T.C. İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
ESAS NO: 2014/562
KARAR NO: 2021/513
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA DEĞERİ: 502.609,20 TL
DAVA TARİHİ: 31.12.2013
KARAR TARİHİ: 30.06.2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ, DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili, --------esas sayılı dosyasına tevzi olunan dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı şirketi oluşturan mağazaların bila tarihte bünyesinde bulunduğu -------- yevmiye numarası ile düzenlenmiş olan ---- üretimine dair prensip ve koşulların düzenlendiği sözleşme akdedildiğini, sözleşmede belirtilmiş olan ---- markalarının davalıya ait olduğunu,---- markayı taşımakta olan ürünleri yalnızca davalı ---- bünyesinde sattığını, davalının mal alımlarında kendi depoları ile birlikte ---- depoları da kullandığını, davacı şirketin önceleri tüm mal teslimlerini ---- yaptığını ve faturaları aralarındaki anlaşma gereği malları satın alan davalıya kestiğini, daha sonra--- tarihinde ----- satılarak devredildiğini ------- çıktığını, davalı şirketin bu esnada kendisine ait olan yukarıda belirtilen sözleşme konusu markaları da beraberinde aldığını, her ne kadar davalı şirketin hissedarları değişmiş ise de; taraflar arasındaki asıl sözleşme, tedarik sözleşmeleri ve davalı tarafından verilmiş olan başkaca siparişler tahtında gerek belirtilen markalı ürünler ve gerekse davacıya ait diğer markalı ürünlere dair davacı ile davalı arasındaki ticari ve hukuki ilişkinin devam ettiğini, -------- tarihinden itibaren davacı tarafından davalı şirkete gönderilen ürünlerin taşınmasında kullanılan ------- davacının ----- taşımakta olan -----yüksek miktarlara ulaşmasına rağmen iade edilmediğini, bu hususta davacı şirket tarafından görevlendirilen kişi tarafından davalı şirketin bu işlere bakmakla görevlendirmiş olduğu personelinden defalarca sözlü ve yazılı olarak ----- ve davacının unvan ve amblemini taşımakta olan ------iadesinin sağlanması talep edildiğini, ancak ------- edilmediğini, bu nedenle davalı şirkete ------- yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edilerek bir adedi ---- ve yine davacının ünvan ve amblemini taşımakta olan her bir adedi -----adet kasayı ihtarnamenin kendilerine tebliğ itibaren en geç ---------içerisinde sağlam ve kullanıma elverişli vaziyette teslim etmesi, bu edimin yerine getirilmemesi halinde ---- ---- ihtarnamenin kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren işleyecek olan ticari faizi ile birlikte ödemelerinin ihbar ve ihtar edildiğini, bu ihtarnamenin davalı şirkete ----- tarihinde tebliğ edildiğini, buna mukabil davalı tarafından ------ yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek, aradaki hukuki ve ticari ilişkinin kabul edildiğini, ancak ----- tarihinden önceki teslimatlarla ilgili olarak ------------- sorumlu olduğunun ileri sürüldüğünü, davalının talebiyle müvekkili şirketin unvan ve amblemini taşımakta olan ----listesinin excel ortamında hazırlanarak davalı yana teslim edildiğini, bu teslimden sonra davalı şirketin ------------ yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide ederek işbu müvekkili ait müvekkilinin ---------i taşımakta olan ----------- bulunduğunun ikrar edildiğini, ancak talep ettikleri miktarlarda olmadığının bildirildiğini, davalı şirketten olan taleplerinin dayanağının her iki tarafça karşılıklı olarak yapılan hesap mutabakatlarına konu irsaliye ve faturaların muhteviyatında yer aldığını, her bir fatura muhteviyatında fatura konusu malların sevk edildiği müvekkilinin unvan ve amblemini taşımakta olan ------ parasal değerlerinin yazılı olduğunu, müvekkilinin tüm çaba ve vermiş olduğu sürelere rağmen ---- ---dair bedelleri davalıdan tahsil edememiş olması