T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/269
KARAR NO : 2026/406
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/03/2025
KARAR TARİHİ : 29/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA, SAVUNMA ve DOSYA KAPSAMI:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Öncelikle ve önemle davalı taraf ile müvekkili --- arasında hiçbir hukuki veya ticari iş ve ilişki olmadığını, davalı tarafın 27.02.2025 tarihli fiili haciz işleminde müvekkili ve ailesini tehdit etmesi, müvekkili ------ dosya borçlusu olamamasına rağmen kişisel eşyalarını muhafaza altına alacağını söyleyerek korkutması üzerine haciz işleminden kurtulmak adına davaya konu olan senet imzalandığını, müvekkili ---- ve davalı arasında oldukça karmaşık hukuk davaları ve icra dosyaları süreci bulunmakta olup daha iyi izah edebilmek adına kronolojik olarak dosyalar tek tek ele alınıp izah edileceğini, davalı taraf sözleşme tarihi 31.12.2024 tarihinde kadar uzatılmış olmasına rağmen, 07.11.2024 tarihinde delil tespiti talep etmiş ve ---. sulh hukuk mahkemesi ----- sayılı dosya kapsamında 22.11.2024 tarihli rapor tanzim edildiğini, davalı taraf müvekkiline 14.08.2024 tarihli protokol kapsamında 31.12.2024 tarihinde kadar inşaatı tamamlaması için mühlet vermiş olmasına rağmen 07.11.2024 tarihinde mahkemeye başvurarak delil tespiti talebinde bulunduğunu, davalı taraf; inşaatın geldiği aşama, kullanılan kalitesiz malzemelerin, projenin ne kadar sürede ve ne kadar maliyetle tamamlanabileceği, güncel rayiç bedelinin ve doğmuş zararların tespiti talep edildiğini, ----. Sulh Hukuk Mahkemesi ---- sayılı dosya kapsamında alınan raporda, inşaatın ortalama %70 tamamlandığı, malzeme kalitesinde bir sorun olmadığı ve inşaatın 7.000.000,00 TL maliyetle 4 aylık sürede tamamlanabileceğini, rayiç kira bedellerinin ise 120.000,00 ila 160.000,00 TL mertebesinde olduğu tespit edildiğini, yani alınan tespit raporunda, rayiç bedelin 120.000,00 ila 160.000,00 TL arasında değişkenlik gösterebileceği tespit edilmiş ve net bir fiyat öngörülemediğini, müvekkillerinin 27.02.2025 tanzim tarihli, 25.03.2025 ödeme tarihli ve 4.110.000,00 TL bedelli bir adet bono için borçlu olmadığının tespitine, haciz baskısında ödenen 250.000,00 tl'nin istirdadına, yargılama ve avukatlık ücretinin davalı tarafa hasredilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin haklı alacağına istinaden tarafımızca 27.02.2025 Tarihinde ----- İcra Müdürlüğü'nün ---- Esas ve ----- İcra Müdürlüğü'nün ---- Esas Sayılı dosyalarından borçlu adına; "----" adresinde haciz işlemi gerçekleştirildiğini ancak kötüniyetli borçlu taraf, haciz mahalinde baskı ve tehdit altında 27.02.2025 tarihli protokolü imzalayıp kendilerine 27.02.2025 tanzim tarihli, 25.03.2025 ödeme günlü bono vermek zorunda kaldığını, borçlu olmadığının tespiti ve ödediği 250.000,00-TL'nin istirdatına karar verilmesi gerektiğini iddia ederek huzurdaki davayı ikame ettiğini ancak davacı/borçluların ispatlanamayan, haksız, mesnetsiz ve kötü niyetli iddiaları tarafımızca kabul edilemez nitelikte olduğunu, zira; davacı/borçlular borcunu, alacaklı vekili olarak kendilerine haricen anlaşarak ödemeyi kabul ettiğini, Mahkememize öncelikle ve önemle davaya konu vakıa hakkında açıklamalarımızı sunma zarureti içerisinde olduğunu, müvekkilinin (arsa sahibi) alacaklı ---- ile davacı (yüklenici) borçlu --- yetkilisi olduğu --- arasında imzalanan ----. Noterliği’nin 01.10.2020 tarihli ----- yevmiye numaralı Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi ile; müvekkilinin maliki olduğu “------ pafta 109 ada 21 parsel-----” adresinde bulunan arsa niteliğini haiz taşınmaz üzerinde ilgili mevzuata uygun azami inşaat sahası kullanılarak modern yaşam alanları ve villa niteliğindeki bağımsız bölümlerin projesine ve sözleşme hükümlerine uygun olarak müteahhit firma tarafından kat karşılığı şeklinde inşa edilmesi ve oluşacak bağımsız bölüm ve sair imalatların taraflar arasında pay edilmesi, bu çerçevede müvekkiline 11 adet villa verilecek olması kararlaştırıldığını, ----. Noterliği’nin 01.10.2020 tarihli ------ yevmiye numaralı Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin sunulduğunu, davacıların ikame etmiş olduğu işbu haksız, mesnetsiz ve kötüniyetli davanın Mahkememiz nezdinde yapılacak yargılama sonucunda esastan reddine karar verilmesini, kötü niyetli davacıların ikame etmiş olduğu davada tedbir talebinin şartları oluşmadığından talebin reddine karar verilmesini,
