T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/358 Esas
KARAR NO: 2022/413
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/08/2020
KARAR TARİHİ: 20/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ...---- sigortacısı olduğu, davalı ..---ait kaza anında davalı ... sevk ve idaresindeki --------müvekkili şirkete ait trafikte seyir halinde bulunan----çarpması suretiyle zincirleme kaza meydana geldiğini, davalılara ait aracın %100 kusuruyla oluşan kaza neticesinde müvekkilinin aracında --- kaybı meydana geldiğini, 237,53-TL ekspertiz ücreti ödendiğini beyanla bu zararların müştereken ve müteselsilen sorumlu olan tüm davalılardan---- müvekkilinin aracı tamir süresi içinde kiraya vermediğinden araçtan mahrum kalınan kira bedelinin 360,00 TL olduğunu belirterek bu zararın sigorta dışındaki davalılardan, alacağa davalı ... yönünden arabuluculuğa başvuru tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; kazada müvekkiline sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduklarını, gerçek kusur oranlarının ve davacının gerçek zararının uzman bilirkişilerce tespitinin gerektiğini, değer kaybı raporunun kazadan 19 ay sonra düzenlenmesi nedeniyle dayanak alınamayacağını, değer kaybı mevcut ise ZMSS Genel Şartlarında belirtilen hesaplama yöntemlerine değer kaybının belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ----- cevap dilekçesinde özetle; sürücü .----kazada tam kusurlu olduğunu kabul etmediklerini, davalının aldığı alkol miktarının güvenli sürüş yeteneğini etkilemediğini, alkol kullanımının tek başına kusurun belirlenmesinde yeterli olmadığını, KTK'nun 48. Maddesinde ve taraflar arasındaki akdi ilişkinin koşullarını belirleyen genel şartlarda, alkollü araç kullanma halinde sadece sürücünün alkollü olmasının yeterli görülmediğini, alınan alkolün güvenli araç sürme yeteneğini engellemesi şartı da arandığını, değer kaybı talep edilebilmesi için davacı aracının daha önceden bir kazaya karışıp karışmadığının tespit edilmesi gerektiğini, davacı aracının hasar tespit tutanakları ve ekspertiz raporunun dosyaya celbi halinde aracın değiştirilen ve onarılan kısımlarının tek tek parçalar halinde değiştirilebilen sökülüp takılabilir parçalar olduğu, bu parçaların değişiminin ---- etkilemeyeceği ve değer kaybına yol açmayacağı görüleceğini, davacının araçtan mahrum kalınan kar kaybını somut delillerle ispatlayamadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;
Dava; Hukuki niteliği itibariyle davalıların ----, işleteni ve sürücüsü oldukları --- plakalı araç ile davacıya ait ----tarihinde karışmış olduğu kazada hasarlanan davacıya ait aracın hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeline ilişkin maddi tazminat davasıdır.
Mahkememizce hasar dosyası celp edilmiş, davacının maddi zarar taleplerinin incelenmesi ve kusur durumunun tespiti için makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmıştır. Bilirkişi 17/04/2021 tarihli raporunda özetle:" Trafik kazası tespit tutanağında, kazanın oluşumunda,----plakalı aracın sürücüsünün ------- değiştirme kuralını ardı ardına ihlal ettiği diğer sürücülerin kural ihlali olmadığının belirtildiği, tutanakta yer alan--------- şeritten sola, orta ve sol şeridi kesecek şekilde yönelerek orta şeritten sol şeride yönelen sol yan kısmı ile------ aracın ön kısmı, devamında sol şeritte seyir halinde olan ----- plakalı aracın ön kısmı ile çarpıştığı, sol şeritte ----------plakalı aracın gerisinden gelen ---- plakalı aracın sol şerit içinde çarpışarak duran ---- plakalı aracın arkasına çarparak durmuş halde çizildiği, ----plakalı aracın KTK 46/b-c ve 94/A-b maddelerini ihlal ettiği, bu nedenle tam ve asli kusurlu davacı sürücünün kusursuz olduğu, davacıya----- hasar fotoğraflarına göre ------ kısımlarından hasarlı olduğu, hasar tarihi itibariyle 