T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/632 Esas
KARAR NO : 2025/427
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 16/09/2021
KARAR TARİHİ : 27/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı, -------- ili, ----------- ilçesi, --------- Mevkii ---------Ada ---------- Parsel, --------- Ada --------- parselde yapılacak olan konut projesinin peyzaj projesi için davacıdan teklif istediği ,proje üzerinde yapılan toplantı neticesinde proje bedelinde değişiklik yapılmasının kararlaştırıldığını, toplantıda anlaşılan hususlar hakkında davalı tarafça müvekkilinden sözleşme altlığı istendiği, 08.03.2021 tarihinde düzenlenen sözleşme imzalanması üzere e mail yoluyla davalıya gönderildiğini, bu tarihle birlikte müvekkilinin projenin tamamına çalışmaya başladığını, proje alanın genel konsept projesini hazırladığını, projeye uygun sembol fikirleri yarattığını, projenin yollarını-yaya yollarını, otopark alanlarını, eğlence yerlerini, ağaçlandırılacak yerlerini, spor alanları vs. eskiz çalışmasını yaptığını akabinde, davalı tarafın aldığı karar ile --------ve ------- olara adlandırılan ---------- alanlarının öncelikli şekilde bitirilmesinin istendiğini ve müvekkilinin bu alanlara yoğunluk vermesinin istendiğini, davalının sözleşmede belirtilen avans ücreti olan 50.000 TL'yi 23.03.2021 tarihinde müvekkilne gönderdiğini, müvekkili ile davalının hiç bir sorun olmadan yaklaşık 4 ay çalıştıktan sonra davalının, 03.07.2021 tarihli mail ile sözleşmeyi feshettiklerini e mail ile müvekkiline bildirdiğini, feshin gerekçesi olarak, müvekkili tarafından yapılan çalışmayı beğenmediklerinin gösterildiğini, aradan geçen süreç ile davalı tarafça çalışma sona erdirilene kadar müvekkilince davalıya gönderilen sözleşmenin bir türlü imzalanmadığını, sözlü sözleşme halinde kaldığını, sözleşmenin önemli olmadığını, işin yapılmasının daha önemli olduğunu, mimari grubun da sözleşmesinin 3 ay sonra yapıldığını ifadesi gibi türlü bahanelerle ötelendiğini ancak davalı şirkete gönderilen proje dökümlerinden taraflar arasındaki akdi ilişkinin olduğunu, davalı ile yapılan görüşmelerde, aylık ödemeler olarak sözleşilen 41.000 TL'nin davalıdan talep edildiğini, davalının sözleşme başlangıcından bu yana 50.000 TL avans ücreti dışında müvekkilne hiç bir ödeme yapmadığını, söz konusu 50.000 TL'nin KDV kısmının gönderilmemesi üzerine fatura düzenlemek zorunda olan müvekkilinin düzenlediği faturayı 42.372,88 TL üzerinden faturalandırıp davalı tarafça gönderilen para KDV dahil haliyle 50.000 TL olduğunu, bilirkişi tarafından yapılacak inceleme ile müvekkilince yapılan proje ve çalışmalar karşılığında talep edilen bedelin makul olup olmadığı, talep edebileceği toplam alacak miktarı hususlarının tespit edilmesini talep ettiklerini açıklanan nedenlerle eser sözleşmesinin haksız feshi sonucunda oluşan zararın bilirkişi marifetiyle hesaplanıp tespit edilmesiyle, şimdilik 41.000 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, masraf ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Eskiz çalışması için müvekkili şirket tarafından davacı'ya 50.000TL ödeme yapıldığını, bu hususun da taraflarca kararlaştırıldığını, yapılan işlerin projeye uygun değil yahut mesleki yetkinlikte değilse çalışmaya devam edilmeyeceğinin davacıya belirtildiğini ancak davacının yapmadığı işlerin karşılığını talep ederek haksız kazanç elde etmeye çalıştığını, projenin tamamında çalışılmasının istenilmediği, faz bazlı olacak şekilde çalışma talep edildiği defaten davacıya yazılı ve sözlü olarak bildirildiğini ancak bu hususun müvekkili şirket tarafından kati bir şekilde reddedildiğini, müvekkili şirket tarafından davacı ile çalışılamayacağının bildirilmesinin haksız olmayıp, zira sözleşme ilişkisi kurulamadığından, haksız fesih olarak dadeğerlendirilemeyeceğinden davacının taleplerinin reddi gerektiğini, davacının belirttiği tutarda alacaklı olmadığından davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine, karar verilmesini taep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Bilirkişi Raporları: Mahkememizce talimat yoluyla alınan 10/11/2022 tarihli raporun sonuç kısmında,
"Buna göre; davacı tarafın proje çalışmaları bedelleri;Tüm alan konsept-fikir aşaması ve önerileri bedelleri - 32.783 TLFaz O ve Beach Club Konsept ve ön proje-Pdf sunumlarz 34.299 TL
Faz 5 Konsept ve ön proje proje iş aşamaları z 17.102 TL olmak üzere yapılan hesaplamalar sonucunda toplam yapılan proje iş aşamaları/çalışmaları - 84.184 TL hesaplanmıştır."