nedenleriyle, --- ---- kaynaklanan alacaklarının toplam miktarı yargılama aşamasında keşif ve bilirkişi raporları ile sübut buluncaya değer fazlaya dair tüm hak ve alacakları mahfuz olmak ve ek dava açmak ve/veya dava değerini ıslah etme hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik davacının davalıdan kısmi alacağı olan -------alacaklarına ----- Noterliğinden keşide etmiş oldukları -----yevmiye numaralı ihtarnamenin davalı şirkete tebliğ olunduğu ----- tarihinden itibaren işlemiş ve tahsil edileceği ana kadar işleyecek olan ticari faizi ile birlikte ödenmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili ------ tarihli cevaba cevap dilekçesinde özetle davalının siparişlerinin sağlıklı biçimde sevkiyatının sağlanması için gerekli olan -------kaç adet olduğu, her birisinin birim fiyatının ne kadar olduğu ve toplam tutarı ayrı kalemler halinde gösterildiğini, yani taraflarca kabul görmüş, üzerinde mutabakat sağlanarak ticari defter ve kayıtlarına işlenmiş olan her bir fatura içerisinde ayrı kalemler halinde ------ adetleri, birim fiyatları ve toplam tutarlarının ne kadar olduğu ayrıca ne kadar olduğunun ayrı ayrı açıkça yazıldığını, ------ keşide etmiş olduğu ----yevmiye numaralı ihtarname de zikredildiğini, buna karşı davalının --- keşide etmiş olduğu -------yevmiye numaralı cevap ihtarnamesinde bu hususlara dair yani birim fiyat ve toplam fiyata dair hiçbir itirazları söz konusu olmadığını, bizzat davalı yanın bilgisi ve onayı dâhilinde olan ve karşılıklı mutabakatlar ile kabul görmüş olan hususlarının sanki ilk defa karşılarına çıkmış hususlar olarak tek taraflı belirlenmiş zannını oluşturmaya çalışmalarının yerinde olmadığını, bu durumun teamüle aykırı olduğunu, fazlaya ilişkin hak ve alacakları ile dava ve takip hakları saklı kalmak kaydı ile dava dilekçesinin netice-i talep kısmında belirtilen tüm hususların kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davanın açıldığı --- dosyasında verilen --- tarihli ara karar uyarınca davacı vekili --- tarihli dilekçesi ile talebi yükselterek --- alcağın----- tarihli ihtarnamenin davalıya tebliğinden itibaren işlemiş ve işleyecek ticari faizi ile birlikte davacıya ödenmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından davalıya teslim edilen ------- davacıya iade edildiğini, bu nedenle -------- bedelini talep etmesinin haksız olduğunu, davacıya gönderilen ihtarname cevaplarında da bu durumun açıkça izah edildiğini, iddianın dayanağı belgelerin sunulması halinde gerekli incelemenin yapılacağının ifade edildiğini, davacı tarafından gönderilen belgelerin incelendiğini ancak davacının alacak taleplerinin haklı görülmediğini, davacı tarafından yalnızca ---- ------- gönderildiğinden soyut iddialara dayalı olarak alacak talebinde bulunan davacının taleplerinin haksız kazanç elde etmeye yönelik olduğunu, kasalar nedeniyle davalının davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, davacı tarafın iddialarının kabul etmemekle birlikte, bir an için bahsi geçen sayıda kasanın davalıya teslim edildiği varsayılsa dahi ------- namına bir ödeme yapılması noktasında bir anlaşma ve mutabakatında bulunmadığını, karşı tarafın -- ve -----için birim bedelini hangi ölçülere göre belirlediğinin de anlaşılamadığını, ---- bedelini ödeneceğine dair yahut ------ fiyatlarının belirlenmesine dair taraflar arasında herhangi bir anlaşma bulunmadığını, davacının kendi iradesine göre keyfi olarak belirlediği uygulamanın yahut bedelin kabulün mümkün olmadığını belirtmiş ve davanın reddi ile yargılama masrafları ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DAVANIN AŞAMALARI: ----- tevzi olunan ---dava dosyası, --- devrolunduğundan Mahkememizin ----- kaydolunmuş ve yargılamaya bu dosya üzerinden devam olunarak sonuçlandırılmıştır.
