T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/58 Esas
KARAR NO: 2020/727
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 21/02/2020
KARAR TARİHİ: 18/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi------- Iban numarasından davacı emrine keşide edilen ve davacı tarafından ciro edilen------çek numaralı, --- keşide tarihli, --- bedelli, --------- ait çek, davacı tarafından kaybedildiğini ve çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrar etmiştir.
ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPARLANAN DELİLLER:
1----------- Gazetesi Müdürlüğü İlanları,
2------ Şubesine ait, -------Vergi No'lu--------olan ---- çek numaralı ---- keşide tarihli, 4568,37 TL bedelli Çek görüntüsü,
3-Muhatap banka ibraz bilgilerine ilişkin cevabı yazısı,
4--------Gazetesi Kayıtları.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :Dava, çekin zayi nedeni ile iptali talebine ilişkindir.
Dava hukuki niteliği itibariyle 6102 sayılı T.T.K.nun 818 madde hükmü delaletiyle Aynı kanunun 757,762,763,764 madde hükümleri gereğince zayi nedeniyle çek iptali talebine ilişkindir.
Uyuşmazlığın; dava konusu çekin kaybedilip kaybedilmediği, kaybedilmiş ise çekin iptaline karar verilip verilemeyeceği noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de, senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.
Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden istemlerin çekişmesiz yargı işi olduğu, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK'nin 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Kaldı ki, dava sırasında yapılan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir.
Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.
Davacı tarafından zayi edildiği bildirilen çek ile ilgili olarak TTK 761. ve 762. madde hükümleri gereğince çeki bulanların veya herhangi bir nedenle ellerinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde mahkememize ibraz etmeleri veya bir bildirimde bulunmaları, aksi takdirde çekin iptaline karar verileceği konusunda ---- --- ilanlar yapılmış,ayrıca uyuşmazlık konusu çekin davanın hitamına değin bankaya veya mahkememize de ibraz edilmediği anlaşılarak, davanın kabulü ile 6102 sayılı TTK’nin 818/1-s maddesi yollamasıyla 764/1. maddesi uyarınca davaya konu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Nihai olarak talebin H.M.K.'nin 382/6 madde hükmünde çekişmesiz yargı işleri arasında belirtilen kıymetli evrakın iptaline ilişkin olduğu, H.M.K.'nun 316 madde hükümleri gereğince basit yargılama usulüne tabii bulunduğu, çekişmesiz yargı işlerinde karşı taraf olmadığından ve çek ibraz tarihi sonrası banka cevabi yazı ile talepte herhangi bir ibrazın bulunmadığının anlaşılması nedeniyle tahkikat aşamasının sonuçlandırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
1a- 6102 sayılı TTK’nin 818/1-s maddesi yollamasıyla 764/1. maddesi uyarınca;
--------- çek numaralı------- bedelli Çekin ZAYİ NEDENİ İLE İPTALİNE,
2- Harçlar kanununa göre alınması gerekli karar ve ilam harcının davacı tarafından ikame edilen davada peşin harç olarak dava ikame tarihinde alındığından başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan harç ve yargılama giderlerin üzerinde BIRAKILMASINA,
4a-Karar kesinleştiğinde bakiye gider avansının yatıran davacıya İADESİNE,
4b-Ödemeden men niteliğindeki ihtiyati tedbir için davacı tarafından depo edilen temnatın kararın kesinleşmesi sonrası 1 aylık sürede HMK 399 babında tazminat davası açılmaması halinde yatıran davacı tarafa HMK 392/2.Maddesi gereğince İADESİNE,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı.