T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/859 ESAS
KARAR NO : 2025/434
DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/11/2023
KARAR TARİHİ : 28/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----------- marka, ------------ model, Motor No:-----------, Şase No:----------- olan ------------ model ----------- plakalı motosikletih hem distribütör hem yetkili servis olan davalı ------------Ş.'den müvekkili firma tarafından satın alındığını, Motosikletin bugüne kadar tüm servis bakımları davalı şirketin yetkili servisinde yapıldığını, bahse konu motosiklette 2019 yılında meydana gelen arıza nedeniyle davalı ----------- tamir ve bakımı garanti kapsamında yapıldığını, ancak arızaya sebep olan hususun üretim kaynaklı veya 2019 yılında ilk yapılan tamir bakımın gereği gibi yapılmamış olmasından olsa gerek aynı arıza 2021 yılında yeniden meydana gelmiş ve arıza hemen bildirilerek araç zaman kaybetmeksizin yine davalı ---------- götürüldüğünü, fakat davalı şirketin daha önce garanti kapsamında tamir ettiği aynı arıza için gerekli tamiratları yapmamış ve motosikletin tamiri için Euro cinsinden çok fahiş bedeller talep etmiş olup, bu talebin müvekkili şirketçe kabul edilmediğinde ise davalı tarafça sürecin sürüncemede bırakıldığını, müvekkili şirketin uzun süre oyalanmış ve aradan uzun bir süre geçmesine rağmen ve birçok defa motosikletin teslimi talep edilmesine rağmen motosikleti müvekkili şirkete halen teslim etmediğini, müvekkili şirketin söz konusu motosikletin tamir ve tesliminin yapılarak derhal kendilerine teslim edilmesi için davalı firmaya ---------- Noterliği'nin 24/08/2022 tarihli, ----------- yevmiye nolu İhtarnamesini gönderdiğini, Davalı firmanın işbu İhtarnameye karşılık ----------- Noterliği'nin 12/09/2022 tarihli ------------ yevmiye nolu ihtarnamesini keşide ederek, 2021 yılında meydana gelen arızanın garanti kapsamı dışında olduğu, ücretli bir şekilde onarımının yapılabileceği, teslim alınmadığı için motosikletin otoparka çekildiği, 12.09.2022 tarihine kadarki otopark ücretinin 7720 TL olduğu ve bu bedelin ödenmesi gerektiği, aksi halde otoparktaki motosikletin Yediemin otoparkına, anahtarının da notere teslim edileceği yönünde cevap verdiğini, ancak davalı şirketin her ne kadar cevabi ihtarnamesinde motosikletin müvekkili şirketçe teslim alınması gerektiğini belirtmiş olsa da gerçekte tüm talep ve uyarılarına rağmen davalı şirketin motosikleti müvekkili şirkete teslim etmediğini, motordaki zararın tespiti ve ileride açılacak dava/davalara delil teşkil etmesi açısından müvekkili şirketin---------- D.İş sayılı dosyasından Delil Tespiti yaptırdığını ve Mahkemece yapılan keşif sonucu düzenlenen 19.06.2023 tarihli Bilirkişi Raporunda, müvekkili şirkete ait motosikletin keşif tarihi olan 03.05.2023 tarihinde davalı firma uhdesinde olduğu ancak Motosiklet üzerinde yapılan incelemede üzerinde motorunun bulunmadığı, motor aksamını incelemek için servis yetkililerinden sökülmüş olan motor istenildiğinde, motorun keşif tarihinde görevlilerce bulunamaması nedeniyle motorun incelenemediğinin tespit edildiğini, davalı firmanın tüm uyarı ve ihtarlarlara karşın motosikleti halen müvekkili şirkete teslim etmemesinin nedenini, motosikletin bütün halinde olmaması, motor v.b. aksamların davalı tarafça kaybedilmesinden kaynaklı olma ihtimalinin yüksek olduğunu, bu sebeple davayı terditli olarak açma zarureti hasıl olduğunu, yaşanan süreç boyunca motosikletin müvekkili şirkete teslimi için davalı şirket yetkilileri ve vekilleri ile birçok defa görüşülmesine karşın