haksız ve kötüniyetli davacılar aleyhine asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, davacıların kötü niyetli dava açmış olması sebebiyle HMK 329. maddesi yaptırımlarının davacı asiller ve vekili yönünden ayrı ayrı uygulanmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE :
Dava konusu uyuşmazlığın --- İcra Müdürlüğü ---- Esas ve -/---- Esas sayılı dosyaları kapsamında yapılan haciz sırasında protokol düzenlenerek protokol kapsamında verilen bono için borçlu olmadığının tespiti ile haciz sırasında nakit ödenen 250.000,00 TL davalının hesabına ödenen paranın istirdatı talebidir. 01/04/2026 tarihli ön inceleme duruşmasında 250.000,00 TL'nin istirdadı talebi yönünden davanın tefriki ile görev dava şartının yeni alınacak esasta dosya üzerinden değerlendirilmesine karar verilerek tefhimle yargılamaya 4.110.000,00 TL'lik bono yönünden menfi tespit istemi iken dönüştüğü istirdat davası olarak devam edilmesine karar verilmiştir. (İstirdat talebi yönünden Mahkememizin ----- Esas sayılı kararıyla görev yönünden davanın reddine karar verilmiştir.)Davalı tarafından sunulan 01.04.2026 tarihli beyan dilekçesinde, dava konusu senedin verildiği icra takibinin ihtirazi kayıt ileri sürmeden haricen tahsille infazen kapatılarak senedin davacıya verildiği beyan edilmiştir.01.04.2026 tarihli 1. celsede davacı ve davalı vekillerinin duruşmadaki beyanlarından icra dosyasının haricen kapatılarak senedin davacı tarafından teslim alındığı belirtilmiştir. İcra müdürlüğüne yazılan yazı cevabında da takibin haricen tahsil ile infazen kapatıldığı belirtilmiştir.
Davacılardan ----yüklenici, davalı ------- arsa sahibi olduğu, taraflar arasındaki inşaat sözleşmesinde yüklenicinin süresinde eslim yapmamasından kaynakla taraflar arasında dava va takipler olduğu görülmüştür. Taraflar arasındaki dava ve takipler şunlardır:
----Asliye Hukuk Mahkemesi ----- Esas sayılı dosyada davacının ---, davalının --- olduğu, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan 1.600.000,00 TL kira mahrumiyet alacağı için ---- İcra Dairesi----- Esas sayılı icra dosyasıyla ilamsız takip yapıldığı, takibin itiraz üzerine durduğu, davanın itirazın iptali davası olduğu görüldü.
--- Asliye Hukuk Mahkemesi -----sayılı dosyaya yazılan müzekkereye istinaden gelen dosya, UYAP sistemi üzerinden dosyamız arasına alınmıştır. İncelenmesinde ihtiyati haciz isteyenin ----, karşı tarafın ----- olduğunun görüldüğü, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan 1.600.000,00 TL 2025 yılı mart ayı kira mahrumiyet alacağı için ---- İcra Dairesi------ Esas sayılı icra dosyasıyla takip yapıldığı ve takipten kaynaklanan alacak için ihtiyati haciz istendiği, ihtiyati haciz talebinin alacak muaccel olmadığından reddedildiği görülmüştür.
---. Asliye Hukuk Mahkemesi--- sayılı dosyaya yazılan müzekkereye istinaden gelen dosya, UYAP sistemi üzerinden dosyamız arasına alınmıştır. İncelenmesinde ihtiyati haciz isteyenin --- , karşı tarafın ------ olduğunun görüldüğü, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan 1.600.000,00 TL 2025 yılı Ocak ayı kira mahrumiyet alacağı için ---- İcra Dairesi ------- Esas sayılı icra dosyasıyla takip yapıldığı ve takipten kaynaklanan alacak için ihtiyati haciz istendiği, 1.600.000,00 TL alacak için teminat karşılığı ihtiyati haciz verildiği görülmüştür.
---- Asliye Hukuk Mahkemesi ---sayılı dosyaya yazılan müzekkereye istinaden gelen dosya, UYAP sistemi üzerinden dosyamız arasına alınmıştır. İncelenmesinde ihtiyati haciz isteyenin ---- , karşı tarafın ------- olduğunun görüldüğü, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan 1.600.000,00 TL 2025 yılı Mart ayı kira mahrumiyet alacağı için ---- İcra ------ Esas sayılı icra dosyasıyla takip yapıldığı ve takipten kaynaklanan alacak için ihtiyati haciz istendiği, 1.200.000,00 TL alacak için teminat karşılığı ihtiyati haciz verildiği görülmüştür.
