla " ... ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporları gerekçeli ve denetime elverişli değildir. Davacıdan yapılan her bir kesintinin sözleşmenin hangi düzenlemesine göre yapıldığı, miktarının ne olduğu, sözleşmede oran varsa ne olduğu, bankanın ----------- Bankasına bildirdiği oranların ne olduğu, kesintilerin emsal uygulamalarla uyumlu olup olmadığı hususları denetlenebilir bir şekilde ortaya konulmalı ve deliller bu bağlamda değerlendirilmelidir. O hâlde mahkemece yapılacak iş, davacının davalıdan kullandığı krediler kapsamında, hesap dökümlerinin davalıdan celbi ile davacıdan yapılan masraf ve kesintiler yönünden emsal banka araştırması da yapılarak, her bir dava konusu kesintisinin sözleşme, bankacılık mevzuatı ve uygulamaları kapsamında ve emsal banka uygulamalarına kıyasen de yerinde ve makul ölçülerde olup olmadığının tespiti için konusunda uzman bankacı bilirkişiden gerekçeli ve denetime açık bilirkişi raporu alınarak varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar vermekten ibarettir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6.maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, işin esasına dair istinaf sebepleri incelenmeksizin, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki karar verilmiştir. " hükmü üzerine dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydının yapıldığı görülmüştür. Mahkememizce ------------ müzekkere yazılarak, davacının 2012, 2013, 2014, 2015 yıllarında kullandığı krediler kapsamında hesap dökümleri, --------- Bankası,----------, ----------,---------- Bankası , ---------- ve ----------- bankasına müzekkere yazılarak 2012, 2013, 2014, 2015 yıllarında kullandırılan genel kredi sözleşmelerinde kredi tahsis ve değerlendirme ücreti, Hesap işletim ücreti, Komisyon masraf Tahsilatı vs adlar altında kredi dosya masrafı kesintisi yapılıp yapılmadığı ve miktarı-oranı hususlarında banka uygulamalarına ilişkin bilgiler dosyamız arasına kazandırılmıştır.Dosya konusunda uzman Bankacı bilirkişiye verilerek, rapor alınmıştır. Bilirkişi 11/07/2024 tarihli raporunda özetle; "Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin Ticari Sözleşme olduğu, 23.07.2012 tarihinde imzalanan sözleşmeler kapsamında Davacıya ---------- Müşteri numarası tanımlandığı, ------------ Şubesi Vadesiz TL Hesap açıldığı, hesaba Kredili Mevduat Hesabı Limiti Tanımlandığı, Ticari Kredi Limiti ve ----------- Nolu İşletme Kart tahsis edildiği, davalı banka tarafından davacı firmanın--------- ---------- Nolu Vadesiz TL hesabından 01.01.2013 – 26.04.2016 tarihleri arasında farklı tarih ve tutarlarda Faiz, BSMV, Hesap İşletim Ücreti, Ekspertiz Ücreti, İşletme Kart Ödemesi, Komisyon/Masraf tahsilatı olarak 142 adet işlemde toplam 4.415,41 TL tahsilat yapıldığı, görülmüştür. Davacı vekilinin 20.09.2016 Harç İkmal Tarihli Dava Dilekçesinde; müvekkilinden 4.572,00 TL kesinti yapıldığını, Müvekkilinin kullandığı krediye karşılık olarak davalı banka tarafından alınan kredi-dosya masrafının ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiş olup, dosyaya sunulan belgelere istinaden talebinin kısmen uygun olduğu, 01.01.2013 – 26.04.2016 tarihleri arasında farklı tarih ve tutarlarda yapılan tahsilatlar aşağıda işlem türüne göre konsolide edilerek detaylandırıldığında; 44 İşlemde toplam 2.259,03 TL Kredili Mevduat Hesabı Faiz Tahsilatı, 44 İşlemde toplam 112,97 TL Kredili Mevduat Hesabı Faizi BSMV (Vergi) Tahsilatı, yapıldığı, yapılan işlemlerin davacıya kullandırılan Kredili Mevduat Hesabı kullanımı kaynaklı işleyen faiz ve vergi (BSMV) tahsilatları olduğu, iadesinin uygun olmadığı, 41 işlemde toplam 368,58 TL Hesap İşletim Ücreti tahsil edildiği, Davaya konu olup iadesi talep edilen banka tarafından Davalı firmadan aylık olarak tahsil edilen Hesap İşletim Ücreti bedelinin --------- Bankası’nın ---------- sayılı Tebliği ve bankacılık teamüllerine uygun olduğu, emsal banka ortalamalarının altında bir ücret alındığı görüldüğünden, iadesinin uygun olmadığı, 10 İşlemde toplam 989,50 TL, ----------- Nolu İşletme Kart Ödemesi, tahsilatı olduğu, Hesaptan yapılan tahsilatların bir ücret/masraf tahsilatı olduğuna yönelik somut belge olmadığından, davacı tarafından dosyaya sunulan somut belgeler incelememizde yapılan tahsilatların -----------kredi kartı ödemesi olarak hesaptan yapılan tahsilatlar olduğu kanaati ile iadesinin uygun olmadığı, dava konusu olup iadesi talep edilen işlemlerde 01.01.2013 – 26.04.2016 tarihleri arasında Davacı hesabından 26.03.2013 tarihinde 650,00 TL Ekspertiz Ücreti Tahsilatı yapıldığı, bankanın dosyaya sunduğu cevap ve beyan dilekçelerinde söz konusu ekspertiz işlemi için sunulan bir fatura, bankanın bu ücreti hangi işlem için tahsil ettiğine yönelik bir belge görülmediğinden tahsil edilen ekspertiz ücretinin iade edilmesi gerektiği Ancak, işbu tahsil edilen masraf/komisyonlara ilişkin tebliğ kapsamında belgesinin ibrazı halinde masrafının talep edilebileceği, dava konusu iadesi talep edilen işlemlerde 01.01.2013 – 26.04.2016 tarihleri arasında Davacı