motosiklet müvekkiline teslim edilmemiş, tamamen keyfi bir şekilde fahiş bir otopark ücreti talep edilmiş ve ancak otopark ücretinin ödenmesi ve arıza sebebiyle ibraname verilmesi halinde motosikletin iade edileceğinin belirtildiğini, taraflarınca işbu davadaki talepler ile ilgili olarak arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ve --------- Arabuluculuk Bürosu'nun ----------- nolu dosyası ile arabuluculuk süreci "anlaşmama" olarak neticelendiğini beyan ederek davalı uhdesinde bulunan davaya konu motosikletin eksiksiz olarak tüm aksamı ile birlikte müvekkili şirkete teslimi yönünde HMK 389 vd maddeleri gereğince takdiren teminatsız ihtiyati tedbir kararı verilmesine, Davalı tarafça haksız olarak el konulan ve talebe rağmen iade edilmeyen müvekkil şirkete ait motosikletin eksiksiz bir şekilde tüm aksamı ile davalıdan alınarak müvekkil şirkete aynen teslimine, üretimden veya önceki onarımın doğru yapılmamasından kaynaklı olarak ayıplı olarak müvekkiline satılan motosikletin ücretsiz onarımının yapılması talebi davalı tarafından kabul edilmediğinden onarım bedelinin tespiti ile fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000 TL onarım bedelinin ihtar tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Motosikletin davalı tarafça davalıya teslim edildiği şekliyle aynen tesliminin mümkün olmaması halinde ilk iki taleplerine hükmedilmesi mümkün olmaz ise terditli olarak dava konusu motosikletin güncel rayiç bedelinin tespiti ile fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere şimdilik 4.000 TL rayiç bedelinin ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davalı şirketin müvekkili davacı şirkete ait motosiklete haksız el koyması ve iade etmemesi nedeniyle davacı müvekkilinin yoksun kaldığı araç mahrumiyet bedeli olarak fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin ihtar tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, uyuşmazlık nedeniyle müvekkili şirket tarafından yapılan delil tespiti masrafları ile noter masrafları da dahil edilerek tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini taleple dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirket tarafından müvekkilinden alınan ---------- model ----------- plaka nolu motosikletin 2019 yılında yaşanan arızası nedeniyle müvekkili şirkete teslim edildiğini, dvacının eski bir müşterisi olması nedeniyle müşteri memnuniyeti çerçevesinde ücretsiz onarım yapıldığını, garanti yönetmeliğine göre motosiklette garantinin 2 yıl veya 30.000 km olduğunu, bu nedenle dava konusu motosiktin ne 2019 yılında ne de şuanda garanti kapsamında olmadığını, motosiklette 23.08.2021 tarihinde meydana gelen ve 2019 yılında yılında meydana gelen arıza ile ilgisinin olan arızası sebebiyle müvekkili şirketin servis elemanları tarafından teslim alındığını, motorunun incelenmesi için söküldüğünü, arızanın tespit edilp onarım bedelinin davacıya bildirildiğini, davacının onarımın garanti kapsamında yapılmasında ısracı olduğunu, geçen süre zarfında davalının ne tamire onay verdiği ve ne de motosikleti teslim aldığını, Davacının 2021 yılında meydana gelen son arızanın, 2019 yılında meydana gelen ve onarılan arıza ile aynı olduğunu, bu hususun "ayıplı üretim" veya "ayıplı onarım"dan kaynaklandığını iddia ettiğini ancak bu iddiasının gerçek dışı oldğunu, keza davacı tarafından ----------- D. İş dosyasından alınan bilirkişi raporunda da bilirkişice bu husus açıkça beyan edildiğini, davacının aracında meydana gelen arızanın aynı sebepten olmadığını tekrar etmekle birlikte aynı sebepten kaynaklansa dahi bu