----. Asliye Hukuk Mahkemesi ------- Esas sayılı dosyaya yazılan müzekkereye istinaden gelen dosya, UYAP sistemi üzerinden dosyamız arasına alınmıştır. İncelenmesinde davacının --- , davalının ------ olduğunun görüldüğü, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan zararların tazmini davası olduğu görülmüştür.
Davaya konu bononun dava tarihinden sonra celse arasında davalı tarafından yapılan harici tahsil ile davacı borçlulara geri verilmiş olması karşısında davacının iddiası, davanın istirdat davası olarak devam etmesi, borçlu olunmadığı halde ödeme yapıldığı, haciz işlem sırasında baskı, manevi zorlama altında bononun imza edildiğidir.
Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi hükmü uyarınca; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlüdür. Gerek doktrinde, gerek Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere ispat yükü, hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kimseye düşer. Öte yandan, ileri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimsenin, iddia ettiği olayı kanıtlaması gerekir (HMK madde 190).Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispatı için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve bir hukuk davası olarak açılır.
Davacı taraf bononun korkutma ile düzenlendiğini ileri sürmüş ise de, TBK'nın 38. maddesinde bir hakkın veya kanundan doğan bir yetkinin kullanılacağına dair korkutmanın varlığının kabul edilebilmesi için korkutan tarafından diğer tarafın zor durumda kalmasından aşırı bir menfaat sağlamış olması gerektiği düzenlenmiştir. Davacının haciz sırasında verdiği bonoların 4.100.000,00 TL için olduğu, ihtiyati haciz kabul kararlarının ---. Asliye Hukuk Mahkemesi --- ve -----. 3.200.000,00 TL için verildiği, faizleriyle birlikte takip çıkış tutarının daha fazla olacağı dikkate alındığından davalının mahkeme kararına istinaden yaptığı ihtiyati haciz sırasında kanundan doğan hakkını kullanan davalının aşırı bir menfaat elde etmediği, haciz işlemlerinin durdurulması için davacının açıkça tutanakla borcu kabul ettiği ve kısmi ödeme teklif ettiği değerlendirildiğinde korkutmanın ve irade sakatlığının varlığından söz edilemeyeceğinden davacının irade fesadıyla bononun verildiğine yönelik iddiası yerinde görülmemiştir. Nitekim buna yönelik bir soruşturma veya dava da yoktur.Davacı taraf her ne kadar sunduğu protokol kapsamında bononun teminat bonosu olarak verildiğini iddia etse de dosyaya sunulan bono fotokopisinin incelenmesinde bono üzerinde herhangi bir teminat kaydına yer verilmediği, sözleşmeye atıf yapılmadığı, ayrıca tarafların protokolde senedin kayıtsız şartsız ödeme vaadi içeren bono niteliğine haiz olduğu, protokolün içerisinde bononun ödeme kayıt ve şartlarının değil ödeme şeklinin düzenlendiği, bu protokolle dosya borcunun ödenmemesi halinde bononun takibe koyulacağı değil bononun ödenmesi halinde icra takibinden ibra işleminin gerçekleştirileceğinin düzenlendiği, borç karşılığı verildiği ve ödeme aracı olarak kullanıldığı, teminat bonosu olmadığı açıktır. Tarafların iddaa ve savunmalarına dair defter incelemesini gerektirir bir durum yoktur. Nitekim davalı arsa sahibi tacir de değildir. Ayrıca taraflar arasındaki inşaat özleşmesinden kaynaklı ihtilaf devaö eden -----. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ---- Esas ve-----. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ------ Esas sayılı davalarda çözülecektir. Eldeki dava sadece haciz işleminde verilen bonoya ilişkin olup bononun da haricen ödeme ile geri alındığı, borcun kabul edilerek ödemenin yapıldığı, baskı cebir gibi iddiaların ispatlanamadığı, dava dilekçesinde yemine de dayanılmadığı görülmüş, ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı yararına kötüniyet tazminatı verilmesi koşulları oluşmamıştır.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalının kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE,
3-Alınması gerekli 732,00-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 74.457,90-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 73.725,90-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından sarfedilen yargılama giderlerinin kendi üzerine bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,
7-6325 Sayılı Kanun m. 18/A-13 uyarınca Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan 4.700,00-TL zorunlu arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir olarak kaydedilmesine,
8-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.ye göre hesaplanan 566.100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere e-duruşma yolu ile davacı vekilinin, huzurda bulunan davalı vekillerinin yüzlerine karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.