54.489 km kullanım mesafesinde olan ------ marka,----- hasarına ilişkin hazırlanan-----raporunda, aracın ön kısımlarından hasarlı olduğu belirtilerek değişmesi gereken parça bedeli ----- üzere toplam onarım tutarı KDV hariç 25.280,12 TL olarak hesaplandığı, eksper raporunda yer alan ---- hasar fotoğraflarında görünen hasar ile uyumlu olup tutar olarak piyasa rayiçlerine uygun olduğu, aracın ön hasarı dikkate alındığında, fonksiyonel hasar oluşmadığı, bağlantı noktalarında hasar oluştuğu değerlendirilen ----- kutusu, ----- kullanılması mümkün olan ancak ekspertiz raporunda değiştirilmesi ön görülen------ değerlendirildiği, hasar görünmeyen ön camın zarar hesabından çıkartıldığı, dava konusu araçta meydana gelen onarım zararı hasar tarihi itibariyle 20.000,00 TL olarak hesaplandığı, dava konusu aracın görmüş olduğu hasar nedeniyle hasar öncesi rayiç değerinde bir azalmanın olacağı, önceki hasarlarının da dava konusu hasar öncesi rayiç değerinde azalmaya neden olacağı, mükerrer hasarların ise değer kaybı yaratmayacağı, ----- aracın hasar öncesi rayiç değeri ile hasar onarımı sonrası rayiç değeri arasındaki farkın gerçek değer kaybını ifade ettiği, dava dosyasına sunulan----- olduğu, sağ ve sol ön------ nedeniyle araçta ------ değer kaybı meydana geldiğinin belirlendiği, araca ait ekspertiz raporunda ----- parça listesinde yer aldığı, dava konusu aracın hasar tarihi itibariyle satış ilanlarına ulaşılmasının mümkün olmaması nedeniyle hasar tarihi itibariyle rayiç değeri, güncel satış ilan ortalaması, güncel ve hasar tarihi itibariyle ---- değeri ------- verileri kullanılarak nispi yöntemle yapılan hesaplama sonuçlarının ortalaması göz önüne alınarak 228.000,00 TL olarak değerlendirildiği, dava konusu hasarı gözetilerek yapılan araştırma ve değerlendirme sonucu hasar onarımı sonrası ikinci el rayiç değerinin -----değişim göstereceği tespit edildiği, dava konusu aracın hasar tarihi itibariyle ikinci el rayiç değerinde meydana gelen azalmanın ----- hesaplandığı, dava dosyasında, dava konusu aracın varsa önceki hasarlarına ilişkin bilgi bulunmaması nedeniyle mükerrer hasar değerlendirmesinin yapılamadığı, dava dilekçesinde araçtan yararlanılamayan sürenin 2 gün olarak belirtildiği, dava konusu araca-------------- yaşında olan araçların günlük güncel kira bedeli ortalaması ve ----- kullanılarak hesaplanan değer üzerinden , dava konusu aracın hasar tarihi itibariyle günlük kira bedeli ---- değerlendirildiğinde davacının araçtan mahrum kalacağı 2 gün sürede meydana gelen gelir kaybının 360,00 TL olacağı,.." görüş ve kanaati ile raporunu ibraz etmiştir. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalılar vekilleri rapora karşı itiraz dilekçesi sunarak kusur yönünden raporun ----, diğer hususlar yönünden ise sigorta bilirkişisinden rapor alınmasını talep etmişlerdir. Davacıya ait aracın hasar kayıtları -------celp edilerek, celp edilen kayıtların ve davalı tarafların itirazlarının değerlendirilmesi için bilirkişiden ek rapor alınmıştır.
Bilirkişi 09/04/2022 tarihli ek raporunda özetle: “kök raporun dava dosyasına sunulan belgeler kapsamında hazırlandığı, aracın hasarlı fotoğrafları ile ekspertiz raporu birlikte değerlendirildiğinde hasar ile onarımın uyumlu olduğunun, raporda yer alan tutarlarının piyasa rayiçlerine uygun olduğunun tespit edildiği, kök rapor sonrası dosyaya sunulan---- plakalı araçta 17/11/2018 tarihli kaza öncesi hasar bulunduğuna dair bilgi bulunmadığından kök raporda kanaatlerinin değiştiği bir husus olmadığı “ içeriğiyle raporunu ibraz etmiştir. Davalı ... rapora itiraz etmiş, davacı yan, 15/09/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile değer kaybı talepleri yönünden davayı------- kaybı alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir, ıslah dilekçesi davalılara tebliğ edilmiştir.