arıza bir yıl içerisinde meydana gelmediği için müvekkili şirketin davacıdan ücret istemesinin yasaya uygun olduğunu davacının motosikletinde 2021 yılında meydana gelen arızanın, Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği eki listesine göre motosikletin kullanım ömrü olan 10 yılın dolmasından sonra ve 2 yıllık garanti süresinin dolmasından sonra meydana geldiğinin açık olduğunu, yine söz konusu arızanın 2019 yılında meydana gelen arızadan 2 yıl sonra ortaya çıktığı da açık olduğunu, müvekkilinin TMK m. 950 uyarınca hapis hakkını haiz olduğu, otopark ücreti ve işçilik bedelinin ödenmesi gerektiği kanaatinde olduklarını, bu nedenle haksız olarak el konulmuş bir motosiklet olmadığı, müvekkiline tamir için verilen, müvekkilinin emek mesai harcadığı daha sonra ücret ödememek için türlü bahaneler üretilen ve 2 yıl boyunca müvekkilinin otoparkını işgal eden bir motosiklet ve müvekkilinin bir alacağı olduğunu, motosiklet ve motorunun müvekkili şirketin servis departmanında yer aldığını ve her zaman incelememeye hazır durumda olduğunu, davacının 10 yılı aşkın süredir sorunsuz kullandığı motosikletin ayıplı üretim olduğu hususundaki beyanlarının gerçeğe aykırı olduğunu, tacir olan davacının 23.08.2021 tarihinde tamir için teslim ettiği motor ile ilgili 24.08.2022 yani 1 yıl 1 gün sonra ihtar gönderdiğini ve süresinde bir "ayıp ihbarı"ndan söz etmek de mümkün olmadığını, yine kabul anlamına gelmemekle birlikte zamanaşımı defi ileri sürdüklerini beyan ederek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER ve GEREKÇE: Dava; davacıya ait motosikletin, onarım bedelinin ödenmesi davalı tarafından davacıya teslimi, olmadığı takdirde motosikletin güncel rayiç bedelinin davalıdan tahsili ile yoksun kalınan araç mahrumiyet bedeli istemine ilişkindir. Mahkememizce --------- Noterliği'nin, ----------- Noterliği'nin, ---------- Noterler Birliği'nin müzekkere cevabı ve --------- D.İş sayılı dosyası UYAP sureti incelenmek üzere dosyamız arasına alınmıştır. Celse arasında Mahkememizce verilen ihtiyati tedbir ret kararının davacı vekilince istinaf edildiği, -------- sayılı ilamı ile; Davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verildiği görülmüştür. Dosya konusunda uzman Makine Mühendisi ve nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye verilerek, rapor alınmıştır. Bilirkişi heyeti 17/01/2025 tarihli raporunda özetle; " Taraf beyanlarına, dava dosyası içeriğine ve Raporumuzun Teknik Kısmındaki tespit ve değerlendirmelere göre; Davacının davalıdan 2011 yılında satın aldığı motosiklet, 2021 yılında arızalanmış ve arızanın tamiri için davalı şirkete ait Yetkili Servise 23.08.2021 tarihinde bırakılmıştır. Söz konusu motosiklet Yetkili Servise tamir için bırakıldığında Garanti Süresi dolalı uzun zaman olmuştur. Dolaısıyla da “hayatın olağan akışına” göre, davalının tamir işini bedeli karşılığında yapacağı davacı tarafından da bilinmektedir. Davalıya ait Yetkili Servis tarafından, motorsikletteki arızanın tespiti için aracın motoru sökülmüş, arızanın sebebi tespit edilmiş, arızanın garanti kapsamısı dışında “bedeli karşılığında” tamir edileceği davacıya bildirilmiş, fakat davalının bu teklifi davacı tarafından kabul edilmemiştir. Dolayısıyla da tarafların anlaşamamaları üzerine, taraflar arasında motosiketin davalı tarafından bedeli karşılığında tamirini konu edinen bir sözleşme (eser sözleşmesi) kurulmamıştır. Bizzat davalının beyanlarından anlaşıldığı üzere; davalıya ait Yetkili Servis tarafından motorsikletteki arızanın tespiti için aracın motorunun sökülmesi ve