DAVANIN VE UYUŞMAZLIK KONULARININ TESPİTİ, DELİLLER, DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ:
1-Davanın ve uyuşmazlık noktalarının tespiti: Dava, mal alım-satım ilişkisinden kaynaklanan iade edilmeyen --- ----- tahsili istemine ilişkindir.
Davacı, davalı şirketi devreden-------- tarihli sözleşmeler uyarınca davalıya teslim ------ -----nakliyesinde kullandığı -- ------ bedelinin ödenmesini talep etmektedir.
Davalı ise, -----çoğunun davacıya iade edildiğini, ------ bedelinin ödenmesine ilişkin taraflar arasında sözleşme veya mutabakat olmadığını, ------- iade edilmemesi halinde herhangi bir ücret ödenmeyeceğini, bu nedenle davacıya borçlarının bulunmadığını savunmaktadır.
Buna göre, ön inceleme duruşmasına kadar taraflar arasında "davacının, davalı şirkete, aralarındaki anlaşmalar uyarınca ------- sattığı, taraflar arasındaki sözleşmelerde dava konusu -------- ilgili hüküm bulunmadığı" hususlarında uyuşmazlık bulunmadığı,
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın;
a-Davacı tarafından davalıya gönderilen ürünlerin taşınmasında kullanılan ------ davacı şirketin unvan ve amblemini taşıyan ----- davalı tarafından davacıya kısmen iade edilip edilmediği, iade edilmeyen----- miktarının ne kadar olduğu,
b----davalı tarafından davacıya iade edilmesi gerekip gerekmediği, taraflar arasında bu yönde bir anlaşma olup olmadığı,
c------iade edilmemesi halinde davalının herhangi bir ücret ödeyip ödemeyeceği, bu noktada davacının davalıdan iade edilmeyen --- ----- nedeniyle alacağının bulunup bulunmadığı, varsa miktarının ne kadar olduğu,
ç-Davanın kabulü halinde,------ bedelinin sıfır değerinin mi yoksa ikinci el değerinin mi davacıya ödenmesi gerektiği noktalarında toplandığı tespit olunmuştur.
2-Deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hukuki nedenler ve sonuç: Yukarıda belirlenen uyuşmazlık konularıyla ilgili tarafların delilleri toplandıktan sonra, davacı şirketin ticari defter ve kayıtları talimat mahkemesince mali bilirkişilere inceletilmek suretiyle, sonrasında------ mali müşavir, sektör bilirkişisi ve akademik ünvanlı nitelikli hesaplamalar uzmanından oluşan bilirkişi heyeti aracılığıyla inceleme yaptırılmak suretiyle uyuşmazlığın çözümü yoluna gidilmiştir.
2-a)Tarafların ticari defter ve hesaplarının incelemesi: Talimat mahkemesince görevlendirilen mali bilirkişiler tarafından davacının ihtilafın yaşandığı ----- sayılı dosyası tahtında yapılan inceleme sonucu dava dosyasına gönderilen ---- tarafından düzenlenen ---- tarihli bilirkişi raporunda incelendiği, -----Davacının ---------- kullandığı yasal defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerini süresinde yaptırdığından, bu defterlerin sahibi lehine delil olarak kabul edilmesi gerektiği…” şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.
Davalının ihtilafın yaşandığı ---- defterlerinin incelenmesinde, ----- yılına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin TTK hükümlerine göre zamanında yapıldığı görülmüştür.
Davacının ticari defter kayıtlarında davalıya ait hesap hareketlerinin, ---- sayılı dosyası tahtında yapılan inceleme sonucunda dava dosyasına gönderilen ---- tarafından düzenlenen ----tarihli bilirkişi raporunda ----Davacının davalıdan ----- ---- cari hesap alacağının bulunduğu…” şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.
Davalının kayıtlarında davacının hesap hareketlerinin incelenmesi sonucunda, --- içerisinde davalı şirketin, davacı şirket için -- ---hesap hareketlerinde borç/alacak ilişkisini düzenlendiği, --- hesapta davalının, davacı şirkete bakiye --- hesapta bakiye --- olmak üzere toplam --- borçlu olduğu, --- hesapta davalının davacı şirkete bakiye ---borçlu olduğu, --- sonu itibariyle davalının davacı şirkete, dava tarihi itibariyle, cari hesap bakiyesi olarak -----borcu gözüktüğü tespit edilmiştir.
2-b)İhtarnamelerin incelemesi:
2-b-1)Davacının, davalıya keşide ettiği ------- yevmiye numaralı ihtarnamesinin incelemesinde, davacı şirket tarafından, davalı şirkete özetle, -----mülkiyeti müvekkilimiz şirkete ait olan toplam --- adet ---- ile toplam ---- ihtarnamenin tebliğinden itibaren en geç on beş gün içerisinde müvekkilimiz şirkete aynen sağlam ve kullanıma elverişli biçimde iade etmenizi, bu aynen iadenin tarafınızca hiç yerine getirilmemesi halinde --- dahil olan toplam ---meblağındaki ---- ücretini iş bu ihtarnamenin tebliğinden itibaren işleyecek olan ticari faizi ile birlikte müvekkilimiz şirkete ödemenizi…” şeklinde ihtarda bulunulduğu, ihtarnamenin davalı şirkete------- imzasına tebliğ edildiği görülmüştür.
2-b-2)Davalının, davacıya keşide ettiği -------- numaralı ihtarnamesinin yapılan incelemesinde, davalı şirket tarafından davacı şirkete özetle, ------kayıtlarında yapılan denetimde muhatap firmanın irsaliye ile teslim ettiğini belirttiği -------- siparişlerin geçildiği --------- alınan tüm dökümlere ait olduğu, firma ile yapılan bütün ticari hareketlerin sanki hepsi tarafımıza teslim edilmiş mantığı ile yazıldığı anlaşılmıştır. Kayıtlarda belirtilen ürünlerin bir kısmının son kullanma tarihinin geçmesi, ambalajının bozuk olması, sipariş fazlası bulunması, ------- eksik mal bulunması gibi nedenlerle teslim alınmamış olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca gönderilen irsaliyeler ile şirketimiz kayıtlarının karşılaştırmasında tarafımızca teslim edilmiş olan ------ teslim edilmemiş gibi listede dökümü yer verildiği anlaşılmıştır------ firmaya iddia edildiği miktarda bir -------- borcumuz bulunmadığını, muhatabın belirtilmiş olduğundan oldukça az miktarda oldukça az miktarda teslim edilemeyen --- ---- var ise de bu hususun tespiti zaman alacağından, her depo nezdinde ------bulunduğunu tespit edildikçe muhatap firma ile iletişime geçireler --------- iade edileceği, ancak muhatap firmanın iddia ettiği ölçüde bir ----alacağı bulunmadığı, mevcut taleplerini yasal herhangi bir yazılı belge ile de ispat edememiş olduklarından, firma vekiline --------- tarihli mail ekinde örnek niteliğinde gönderilen --------kayıtları ile sevk irsaliyeleri örneği ile bu hususun yeniden kendilerince gözden geçirilmesi gerektiği hususları, müvekkil şirketin doğmuş ve doğacak alacak hakları ve sehven yapılacak maddi hataları düzeltme haklarımız ve şirketimiz lehine doğabilecek her türlü yasal haklarımız saklı kalmak üzere ihtarnamenize cevaben bilgilerinize sunulur…” şeklinde ihtarda bulunulduğu görülmüştür.