Yönünde rapor tanzim edilmiştir.Mahkememizce alınan 31/08/2024 tarihli raporun sonuç kısmında," Dosyası üzerinde yapılan incelemelerde dava konusu işlerin, konsept projeler ve görsel sunumlar kısmının yapılmış olduğu, kot planları üzerinde çalışmalar yapılmış olduğu , davalı tarafın toplantılara katılmak suretiyle konsept proje sunumları gerçekleştirmiş olduğu tespit edilmiş olup , 10.11.2022 tarihli bilirkişi raporunda yapılan hesaplamaların davacı tarafın çalışmalarını karşılayan nitelikte olduğu ve toplam iş aşamaları hesabının 84.184,00TL olarak uygun olduğu , Yapılan değerlendirmeler neticesinde davalı şirketin, davacı şirkete 84.184,00 TL ödemesi gerektiği"Yönünde rapor tanzim edilmiştir.
Mahkememizce alınan 22/01/2025 tarihli raporun sonuç kısmında,"Davacının davalıdan, dava tarihi itibariyle 84.184, ,00 TL alacağı bulunduğu; bu alacağın talep gibi işletilecek temerrüt faizi ile birlikte tahsili gerektiği"Yönünde rapor tanzim edilmiştir.Tanık ... Beyanında," Ben ----------- şirketinde mimar olarak çalışırım davacı firmaya üç boyut görselleştirme iş yaptık. Davacı firma yetkilisi --------- davalı şirkete ----------- fazlardan oluşan bir site projesi ile ilgili anlaşma yaptığını biliyorum, bu projenin görselleştirme işini benim yapmamı istedi. Davalı ile anlaşma sonrasında çalışmaya başlandı bizde üzerimize düşen kısım olan görselleştirme işi ile ilgili bizde çok fazla çalışma yaptık. Fatoş hanım bizim ofisimize gelerek davalı online toplantı yaptı . Mimar grupla toplantı yaptı. Davalı firma ortaklarından ----------- ve proje mimarı ------------ ile toplantı yaptı. Benim katıldığım online toplantıda bahçelerin metre kare olarak nasıl kullanılacağı ile ilgiliydi. Katıldığımız toplantı bir teklif verme ve kabul toplantısı değildi. Biz çalışmaya başlamıştık modelleme üzerinden ne yapmak istediğimizin aktarımını yaptık. Mevcut durumdan alternatifli olarak nasıl kullanılacağı ile ilgili konuları konuştuk. ---------- bu yüklenilen iş için 50.000-TL avans aldı. Bende ---------- 10.000-TL avans alarak işe başladım. Biz çalışmalarımıza devam ederken bir anda işin bizden alındığını öğrendik neden alındığını bilmiyorum. Benim firmamın davacı firma ile bu işle ilgili yazılı sözleşmesi vardır. Davacı ile davalı arasında bildiğim kadarıyla bir yazılı sözleşme olup olmadığını bilmiyorum. Tanıklık ücreti talebim yoktur" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Dava; hukuki niteliği itibariyle eser sözleşmesinden kaynaklı uğranılan zararın tahsili ve bakiye hakedişe ilişkin alacak davasıdır.