arızanın sebebinin tespiti için yapılan diğer masrafların, ilgili “Borçlar Hukuku hükümlerine” ve “sektörel teamüllere” göre davalı tarafından kural olarak (yani taraflar arasında aksi yönde bir anlaşma olmadığı takdirde) bedelsiz olarak yapılması gerekmektedir. Bu sebeple davalının, davalıya ait Yetkili Servis tarafından motorsikletteki arızanın tespiti için aracın motorunun sökülmesi ve arızanın sebebinin tespiti için davacıdan bir bedel talep etmeye (bedel alacağına) hak kazanmadığı ve dolayısıyla da söz konusu bedelin ödenmediği gerekçesiyle motorsiklet üzerinde “Hapis Hakkını” kullanmak suretiyle motorsikleti davacıya iade etmeme hakkına sahip olmadığı kanaatine varılmaktadır. Takdiri tamamen Mahkemeye aittir. Taraflar arasında, motorsiketteki arızanın bedeli karşılığında tamirini konu edinen bir Eser Sözleşmesi kurulmamış olduğu için, davalı motorsikleti davacıya iadeten teslim etme (iade etme) borcu altına girmiştir. Ancak kanaatimizce davalı, motorsikleti davacıya gönderme borcu altına girmemiş olup, davacının motorsikleti geri alacağını davalıya bildirmesi halinde motorsikleti arızalı haliyle davacıya yetkili serviste iade etme (iadeten teslim etme) borcu altına girmiştir. Takdiri tamamen Mahkemeye aittir. Dava dosyası içeriğine göre davacı, ilk defa, davalıya keşide ettiği 24.08.2022 tarihli ihtarnamesi ile “motorsikletin iade edilmesini (iadeten teslimini)” davelıdan talep etmişse de; bu ihtarnamesiyle, “arızanın giderilmesi için gerekli olan tamirat bedelsiz olarak yapılmış şekilde iade edilmesini (iadeten teslimini) teslimini” talep etmiştir. Davacının talebini davalının haklı olarak kabul etmemesi üzerine (zira davalının bu talebi kabul etme bir yükümlülüğu bulumamaktadır) davacının motorsikleti iadeten teslim almak için bir girişimde bulunmadığı (teslim almak için davalıya ait yetkili servise gitmediği ya da “şu günde gideceğini” bildirmediği) anlaşılmaktadır. Davacının, motorsikleti tamiri yapılmamış şekilde iade almak istediğini davalıya bildirdiği halde davalının davacının bu talebini redettiğini ve motorsikleti iade etmeyeceğini davacıya bildirdiğini gösteren bir delile de dosyada rastlanmamıştır. 2) Yukarıda açıklanan bu durumlar karşısında; Davacının, motorsikletin tüm aksamlarıyla birlikte, fakat arızası tamir edilmemiş haliyle iadeten teslimini (geri verilmesini) davalıdan talebe hak kazandığı; Davacının, motorsikletin tamir bedelinin ödenmesini davalıdan talebe hak kazanmadığı; motorsikletin güncel rayiç bedelinin ödenmesini de talebe hak kazamadığı; motorsikletten mahrum kalmasından dolayı bir tazminat alacağına da hak kazanmadığı; Davalı otopark hizmeti veren bir firma olmadığından ve 12.09.2022 tarihinde davacıya keşide ettiği ihtarname tarihine kadar da davacıya bir ihtarname keşide etmek süretiyle “motorikletini geri almasını aksi takdirde otapark ücreti ödemesi gerekeğini” ihtar etmemiş olduğundan, davacı nezdinde, otapark ücreti talep etmeyeceği yönünde “haklı bir izlenim” uyandırdığı, dolayısıyla da 12.09.2022 tarihli ihtarnamesi ile otopork bedeli talep etmesinin “çelişkili davranış” ve dolayısıyla TMK.md.2 uyarınca “hakkın kötüye kullanılması” oluşturacağı; bu sebeple davacıdan otopark bedeli talep etmeye hak kazanmadığı" şeklinde raporunu sunmuşlardır. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalı vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür. Bilirkişi raporu denetime açık, karar vermeye yeterli ve elverişli mahiyettedir.Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından: Davacı tarafa ait ve dava konusu motosikletin 11.05.2011 tarihinde trafiğe çıktığı dikkate alındığında, 2019 yılında ve 2021 yılında 30.000 km nin çok üzerinde ve 2 yıldan fazla olduğundan garanti kapsamında olmadığı dikkate alınmak suretiyle davaya konu araçtaki ayıpların niteliği ve garanti süresinin devam edip etmediği, hususlarında otomotiv alanında uzman bilirkişiden rapor alınmış, 11.05.2011 tarihinde trafiğe çıkan motosikletin, 15.07.2019 tarihinde arıza ve bakım için 8 yaşında servise geldiğinde, hem kilometre ve hem de 2 yıllık süre bakımından garanti kapsamında olmadığı, 2019 ve 23.08.2021 tarihindeki yapılacak tamirin garanti kapsamında yapılamayacağı sonucuna varılmıştır. Somut olayda, arızanın sebebi tespit edilmiş, arızanın garanti kapsamı dışında “bedeli karşılığında” tamir edileceği davacıya bildirilmiş, fakat davalının bu teklifi davacı tarafından kabul edilmemiştir. Taraflar arasında sözleşme görüşmeleri yapıldığı ancak tarafların anlaşmaya varamadıkları ve bu nedenle de sözleşmenin kurulmadığı anlaşılmaktadır. Arızanın tespiti için motorun sökülmüş olmasının davalıya ücret talep etme ve hapis hakkı kullanma hakkı vermeyeceği anlaşılmış, ayrıca davacın tarafın böyle bir sözleşmenin taraflar arasında akdedileceği hususunda davalı nezdinde haklı bir güven uyandırıp sonrasında bu güven ile bağdaşmayan davranışlarda bulunduğuna dair bir delile rastlanmamıştır. Dolayısıyla da tarafların anlaşmamaları üzerine, taraflar arasında motosikletin davalı tarafından bedeli karşılığında tamirini konu edinen bir sözleşme (eser sözleşmesi) kurulmadığına kanaat edilerek, onarım bedeli ve araçtan yoksun kalma bedeli davacının taleplerinin reddine, davaya konu aracın iade/teslim masraf bedeli davalılar tarafından karşılanmak üzere davacıya iade edilmesine karar verilmiş, davalının otopark ücret talebinin ayrı bir dava konusu olabileceği değerlendirilerek davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın KISMEN KABULÜ ile dava konusu 11.05.2011 tescil tarihli ----------- motor nolu, ----------- şasi nolu --------- plakalı ---------- model ----------- Marka Motosiklet nitelindeki aracın davalı -----------Ş.den alınarak davacıya verilmesine, bunun mümkün olmaması halinde 2004 sayılı İİK 'nın 24. Maddesi gereğince işlem yapılmasına,
2-) Davacı tarafın fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE,
3-) Alınması gerekli 615,40-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 269,85-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 345,55-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- a) Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 269,85-TL başvurma harcı, 269,85-TL peşin harcın toplamı olan 539,70-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b) Davacı tarafından sarfedilen toplam 8.090,25-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-)Davalı tarafından yapılan 160,00-TL yargılama giderlerinin red oranına (%33,33) göre hesaplanan 53,33-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
6-) Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,
7-) Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı taraf için takdir olunan 4.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-)Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden red olunan dava değeri(2.000,00 TL) üzerinden AAÜT.ne göre hesaplanan 2.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-) 6325 sayılı Kanun'un 18-A/13. bendi uyarınca ----------- tarafından karşılanan 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir olarak kaydedilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/05/2025