2-b-3)Davalı tarafından davacıya keşide edilen --------- yevmiye numaralı ihtarnamesinin yapılan incelemesinde, davalı şirket tarafından, davacı şirkete özetle, --------Muhatap firmaca, şirketiniz ile herhangi bir mutabakata varılmaksızın ---- edilmediği ve bedellerinin ödenmediğinden bahisle ödenmesinin talep edilmesi hukuka ve ticari teamüle uygun bulunmamaktadır. Bu bakımdan ------ taleplerinin dayanağı olan bilgi ve belgelerin--------- tarafımıza ulaştırılması halinde --------- de katılımı ile gerekli incelemenin yapılacağı hususunu yasal her türlü hakkımız saklı kalmak kaydı ile muhatabın ---------- numaralı ihtarnamesine cevaben bildiririz------ şeklinde ihtarda bulunduğu görülmüştür.
2-c) Sözleşmelerin incelemesi: Davacı vekili tarafından dava dosyasına sunulan ---------- yevmiye numarası ile düzenlenen sözleşmenin yapılan incelemesinde, davacı şirket ile dava dışı -----arasında --- dair prensip ve koşulların belirlenmesine ilişkin olduğu, davacı şirket ile dava dışı ----- tarihinde tanzim edilerek imza altına alındığı görülmüştür.
Davacı ile --- Arasında düzenlenen --- tarihli ----çalışılacaktır. Rekabet fiyatlarında ----- garantisi oluşacaktır." ifadesinin yazılı olduğu görülmüştür.
2-ç) Teslim Tutanağı İncelemesi: Davacı vekili tarafından dava dosyasına sunulan ------ tarihli teslim tutanağının incelemesinde; taraflar arasındaki hukuki ihtilafın çözümüne katkıda bulunmak adına toplam-------- dayanağı olan ---------- hususlarını içeren ------ satırdan oluşan toplam ------- teslim edildiği görülmüştür.
2-d)Bilirkişi Raporları İncelemesi:
2-d-1)Dava dosyasına ----------aracılığıyla sunulan, ----- tarafından tanzim edilen ---tarihli bilirkişi raporunda, ---Davalının iade etmediği -----------olduğunu, davacı vekili iade edilmeyen --- --------- için fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak ------------ tahsilini talep ettiğinden, taleple kayıtlı olarak davalının borcunun --- olarak kabul edilebileceğini -------
Davacı vekilinin talep etmiş olduğu --- temerrüt tarihi olan -------- tarihinden tahsil tarihine kadar geçecek olan süre için hesaplanacak olan ticari faiz tutarı ile birlikte tahsil edilmesinin uygun olacağını davacı vekili dava tutarını ıslah etmiş ise ıslah edilen meblağ için ıslah tarihinden tahsil tarihine kadar geçecek süre için hesaplanacak olan ticari faiz tutarı ile birlikte tahsilinin uygun olacağı----- şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
2-d-2)----- oluşan bilirkişi heyetinin --- tarihli bilirkişi raporunda, ------edilmeyen -- ------ bunların bedellerinden, davalının sorumlu olacağı hususunu benimsemesi durumunda, davacının kestiği hangi faturalarda, ne kadar --- ----- tahakkuk ettirilip ettirilmediği, düzenlenen fatura veya sevk irsaliyelerinde davalının tesellüm imzalarının olup olmadığı hususlarının yaklaşık --- faturanın, davacının defter kayıtları,------------üzerinden, davalı şirketin dosyaya konulan cari hesap kayıtları ile de karşılaştırmak suretiyle talimat bilirkişisi tarafından davacı kayıtları üzerinde yeniden incelenmesi gerektiği…” şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
2-d-3)---- oluşan bilirkişi kurulunun---- tarihli ek raporunda,---Davalı uhdesindeki, davacı şirketin envanterine ------- davacı şirkete iade etmesi, iade etmemesi halinde, dava tarihindeki ikame bedeli üzerinden bedelinin davacı şirkete ödenmesi gerektiği------ şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
2-d-4)---- oluşan ---- tarihli ikinci ek raporunda, --------- firmalar arasında yapılan ticaretlerde ticari malın koruması, sevkiyatı ve stoklama amacıyla kullanılan kasaya ve ---- gibi yardımcı malzemeler, faturalandırılıp sahiplik hakkı diğer kişiye geçmediği sürece mutlaka döngüsü sağlanmalı ve sahiplik hakkı tedarikçi firmalarda kalmalıdır. Bu tür durumlarda müşteri firmalar, tedarikçi firmaya söz konusu yardımcı malzemelerin iadesini yapmak ya da iade edememesi gibi durumlarda ise ikame bedeller üzerinden bu söz konusu yardımcı malzemelerin bedellerini ödemekle yükümlüdürler…” şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