Dava konusu kaza -----tarihinde meydana gelmiş olup, bilindiği gibi 01/06/2015 tarihinden sonra düzenlenmiş poliçelerde ve yine bu tarihten sonra meydana gelen kazalarda, değer kaybı taleplerinde genel şartlarda belirlenen yöntemle hesaplama yapılması gerekmekteydi. Yargılama devam ederken Anayasa Mahkemesinin 09/10/2020 tarihli ---- kararına göre; 6704 sayılı kanunun 3.maddesiyle değiştirilen 90. maddesinin birinci cümlesinde yeralan “ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yeralan “ve genel şartlarda’’ ibaresinin iptal edilmiş olması sebebiyle; genel şartlar davacı açısından tazminat belirlenmesinde uygulanamayacaktır. ---- kararında vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri,---- olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; mahkememizce alınan kök ve ek rapor Trafik Kazası Tespit Tutanağı ile uyumlu olduğundan davalıların kusur yönünden itirazları yerinde görülmemiştir. Raporda, Yargıtay içtihatlarına uygun piyasa şartlarına göre meydana gelen değer kaybı tespit edilmiş, aracın hasarlı fotoğrafları ile ekspertiz raporu birlikte değerlendirilmek suretiyle hasar bedeli tespit edilmiş, hangi hasarlı parçaların değer kaybına sebebiyet vereceği belirtilerek ve Yargıtay içtihatlarına uygun piyasa şartlarına göre değer kaybı belirlenmiş olup, raporda değer kaybına sebebiyet veren parçaların kaza ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır. Davalı ... rapora itirazında ---- Genel Şartları'na göre hüküm kurulmasını talep etmiş ise de; yukarıda bahsedildiği gibi hem davalıya ait aracın --- başlangıç tarihi itibariyle hem de Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı gereği genel şartlara göre değer kaybı hesabı yapılmasının mümkün olmaması sebebiyle bu yöndeki itirazlar yerinde görülmemiştir. Davacı tarafça talep edilen ---- ekspertiz ücreti kaza tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye uygun bulunduğundan yargılama gideri kalemlerine dahil edilmiştir. Bilirkişi raporu hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğundan hükme esas alınmış, davacının aracında işçilik bedeliyle birlikte -----değer kaybının, 360,00-TL araçtan yararlanamama nedeniyle maddi kaybının meydana geldiği göz önüne alınarak, ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, dava dilekçesinde dava tarihinden itibaren avans faizi talep edilmişse de davacıya ait aracın kullanım cinsinin hususi olması sebebiyle davalı ... yönünden dava tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren yasal faize hükmedilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, ---- hasar bedeli, 12.000,00-TL değer kaybı alacağı, --- araç mahrumiyet bedeli olmak üzere toplam --- maddi tazminatın davalılar ... ve ... yönünden --- diğer daval---- maddi tazminat ile sınırlı olmak üzere) dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin 1.280,00-TL hasar bedeli isteminin reddine,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 2.483,75-TL harcın, davacı tarafından yatırılan 527,32-TL peşin harç ile dava esnasında yatırılan 119,54-TL ıslah harcı toplamından mahsubu ile bakiye --- davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan harç ve dava esnasında yatırılan ıslah harcı toplamı olan 646,86-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 882,00-TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul-kısmen red oranına göre hesaplanan (%97 Kabul % 3 Ret) 855,54-TL ve 237,53-TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 1.093,07-TL ( davalılardan ..---- müteselsilen sorumlu olmak üzere ) müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ... tarafından yapılan 400,00-TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul-kısmen red oranına göre hesaplanan (%97 Kabul % 3 Ret) 12,00-TL'sinin davacı taraftan tahsili ile davalı ..---- ödenmesine, bakiye kısmın davalı ... üzerinde bırakılmasına,
6-Kabul edilen dava yönünden ---- göre davacı lehine takdir olunan 5.454,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
7-Ret olunan dava yönünden ---- göre davalı lehine takdir olunan 1.280,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALILARA VERİLMESİNE,
8-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
9-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ---- arabuluculuk ücretinin danın kabul ret oranına göre hesaplanan ---- davalılardan müştereken ve müteselsilen, 39,06-TL'sinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı---- yüzüne karşı diğer davalılar vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.