T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/634 Esas
KARAR NO: 2023/182
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali)
DAVA TARİHİ: 18/08/2022
KARAR TARİHİ: 02/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili bankanın farklı şubelerine tevdi edilen,
Keşidecisi: -----
Adresi:------
Hamil:-------
Ödeme Günü: 15.08.2022
Miktarı: 190.000,00-TL(YüzdoksanBinTürkLirası)
Düzenleme
Tarihi : 07.07.2022
Bononun taşınma sırasında müvekkili bankanın rızası dışında elinden çıktığını, müvekkil Banka’nın rızası olmaksızın elinden çıkan yukarıda bilgileri yer alan kıymetli evraktan dolayı ödenmemesi gereken bir bedelin ödenmek zorunda kalınması, malın kötüniyetli kişilerce teslim alınması, ya da haciz gibi istenmeyen bir durumla karşılaşılması telafisi imkânsız zararların doğmasına sebebiyet vereceğini, öncelikle kıymetli evrak bedelinin ödenmemesi için ihtiyati tedbiren ödeme yasağı kararı verilmesi gerektiğini, iddia ederek; dava konusu kıymetli evrak bedelinin ödenmemesi için ödeme yasağı verilmesini, ödeme yasağı kararının ifası için bonoların keşidecilerin/borçlularının adreslerine ödeme yasağı kararının tebliğini, bononun iptalini talep ve dava etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE :
Dava konusu bono hakkında Ticaret Sicil Müdürlüğünde ilan yaptırıldığı ve ilanların dosyaya sunulduğu görüldü.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava, kıymetli evrak (bono) iptaline ilişkin davadır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 778/1-ı maddesi uyarınca "Bononun niteliğine aykırı düşmedikçe; (...) ı) İptale dair 757 ilâ 765, (...) madde hükümleri de bonolara uygulanır."
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757. maddesi uyarınca "(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 759. maddesi uyarınca "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür."6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 760. maddesi uyarınca "(1) Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder."6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 761. maddesi uyarınca "(1) Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. (2) Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı, üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme üç aylık süre ile bağlı değildir."6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 762. maddesi uyarınca "(1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı ------- ile üç defa yapılır. (2) Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir."
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 764. maddesi uyarınca "(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir. "(2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir."
Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın kıymetli evrak (bono) iptaline ilişkin olduğu, dava konusu senedin bono niteliğinde olduğu, davacının hukuki yararının bulunduğu, davacının yukarıda atıf yapılan TTK 759. Maddesine göre bononun iptalini isteyebileceği, yine davacının banka olması nedeniyle bononun bulunamadığına dair tutulan tutanağın mahkememizce bononun zayi olduğuna (kaybolduğuna) dair inandırıcı delil olarak kabul edildiği, mahkememizce yukarıda atıf yapılan yasa hükümlerine uygun olarak ilan yapıldığı ancak ilk ilandan itibaren 3 aylık süre içerisinde bononun mahkememize ibraz edilmediği, bu sebeple dava konusu bononun iptaline karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere,
1- Davanın KABULÜ ile, düzenleyeni ------), düzenleme tarihi 07/07/2022, vade tarihi 15/08/2022, lehdarı ------olan 190.000,00 TL bedelli bononun 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 778/1-ı maddesinin atfıyla 764/1 maddesi uyarınca İPTALİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca yatırılması gereken karar ve ilam harcı dava açılırken peşin olarak alındığından bu hususta karar verilmesi yer olmadığına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının HMK'nun 333. Maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
5-Davacı lehine vekalet ücret takdirine yer olmadığına,Dair, davacı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile -------Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.