hesabından 2 işlemde toplam 35,33 TL Ekspertiz Ücreti Tahsilatı yapıldığı, Firma hesabından tahsil edilen “1--------- - --------- Tahsilat” açıklamalı 10,33 TL ve “1-------- - ---------- Tahsilat” açıklamalı 25,00 TL tutarlı toplam 35,33 TL Komisyon/Masraf tahsilatının banka tarafından dosyaya sunulan belgeler incelememizde herhangi bir ücret ve masraf karşılığı görülmediğinden İade edilmesi gerektiği Ancak, işbu tahsil edilen masraf/komisyonlara ilişkin tebliğ kapsamında belgesinin ibrazı halinde masrafının talep edilebileceği," tespitinde bulunmuştur.Tarafların itirazları ve davalı tarafın sunduğu faturalar, ------------ gelen 28/10/2024 tarihli müzekkere cevabıda değerlendirilmek üzere bilirkişiden alınan 21/02/2025 tarihli ek raporda özetle; " Banka tarafından dosyaya sunulan belgeler üzerinde yapılan incelememizde Davacı hesabından 26.03.2013 tarihinde 650,00 TL Ekspertiz Ücreti Tahsilatı yapıldığı, Bankanın söz konusu ekspertiz işlemi için ekspertiz firmasına 495,60 TL ödeme yaptığı, bankanın ---------- Sayılı Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Tebliğ İKİNCİ KISIM Ürün veya Hizmetlere İlişkin Özel Hükümler BİRİNCİ BÖLÜM Ticari Krediler Teminatlandırma MADDE 10 – (1) dikkate alınarak davacıdan tahsil edilen ekspertiz ücretinin (650,00- 495,60=) 154,40 TL kısmının davacıya iade edilmesi gerektiği, dava konusu iadesi talep edilen işlemlerde 01.01.2013 – 26.04.2016 tarihleri arasında davacı hesabından 2 işlemde toplam 35,33 TL “Bankacılık Hizmet Geliri” olarak Tahsilat yapıldığı, firma hesabından tahsil edilen “1-------- - --------Tahsilat” açıklamalı 10,33 TL ve “1--------- - ---------- Tahsilat” açıklamalı 25,00 TL tutarlı toplam 35,33 TL Komisyon/Masraf tahsilatının banka tarafından dosyaya sunulan belgeler incelememizde herhangi bir ücret ve masraf karşılığı görülmediğinden 35,33 TL’nin İade edilmesi gerektiği, diğer konularda KÖK Raporda varılan sonuçlara bağlı kalındığı," şeklinde raporunu sunmuştur. Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, taraf vekillerinin bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunduğu görüldü. Bilirkişi raporu denetime açık, karar vermeye yeterli ve elverişli mahiyettedir.Mahkememizce bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde; davacının davalıdan kullandığı krediler kapsamında, hesap dökümlerinin davalıdan celbi ile davacıdan yapılan masraf ve kesintiler yönünden emsal banka araştırması da yapılarak, her bir dava konusu kesintisinin sözleşme, bankacılık mevzuatı ve uygulamaları kapsamında ve emsal banka uygulamalarına kıyasen de yerinde ve makul ölçülerde olup olmadığının tespiti için konusunda uzman bankacı bilirkişiden rapor alınmış, davacıdan yapılan her bir kesintinin sözleşmenin hangi düzenlemesine göre yapıldığı, miktarının ne olduğu, sözleşmede oran varsa ne olduğu, bankanın ---------- Bankasına bildirdiği oranların ne olduğu, kesintilerin emsal uygulamalarla uyumlu olup olmadığı hususları incelenmiş: Bankanın söz konusu ekspertiz işlemi için ekspertiz firmasına 495,60 TL ödeme yaptığı, bankanın --------- Sayılı Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ 10 uncu madde dikkate alınarak davacıdan tahsil edilen ekspertiz ücretinin (650,00-495,60-) 154,40 TL kısmının, ayrıca ----------- Tahsilat” açıklamalı 10,00 TL ve 25,00 TL tutarlı toplam 35,33 TL Komisyon/Masraf tahsilatının banka tarafından dosyaya sunulan belgeler incelememizde herhangi bir ücret ve masraf karşılığı görülmediğinden 35,33 TL'nin davacıya iade edilmesi gerektiği anlaşılmakla davanın kısmen kabul kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE,
1-)154,40 TL Ekspertiz Ücretinin 26.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-) 35,33 TL Ekspertiz Ücreti'nin 26.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-a) Alınması gerekli 615,40-TL başvurma harcı ve 615,40-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
b-) Mahkememizin 24/11/2020 tarih ve ----------- harç numaralı harç tahsil müzekkeresi ile Vergi Dairesine davacıdan tahsili için yazılan 44,40 TL bakiye karar harcının ödendiğine dair makbuz ibraz edilmesi halinde harcın yatırana iadesine,
c-) Davacı tarafından yatırılan 148,60 TL istinaf yoluna başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine
4- Davacı tarafından sarfedilen toplam 6.106,95-TL yargılama giderlerinin davanın kabul ve red oranına (% 4,15-95,85) göre hesaplanan 253,44-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-)Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-) Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,
7-) Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul olunan dava değeri üzerinden hesaplanan 189,73-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-) Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca (red olunan dava değeri 4.382,27 TL üzerinden hesaplanan nispi vekalet ücreti tutarı) 4.382,27- TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili davalıya verilmesine,
Dair, kararın davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/06/2025