2-d-5)----- oluşan bilirkişi kurulunun --- tarihli üçüncü ek raporunda, ---davacının, dava tarihi itibariyle davalı şirketten,--------- alacağın olduğu, asıl alacağın yasal faizi ile davalıdan tahsili gerektiği-----şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
2-d-6)---- aracılığıyla dosyaya sunulan ---- tarafından tanzim edilen --- bilirkişi raporunda, --------davacı kayıt ve belgeleri davalı şirkete teslim edilen ve iade edilmeyen ----- adedinin irsaliyeleri ibraz edilip davalı firmaya ---- paletin teslimi ispatlanması halinde, -------sunulamaması halinde ---------- davacı firmaya teslimi gerekeceği------- şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
2-d-7)Bilirkişiler ---------- tarafından düzenlenen -----arihli bilirkişi raporunda;------- irsaliyeleri ve gerekse tarafların ticari defterleri bakımından ---- adet faturanın davacının defterlerinde kayıtlı olduğunun, ancak bunun davalının ticari defterinde kayıtlı olmadığının görüldüğü, eğer davacının defterleri dikkate alınacak olursa bu halde davacının toplamda iade edilmeyen---- toplamda iade edilmeyen------------- davalı şirkete teslim edildiği, dolayısıyla davacının iddia ettiği üzere --------- ----- davalıya teslim ettiği ve davacının mülkiyet hakkına dayalı olarak zilyetliğin iadesini talep edebileceği,
Eğer ------ve paletlerin iadesi mümkün olmazsa bunların bedellerine ilişkin alternatifli hesaplamanın yukarıda davacı alacağı kısmında yapıldığı------------- bedelin buna göre talep edilebileceği" şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
2-d-8)Bilirkişiler ---------- tarafından düzenlenen ----tarihli bilirkişi raporunda, kök rapordaki görüşler muhafaza edildiği, ek olarak--------- fiyatları belirlenirken dava dosyasında konu edilen --------- kullanım alanı ve ebadına göre ülkemizde farklı illerde faaliyet gösteren ve farklı kapasitedeki birçok üretici ve/veya satıcı firmanın öncelikle------- incelendiği; söz konusu üretici ----------------------fiyatlarını belirlediğinden yapılan teknik değerlendirmede bu bilgilerin de göz önünde tutulduğu; daha sonra belirlenen firmalardan dava konusu ürünler için fiyat teklifleri alınmak sureti ile değerlendirmeye alınan firma sayısı hesaba katılarak ürünlerin birim fiyatları ortalama değer olarak hesaplandığı,
b.Gıda sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin, ------------ kendi faaliyet alanının her aşamasında sağlamak ve doğrulamakla yükümlü olduğu,
c.Buna göre davacının -------- sevkiyatta kullandığı tüm -------- ---- ----- içerisinde, ----- belirlediği şartları yerine getirerek, ------- korumak için -------- bakımlı ve iyi şartlarda ------- ve yeterli, etkili bir şekilde temizleyip ve gerekli durumlarda --------önlemek için yeterli sıklıkta yapmaktan, ayrıca çalışır durumda, bakımlı ve iyi şartlarda tutulmasından sorumlu olduğu, bu sebeplerle özellikle ikinci el -------sevkiyatta kullanılmasının mümkün olamayacağı kararının gıda işletmecisi olarak davacı tarafa ait olacağı" şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
2-d-9)Bilirkişiler-------- tarafından düzenlenen -----tarihli bilirkişi raporunda, kök rapordaki görüşler muhafaza edildiği, ek olarak;
"Davacının İtirazlarının Değerlendirilmesi
------ olduğu ifade edilen dava konusu --- ---- sıfır alındıktan sonra da doğal olarak sürekli kullanım neticesinde ikinci el niteliği taşıdığı, birinci ------ belirtildiği üzere, dava konusu -------- değerlendirmelere esas teşkil etmesi sebebi ile sıfır ve ikinci el değerleri ayrı ayrı hesaplanmış olup, hesaplamada hangi tutarın dikkate alınacağına ilişkin hukuki takdir mahkemeye aittir.
B-Davalının İtirazlarının Değerlendirilmesi:
B.1- Huzurdaki davanın konusu cari hesap alacağı olmayıp, davacı tarafından davalıya teslim edilen ------ iadesi, mümkün olmaması halinde bedelinin ödenmesi talebine ilişkindir. Dava konusu ihtilaf hakkında rapor hazırlamak için davacı şirket tarafından mahkeme kalemine sunulan----- irsaliyesi ve faturaların bulunduğu klasörler mahkeme kaleminden alınarak tek tek incelenip rapor düzenlenmiştir. Davalının defterleri daha önceki bilirkişi raporlarında ayrıntılı olarak incelenip, defter ve kayıtları ile ilgili evraklar dava dosyasına sunulduğundan, işbu evraklar üzerinde gerekli incelemeler yapılmış olup, davalı şirketin yerinde incelenmesinin ihtilafın çözümüne bir etkisinin olmayacağı,
B.2-Davacı şirket ile dava dışı--- sözleşme imzalandığı, daha sonra --- iştiraki olan ---- tarihinde ---- satılarak devredildiği ve ---- bünyesinden çıktığından ve dava konusu ------ tarihinden sonra teslim edilenlere ilişkin olduğundan davalının itirazları yerinde görülmediği,
B.3-Heyetimiz tarafından düzenlenen ek raporda, dava konusu ----- ---- sıfır ve ikinci el değerleri ayrı ayrı hesaplanmış olup, hesaplamada hangi tutarın dikkate alınacağına ilişkin hukuki takdir mahkemeye ait olduğundan ilave değerlendirme yapılmadığı,
B.4-Davacı taraf, taraflar arasındaki hukuki ihtilafın çözümüne katkıda bulunmak adına toplam ------- taleplerin dayanağı olan --------hususlarını içeren --- satırdan oluşan toplam ------- sahifelik listeyi ve bu listede yer alan irsaliye suretlerini klasörler halinde dava dosyasına sunmuş, davalı şirket vekiline de teslim ettiği, dava dosyasındaki teslim tutanağından anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında düzenlenen --- tarihli bilirkişi raporunun yapılan incelemesinde, toplam teslim ürün adedinin ---- olduğu, iade edilmeyen adedinin ----- olduğu belirlenmiş ise de mahkeme kaleminden alınan ürün teslim ve iadesine ilişkin ---- incelenmiş ve sunulan listeler ile karşılaştırılmış, ------ toplam rakam bu şekilde bulunmuş, talimat raporundaki hesaplama tarafımızca dikkate alınmamıştır." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
2-e)Delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi:
2-e-1)Davacının ---- isteyip isteyemeyeceği hususunda inceleme ve gerekçe: Müsnet davada, davacı, davalının ------- vermediğini iddia etmekte ve kullanılmamış bedellerini talep etmektedir.
Davalı ise öncelikli olarak------- kendisine teslim edilmediğini, edilmiş ise de iade edildiğini savunmakta, --- ----sayısına da itiraz etmektedir.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, davacı tarafından davalıya gönderilen ürünlerin taşınmasında kullanılan------- ve davacı şirketin unvan ve amblemini taşıyan ---------davalı tarafından davacıya iade edilip edilmediği hususunda yapılan incelemede---- davacıya teslim edildiğini gösterir bir delil yoktur.
Anılan------- iade edilmesi ve bedellerine ilişkin olarak taraflar arasında herhangi bir anlaşma da yoktur.
Davacının kayıtlarında davalıya ait hesap hareketlerinin------- sayılı dosyası tahtında yapılan inceleme sonucu dava dosyasına gönderilen---- tarafından düzenlenen --- tarihli bilirkişi raporunda incelendiği,---Davacının davalıdan ---- ------- hesap alacağının bulunduğu--- şeklinde tespitte bulunmuştur.
