T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/127 Esas
KARAR NO: 2021/379
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/01/2018
KARAR TARİHİ: 08/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ---- tarihli ----- muhtevalı sözleşme bulunduğunu, sözleşmenin ------ tarihinde sürenin dolduğunu, sözleşme bedelinin tamamının ödendiğini, sözleşmedeki imalatların --- gerçekleştirildiğini, eksik bırakılan işlerin bir ----bedelle işin ihale edildiğini, sözleşmenin ----- œza miktarı olan ---ceza miktarı talep ettiklerini, sözleşmeye aykırılığın tespit için ---- dosya ile tespit yaptırıldığını, dosya giderleri olarak ---talep ettiklerini, ayıplı ve eksik imal edilen işler için ------ dava tarihinden itibaren temerrüt faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep dava etmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı ----- yaptığını ve hali hazırda beklemesine karşın davacı--------- uygun olarak ve genel montaj kurallarına uygun yer teslimi yapmadığını, sözleşmeye uygun davacı tarafından verilmesi gereken ölçü onaylarının yapılmadığına ilişkin ihtar ve bildirimlerin mailler aracılığı ile iletildiğini, bu nedenle gecikmenin davacının kendi, kusurundan kaynaklandığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava ---- eksik veya ayıplı ifası nedeni ile uğranılan maddi zarar ve cezai şart alacağının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu, tarafların sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirip getirmediği, edimlerin eksik yada ayıplı olarak ifa edilip edilmediği, eksik veya ayıplı ifa bulunması halinde davacının maddi zarar miktarının ne kadar olduğu ve davacının eksik veya ayıplı işlerin 3. Kişilere yaptırıp yaptırmadığı yaptırmış olması halinde davacı tarafından yaptırıldığı beyan edilen bedelin piyasa şartlarına uygun olup olmadığı, davacının cezai şart alacağına hak kazanıp kazanmadığı, hak kazanması halinde cezai şart alacağının ne kadar olduğunun hususlarının araştırılması gerektiği anlaşıldı.
Taraflar arasında işveren ----düzenlenmiş bulunan----imzalandığı,
------------- tam ve eksiksiz olarak yapılması ve kullanıma hazır olarak teslim edilmesi işi olduğu,
Yüklenicinin, iş bu sözleşmede belirtilen işleri, İşveren ve yetkililerin talimatlarına, işin standartlarına ve sözleşme uygun yapacağı, yüklenicini bu işlerde artış, tadil, ilave ve benzeri meydana gelebilecek değişikliklerin ifasını taahhüt ettiği,
İşin keşif bedelinin ------- olduğu, bu sözleşme kapsamında iş ------------ almasının taşeronun sorumluluğunda olduğu,
Yüklenicinin işin başlamasından, yani sözleşmenin imzalanmasından itibaren en geç ---- içerisinde taahhüt ettiği işler için işveren ile işbirliği yaparak veya işveren tarafından verilen----- dikkate alarak ayrıntılı bir iş programı hazırlanacağı ve aynı süre İçinde iş programını işverene vereceği, yüklenicinin tanımlanan işin iş programı dahilinde zamanında bitirilmesi için sözleşmede belirtilen tüm önlemleri alacağı,
Yer tesliminin, aksi ayrı bir tutanakla belirtilmediği takdirde sözleşmenin imzalandığı gün yapıldığı, yüklenicinin iş bu sözleşmenin imzalanmasını müteakip -------- içinde ---- tamamlayıp, işverenin onayı ile işe başlayacağı, yüklenicinin iş programı dahilinde;
---- ------------- gününde işi geçici kabule hazır hale getireceği ve imalat yapılan mahallin faaliyet tarihi esas alınarak bitireceği ve yapılan işin, çalışır vaziyette / kullanılabilir bir durumda ve sözleşme şartları dahilinde geçici kabule uygun olarak işverene teslim edeceği, yüklenicinin, bu sözleşmede tanımlanan mücbir sebep halleri dışındaki hiçbir sebebe ve özellikle hava şartlarının uygunsuzluğuna dayanarak süre uzatım talebinde bulunamayacağı,
------- yer alan sürenin, işverenin sebep olacağı haller dışında yüklenici tarafından gecikmeye uğratıldığı veya uğratılabileceği görüldüğü takdirde, sözleşmenin feshini talep etmeyen işverenin sözleşmenin ifası talebini yükleniciye yazı ile bildireceği ve aynı yazıda tespit edilen noksanların ne kadar bir süre İçinde ikmal edilmesi gerektiğini belirteceği, açıkça vazgeçildiği belirtilmeyen hallerde yüklenicinin sözleşmenin ifasının yanında cezai şartı da ödeyeceği, yüklenicinin cezai şart ödeyerek sözleşmeden cayamayacağı yüklenicinin bu yazıyı aldıktan sonra belirtilen süre içinde eksik, bozuk ve hatalı işleri telafi etmediği, bu sözleşmede yazılı olan edimlerden herhangi birisini layığı ile yerine getirmediği takdirde her bir ihlal için ayrı ayrı olmak üzere geçen beher gün için gecikme cezası olarak keşif bedelinin---- kesileceği, ancak toplam ceza kesintisinin sözleşme bedelinin --- geçemeyeceği, gecikme -- veya gecikme cezası keşif bedelinin ------geçerse, işverenin isterse işi tek taraflı olarak feshetme hakkı doğacağı, bu kesintinin yüklenicinin tahakkuk edecek hakedişlerinden yapılabileceği kararlaştırılmış olup, iş bu sözleşmenin toplam --- ibaret olduğu ve taraflar arasında imzalandığı anlaşılmıştır.
-- Tarihli Sözleşme:
------- arasında düzenlenmiş bulunan -------
---tarihinde önceki yüklenici ------- düşük kalite, şartname dışı markalı imalat yaptığı,
Sözleşmenin----- tayin olunan taahhüt ve vecibelerinden herhangi birini riayet etmez ---- sözleşmenin verdiği yetki ile işveren ---- kişilere yüklenici------- hesabına yaptıracağı,
Bu sebep ile; Alıcının yüklenimindeki ------------ ve eklerine uygun olarak kısmen veya tamamının satıcıdan temini ve montajı işi olduğu, önceki ---- şartnameye uygun olmayan hatalı, düşük kalite, değişik markalı imalatlarının şartnameye uygun hale getirilmesi zor ve pek fahiş fiyatlara mal olacağı için iş bu sözleşmenin kapsamına girmeyeceği, sözleşmenin sadece eksik bırakılan işleri kapsadığı,
Alıcının, istediği standartlara uygun olmayan ve ayıp içeren malzemeyi kabul etmek ve bedelini ödemek zorunda olmadığı -----olduğu, satıcıya avans ödemesi yapılmayacağı, ödemenin ------ gün vadeli çekler ile verileceği kararlaştırılmış olup, iş bu sözleşmenin toplam---- ibaret olduğu ve taraflar arasında imzalandığı anlaşılmıştır.
----Tarihli Ek Protokol:
----- yüklenici --- arasında düzenlenmiş bulunan ----
Ek protokolün; ---- sözleşmeye ek olarak,-------düzenlendiği,
----- tariflenmeyen bütün hususlarda sözleşme hükümlerinin geçerli olduğu, protokolün sözleşmenin ayrılmaz bir eki olduğu,
--------- yapılacak --- malzeme ve montaj uygulamaları için imalat ve montaj yapılması işi olduğu,
-Yer tesliminin, ek protokolün imzalandığı gün yapıldığı, yüklenicinin, iş bu ek protokolün imzalanmasını müteakip---- içinde mobilizasyonunu tamamlayıp işe başlayacağı, yüklenicinin, iş programı dahilinde işi ----- geçici kabule hazır hale ve imalat yapılan mahallin faaliyet tarihinin esas alınarak bitireceği ve yapılan işin, çalışır vaziyette / kullanılabilir bir durumda ve sözleşme şartları dahilinde geçici kabule uygun olarak işverene teslim edeceği, yüklenicinin, bu sözleşmede tanımlanan mücbir sebep halleri dışındaki hiçbir sebebe ve özellikle hava şartlarının uygunsuzluğuna dayanarak süre uzatım talebinde bulunamayacağı,
Söz konusu yapım işine ilişkin, ----- tarafından ---- yevmiye sayılı ihtarnamesi, --- tarafından --- ------ cevabi ihtarnamesi gönderilmiştir.
----tarafından------ yevmiye sayılı İhtarname gönderilmiştir
Yargılama aşamasında dinlenen tanıklar beyanlarında;
Tanık: ---- beyanında: Ben --- isimli firmada ---- olarak--- yılından beri --- davacı ------yapttığımızdan dolayı bilirim, biz bahse konu mahalde ----- ------- önce bitmesi -------vardı, bizim sorumluluğumuzda olmayan bu imalatlar davacı tarafından yapılmadığından dolayı biz davacıdan kaynaklanan bu sebeple geciktik, bu etaplar bitene kadar bir sorun yaşanılmadı, müşteriler de oturmaya başladı, ------gereken yerde ise güçlendirme yoktu, biz ----- profil istedik, fakat davacı firma tarafından bu ---- yanlış yere takıldığı için biz montaj yapamadık, biz bu----- yapamadık, daha sonra biz bu durumu davacıya ilettik, davacı bu yerde güçlendirme yapmak için kendisi imalat yaptı, önceki yapmış oldukları imalatlar ise boşa çıktı, biz bu ------- farkı meydana geldi, onlar da bize beklememizi , kendileri bu durumu düzelteceklerini söylediler, hatta üstü açık kalan yer için bizden ekstra lama parçalar isteyeceklerdi. Biz kapıların dışarıda ahşap giydirmesini yapmak için sevkiyatımızı yaptık , bütün ürünleri şantiyeye getirdik , her şey anlaştığımız gibiydi, fakat karşı taraftan bazı kişiler giydirmelerle ilgili yeniden talepte bulununca iş uzadı, giydimeleri biz getirdiğimiz halde bu giydirmeleri başka ustalara yaptırdılar, bizi projenin sonuna doğru davacı taraf -----boyuncua şantiyenin içine sokmadı, ----- götürdüğümüz halde montajı yapılmayan ürünler kaldı, ---- ----- ----- durmaktadır dedi.
Tanık: ----- beyanında: Ben davalı ---- davacı firmayı da iş yapmamız nedeniyle tanırım, davacı şirketle ----- ----- hususunda anlaştık, davacının şantiyesi nedeniyle işin yapılmasında----- oldu, bu gecikmeler bizden kaynaklanmıyordu, ---- taktık, bununla ----- olmadı, bu ürünleri zamanında getirdik, sıkıntı------- ---- kaynaklandı, takmış olduğumuz --- davacıdan almış olduğumuz desteği, ---- kapısında görmedik, bununla ilgili olarak da davacıyı defalarca ziyaret ettik, biz bu ürünlerin hepsini şantiyeye getirdik, bizim bunların montajını yapabilmemiz için zeminde şapın duvarda sıvanın olması gerekiyordu, bazılarında vardı, bazılarında yoktu. Devamında ----- ---- yapmamız istendi, bazılarına yaptık, bazılarına yapamadık, ----- kartları sevk ettik, fakat arkadaşlarımız bu şantiyeye alınmadı, biz davacı firmaya sözleşme uyarınca numune yaptık, biz davacı tarafından bildirilen değişiklikleri yaptık , ürünlerin tamamı istenilen markaydı, sadece yangın kapılarından veya-----biri muadil marka olabilir dedi.
Tanık: ---beyanında: Ben davacı şirkette ----- yıldır ---- sorumlusu olarak görev yapmaktayım. Davalı şirket çalışmış olduğum yapmış olduğu inşaatta kapı işlerini almıştı. İşleri süresinde tamamlamadılar. Geçici kabul yapılamadı. Yine imalatlarda söz verdikleri malzemeleri kullanmadılar. Bize numune de göndermediler. İşin üzerinden ----geçmesine rağmen bize geri dönüş yapmadılar. Fakat--- ay sonra bize sizin işlerinizi gelip ----- gün içerisinde halledeceğiz dediler--- günlük süreden ----- geçmesine rağmen yine gelmediler, Ben sürekli sahadayım. Bunlar benim şantiyede duyduğum şeylerdir. Yapılan işleri de bire bir görüyodum,dedi.
Tanık:--- beyanında: Ben davacı şirkette ------- olarak görev yapmaktayım. Davalı şirket çalışmış olduğum --- --- almıştı. İşleri süresinde tamamlayamadılar. Sürekli oyalama içerisine girdiler. Zaman zaman söz verilen malzemeleri getirmediler. Biz onların malzeme getirmesini istediğimiz blok yerine hazır olmayan blokların malzemelerini getiriyorlardı. Bu şekilde iş programı uyguluyolardı. Yine kapılar da istediğimiz standartta olmadı. Bizim şirketimiz davalılara süresinde yer teslimi yapmasına rağmen ürünleri zamanında getirmiyorlardı. Ben davalı şirketin ustalarıyla sürekli görüşüyordum. Kendileri işlerinin çok yoğun olduğunu başka işlerinin de olduklarını, bundan dolayı geciktiklerini söyledi. Kapıların kapanmasında yine ------- yerine geçmesinde, anahtarlarda halen problemler mevcuttur. Yangın kapıları dışarıdan kilitlenememektedir ve bunun gibi birçok eksik bulunmaktadır. Davalının teknik servisini defalarca kez çağırmamıza rağmen gelmedi, dedi. biz davalıyla anlaşma yaptığımız ----------- takılmasına müsaitti. ----- kapının aynı anda takılması mümkün değildir. Biz bu yüzden sıralama yapmıştık. Davalı şirketin elemanlarının sigortası ile ilgili veya iş görevlendirme belgesi ile ilgili sıkıntı varsa şantiyeye alınmayabilirler. Fakat benim bu konuyla ilgili bir bilgim yoktur. Çünkü ben-------değilim,dedi.
Dosyadaki mevcut tespit raporları da dahil olmak üzere tüm evrakların değerlendirilmesi ve uyuşmazlık konusu hakkında rapor tanzimi için dosya bir mali müşavir, bir inşaat, bir nitelikli hesap uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından sunulan ---- tarihli raporda özetle;
Davalı firmanın Sözleşme gereği hesaplanan-------- olan cezai şarttan sorumlu olması gerektiğini,
-------- kusurların giderilmesi için -------- rayiçlerine göre gerekli gider olarak hesaplanan ----- piyasa ---------- niteliğine ve miktarına uygun olması nedeniyle, kadri maruf bulunduğunu,
Bir diğer talep konusu---- sayılı dosya ile yapılan------- masraflarının takdirinin ------ ait olduğu yönünde görüş ve kanaat belirtilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından sunulan ------- tarihli ek raporda özetle;
Dava konusu edilen imalatlardaki özensiz işçilik ve ayıplı malzeme nedeni ile belirlenen eksik ve kusurların giderilmesi için serbest piyasa malzeme ve işçilik rayiçlerine göre nakliye, malzeme ve işçilik dahil hesaplanan toplam tutarın; ---- olduğu, eksik, ayıplı ve kusurlu işlerin --- sürede tamamlanabileceği tespit edilmiş olup, ---- dosyasında yapılan tespit ve inceleme sonucu düzenlenmiş bulunan ---- tarihli bilirkişi raporunda yapılan değerlendirmenin genellikle uygun ve yerinde olduğu,
Kök raporda ve bu raporda teknik yönden yapılan incelemeler neticesinde, davalının eksik ve kusurlu ifada bulunduğu ve eksik ve kusurlu işleri gidermediğinin tespit edildiği; --------cezai şarttan sorumlu olması gerektiği; cezai şartın fahiş olduğu yönündeki davalı iddiasının takdirinin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu,
Dava tarihinden sonra davalı tarafından düzenlenmiş olan ----- faturanın hem davalı hem de davacı şirket kayıtlarına alınmış olduğu, davacı tarafından düzenlenen ------- tutarlı e-faturanın ise davalı tarafından noter aracılığı ile iade edildiği, davacı tarafından bu faturanın düzenlenmesine dayanak olan iş ve işlemlerin ibraz edilmediği, bu nedenle Sayın Mahkemenizde bu faturanın dışlanması gerektiği yönünde kanaat oluşması halinde davacı şirketin davalı şirketten ----- alacaklı olacağının hesaplandığı; davacı tarafından düzenlenen --- tutarlı faturanın hesaplamaya dahil edilmesi halinde ise ------ davacı şirket davalı şirketten alacaklı olacağının hesaplandığı,
Davalı şirket yönünden ise --- yılında davacı şirkete hitaben düzenlenmiş olan ------- tutarlı faturanın davacı şirkete teslim edildiği yada fatura içeriği mal / hizmetin verildiğine ilişkin herhangi bir dayanak belge ibraz edilmediğinden, Sayın Mahkemenizde bu faturanın dışlanması gerektiği yönünde kanaat oluşması halinde ------- davacı şirketin davalı şirketten alacaklı olacağının hesap ve ----- edildiğini belirtmişlerdir.
Dosya rapor sunan bilirkişilere tevdi ile taraflar arasında imzalanan -----tarihli sözleşmeye göre tarafların hak ve sorumluluklarının da değerlendirildiği taraf itirazlarının karşılandığı, gerekçeli ek rapor düzenlenmesi istenilmiş olup, ,
-----tarafından sunulan -----tarihli ek raporda özetle;
Mali yönden yapılan değerlendirmelerde değişikliğe gidilecek bir husus/hata bulunmadığı,
Davacı tarafından düzenlenen --- tarihli ------ tutarlı faturanın Sayın Mahkemece nazara alınması halinde davacı şirketin davalı şirketten ------- faturanın nazara alınmaması halinde ise davacı şirketin davalı şirketten ----alacaklı olacağı,
Yukarıda yapılan inceleme ve açıklamalar çerçevesinde taraf itirazlarının yerinde olmadığı, itirazlar nedeni ile bilirkişi heyeti önceki görüşlerinde bir değişiklik yapmaya gerek bulunmadığı hususunda görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
Davacı işveren -----davalı yüklenici --- düzenlenmiş bulunan ---- yüklenici tarafından tam ve eksiksiz olarak ----- İle yapılması ve kullanıma hazır olarak teslim edilmesi kararlaştırılmıştır.
Taraflar arasındaki ----- --- tarihli olup, ---- --- gün sonrası işin bitim tarihi -- olmaktadır. ---- dosyasında yapılan tespit ve inceleme sonucu düzenlenmiş bulunan bilirkişi raporu -----dosyasında yapılan tespit ve inceleme sonucu düzenlenmiş bulunan bilirkişi raporu ise -----tarihlidir.
Dolayısıyla sözleşme gereği işin bitirilmesi gereken tarihten yaklaşık ------sonra yapılan tespit raporlarında dahi işin bitirilmediği, eksik ve ayıplar bulunduğu tespit edilmiştir.
Bu tespitler nedeniyle, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince; Uyarıya rağmen sözleşmede yazılı olan edimlerden herhangi birisini layığı ile yerine getirmediği takdirde her bir ihlal için ayrı ayrı olmak üzere geçen beher gün için gecikme cezası olarak keşif bedelinin----- oranında ceza kesileceği, ancak toplam ceza kesintisinin sözleşme bedelinin------ geçemeyeceği kararlaştırıldığından, davalının işi süresinde bitirmemesi nedeniyle, sözleşme gereği hesaplanan;
----olan cezai şarttan sorumlu olacağı,
Ayrıca davacı; --- kusurların giderilmesi için tespit edilen ---dava tarihinden itibaren temerrüt faizi ile birlikte ödenmesini talep etmiştir.
---- sayılı dosyasında yapılan tespit ve inceleme sonucu düzenlenmiş bulunan ------- tarihli bilirkişi raporunda; Tespite konu binada tespit edilen eksik, ayıp ve kusurların giderilmesi ile muadil imalatlardan kaynaklanan nefaset farkları nedeniyle serbest piyasa malzeme ve işçilik fiyatlarına göre nakliye, malzeme ve işçilik dahil olarak hesaplanan yapım bedelinin; ---olduğu ve eksik ve hatalı işlerin -----günlük sürede tamamlanabileceğinin bilirkişilerce tespit edildiği,
Dava tarihinden sonra davalı tarafından düzenlenmiş olan --- faturanın hem davalı hem de davacı şirket kayıtlarına alınmış olduğu, davacı tarafından düzenlenen --- tarihinde -----faturanın ise davalı tarafından noter aracılığı ile iade edildiği, davacı tarafından bu faturanın düzenlenmesine dayanak olan iş ve işlemlerin ibraz edilmediği, Davalı şirket yönünden ise --- yılında davacı şirkete hitaben düzenlenmiş olan ---------- tutarlı faturanın davacı şirkete teslim edildiği yada fatura içeriği mal / hizmetin verildiğine ilişkin herhangi bir dayanak belge ibraz edilmediğinden, neticeten -- cezai şart bedeli ve --- sözleşmeden kaynaklı alacak bedeli olmak üzere toplam ------- tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KISMEN KABÜLÜ ile,
1----- cezai şart bedeli ve --- sözleşmeden kaynaklı alacak bedeli olmak üzere toplam ---- dava tarihi olan --- tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli ---- harçtan, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan ---harçtan mahsubu ile arta kalan ----harcın davalı taraftan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan ---- harcın davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan --- yargılama giderinin davanın kısmen kabul - kısmen red oranına göre hesaplanan ------yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan ----- yargılama giderinin davanın kısmen kabul - kısmen red oranına göre hesaplanan ---- yargılama giderinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine, bakiye kısmın davalı taraf üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı vekili lehine 2021 yılı AAÜT göre hesaplanan -- --- vekalet ücretinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
8-Davalı vekili lehine 2021 yılı AAÜT göre hesaplanan ---- vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
9-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı HMK 345/1.maddesi uyarıca tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde -------- Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/06/2021