BK 470 maddesinde eser sözleşmesi; yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme olarak tanımlanmıştır. Sözleşmenin konusu eser meydana getirilmesidir. Eser sözleşmesi sonuç yaratma sözleşmesidir. Eser maddi bir varlık yaratılması şeklinde olabileceği gibi maddi niteliği olmayan bir sonuç yaratmayı da kapsar . Yüklenicinin edimi sözleşme konusu eseri yaratmaktır. Eser sözleşmesinde, işin uzmanı sayılan yüklenici, yapımını yüklendiği işi, özen borcu gereği olarak fen ve sanat kurallarına, sözleşme hükümlerine, kendisine duyulan güvene ve beklenen amaca uygun şekilde yapmakla ödevlidir. Yüklenici eseri meydana getirirken işsahibinin haklı menfaatlerini de gözetmekle yükümlüdür. Eser sözleşmesini diğer iş görme sözleşmelerinden ayıran önemli özelliklerinden birisi sonuç sorumluluğu, yani tarafların iradeleri doğrultusunda yüklenici tarafından bir sonucun meydana getirilmesi taahhüdüdür. Zira; eser sözleşmesinde bir eserin yaratılıp teslim edilmesi borcu altına girilmektedir. Meydana getirme unsuru, sözleşmenin konusunun mevcut değil, yaratılacak olmasını ifade eder. Bu borcun altına giren taraf yani yüklenici, işin mahiyeti gereği işi sadakat ve özenle yerine getirmek zorundadır.
Eser sözleşmesi bedel karşılığında akdedilebilen sözleşmelerdendir. Eser sözleşmesi, yüklenicinin yapma borcuna karşılık, işsahibinin bedel ödediği tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşmedir. İş sahibinin bedel borcu para borcudur. Bu nedenle TBK'nun para borçlarına ilişkin genel hükümleri (TBK md. 99, 120, 122) eser sözleşmelerinde de uygulama bulur. Eser sözleşmesi borç doğurucu bir hukuksal işlemdir. Sözleşmenin kurucu ve geçerlilik unsurları mevcutsa, yüklenici için eseri yaratıp işsahibine teslim ve devir, işsahibi için de ücreti ödeme borcu doğar. Yüklenicinin asli yükümlülüğünü eseri, özen borcu gereği olarak fen ve sanat kurallarına, sözleşme hükümlerine, kendisine duyulan güvene ve beklenen amaca uygun şekilde uygun olarak meydana getirmesi ve işsahibine teslim oluşturur. TBK md. 471'de yüklenicinin bu yükümlülüğünden söz edilmemiştir. Fakat eser sözleşmesiyle ilgili diğer hükümlerden ve sözleşmenin amacından bu yükümlülük çıkartılabilir. Yüklenicinin eseri işsahibine teslim yükümlülüğü, eser ayıplı olsa bile vardır. Eser ayıplı olarak meydana getirilse bile, işsahibine teslim edilmelidir. Ayıp nedeniyle yüklenicinin sorumlu tutulup tutulmayacağı işsahibinin kararına bağlıdır. Eser teslim edilmiş olmalıdır ki, işsahibi onu gözden geçirmeli ve ortaya çıkan ayıpları yükleniciye bildirmelidir. ---------- İlçesi ------------ Mevkünde yapmak isteği inşaatlar için davalının davacıdan Proje Hazırlama İşleri için teklif vermesini istediği, 08.03.2021 tarihli mail ile davacı tarafından sözleşme taslağının davalı tarafa iletilmiş olduğu, fakat “davalı tarafın” sözleşmeyi imzaladığına dair bir belgenin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Tarafların sözlü olarak anlaşmaları doğrultusunda, davacı bir takım Projeleri Hazırlama İşlerini yapmaya (Projeleri hazırlamaya) başlamış ve hazırladığı dolayısıyla da taraflar arasında, davalının talep ettiği Proje İşlerinin davacı tarafından yapılmasını konu edinen bir “eser sözleşmesi” taraflar arasında sözlü olarak akdedilmiş olup, bu sözleşme kapsamında davacı tarafından bir takım Proje Hazırlama İşleri yapılmıştır, yani bir takım Projeler hazırlanmıştır. Ancak taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşmede, davacının hangi projeleri yapmakla yükümlü olduğu hususu açık olarak kararlaştırılmadığı, Sonrasında, davalının davacıdan daha fazla Proje Hazırlama İşini yapmasını, yani başka Projeler hazırlamasını talep etmemesi üzerine, taraflar arasında Eser Sözleşmesi sonlandırıldığı anlaşılmaktadır. Davacı tarafın konsept proje aşamasında olduğu, eskiz ve öneri görsel sunumlar hazırlamış olduğu ------ proje üzerinden kotlarla ilgili çalışmalar yapmış olduğunun tespit edildiği,Taraflar arasında yapılan yazılı veya sözlü anlaşmalar doğrultusunda, genel bir konsept proje üzerinden etap etap çalışılabileceği gibi, her bölüme İstenilen konsept doğrultusunda ayrı ayrı çalışmalar da yapılabileceği, dava konusu İşlerin, konsept projeler ve görsel sunumlar kısmının yapılmış olduğu, kot planları üzerinde çalışmalar yapılmış olduğu , davalı tarafın toplantılara katılmak suretiyle konsept proje sunumları gerçekleştirmiş olduğu tespit edildiği, Taraflar arasındaki sözleşmeye göre yapıldığı iddia edilen peyzaj proje çalışmalarının bedeli için, Mahallinde yapılan keşif ve düzenlenen teknik bilirkişi raporuna göre; Peyzaj Mimarları Odası En az Bedel hesabı ve belirli kriterlerine göre yapılan hesaplamalar ile, davacı tarafın proje çalışmaları bedellerinin, Tüm alan konsept-fikir aşaması ve önerileri bedelleri - 32.783 TL, Faz O ve Beach Club Konsept ve ön proje-Pdf sunumlarz 34.299 TL, Faz 5 Konsept ve ön proje proje iş aşamaları 17.102 TL olmak üzere yapılan hesaplamalar sonucunda toplam yapılan proje iş aşamaları/ çalışmalarının 84.184,00- TL olarak hesaplandığı, davacının sözleşmeye istinaden yapmış olduğu işlerin piyasa fiyatını davalıdan, TBK.md.481 hükmü uyarınca isteyebileceği, davacının sözleşmeye istinaden yapmış olduğu işlerin fiyatı 84.184,00 TL olduğu, Davacının yapılan iş nedeniyle davalının 50.000,00TL ödeme yaptığını kabulünde olduğu, Davacının dava konusu eser sözleşmesinden kalan bakiye alacağının 34.184,00-TL olaacğının kabulüyle davanın kısmen kabulüne 34.184,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiş aşağıdaki gibi karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın Kısmen Kabulüne
1-34.184,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Alınması gereken 2.335,11-TL harcın davacı tarafından yatırılan 700,18-TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.634,93-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından harcanan 700,18-TL peşin harç, 59,30-TL başvuru harcı,.1.143,80-TL Keşif olmak üzere toplam 1.903,28-TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından harç dışında harcanan 15.533,60-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan (%83,38 Kabul, %16,62 Ret) 12.951,91-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından harcanan 200,00-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan (%83,38 Kabul, %16,62 Ret) 33,24-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 6.816,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-6325 sayılı Kanun'un 18-A/13. bendi uyarınca ------------ tarafından karşılanan 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk ücretinin kabul ret oranına göre hesaplanan 1.100,61-TL'sinin davalıdan 219,39-TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir olarak kaydedilmesine,
10-Tarafların artan gider avansı bulunması halinde karar kesinleştiğinde kendilerine iadesine,
Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 27/05/2025