Davalının kayıtlarında davacının hesap hareketleri incelenmiş olup --- içerisinde davalı şirketin, davacı şirket için --- hesap hareketlerinde borç/alacak ilişkisini düzenlendiği, ---- hesapta davalının, davacı şirkete bakiye ---hesapta bakiye --- borçlu olduğu,---hesapta davalının davacı şirkete bakiye ---- borçlu olduğu, --- yılı sonu itibariyle davalının davacı şirkete dava tarihi itibariyle cari hesap bakiyesi olarak -----borcu gözüktüğünün tespit edildiği, mali açıdan karşılıklı olarak yapılan incelemede; gerek fatura ve sevk irsaliyeleri ve gerekse tarafların ticari defterleri bakımından---------- davacının defterlerinde kayıtlı olduğu, ancak bunun davalının ticari defterinde kayıtlı olmadığı, eğer davacının defterleri dikkate alınacak olursa bu halde davacının toplamda iade edilmeyen --- ---oplamda iade edilmeyen --- oluşturan ------ olan toplam -------- davalı şirkete teslim edildiği, dolayısıyla davacının iddia ettiği üzere ---------- davalıya teslim ettiği ve davacının mülkiyet hakkına dayalı olarak zilyetliğin iadesini veya bunların bedellerini talep edebileceği kanaatine varılmıştır.
Her ne kadar, davalı vekili, ------- kendilerine teslim edilmediğini, teslim edildiği kabul edilirse de teslim edien --- ----sayısına itirazda bulunarak yerinde inceleme yapılmasını talep etmiş ise de, davacı şirket vekili ----davalı şirket vekili --------- tanzim edilen teslim tutanağı başlıklı --- hazırlanan raporla ------------- davalı uhdesinde bulunduğu tespit edilmiştir. Davalı taraf, bu protokol kapsamında davalının teslim aldığı ----- ----- davacıya iade ettiğine dair herhangi bir delil ortaya koyamamıştır. Yani dava konusu -- ---- teslim edildiği ve iadenin gerçekleşmediği hususu protokolle sabit olmuştur. Bu nedenle davalı vekilin teslim yapılmadığına dair savunması yerinde görülmemiştir. Bu bakımdan her ne kadar davalı taraf yerinde inceleme yapılarak --- ----- sayısının tespitinin yapılmasını istemiş ise de, davamızın konusu cari hesap alacağı olmayıp, davacı tarafından davalıya teslim edilen -------bedelinin ödenmesi talebine ilişkin olup, belirtilen protokol kapsamında iade edilmeyen --- ----sabit olduğundan davalı vekilinin yerinde inceleme talebinin sonuca etkisi olmadığından bu talep reddedilmiştir.
Her ne kadar, davalı vekili "taraflar arasında ----- ---- gibi ürünlerin bedellerinin ödenmesi ya da iadesine ilişkin herhangi bir sözleşme, anlaşma, mutabakat veya taahhütname bulunmadığını, davacının talep ettiği ------ ----- dönemindeki teslimlere ilişkin olduğunun araştırılmadığını, tüm --------- iadesinin sorumluluğunun müvekkiline yüklenmesinin doğru olmadığını savunmuş ise de, davacı şirket ile dava dışı -----tarihinde sözleşme imzalandığı, daha sonra ------ iştiraki olan----tarihinde ---- satılarak devredildiği ve -------- bünyesinden çıktığından ve dava konusu ------- sonra teslim edilenlere ilişkin olduğundan davalı vekilinin bu itirazı da yerinde görülmemiştir.
Davalı vekilinin bir diğer savunması bedelsizliktir. Davalı vekili, taraflar arasında veya davacı ile dava dışı -------- ayrıca bir bedeli olduğuna dair anlaşma olmadığından -------- istenemeyeceğini savunmaktadır.
Bu yönden yapılan incelemde, dava konusu --------davacının envanterine kayıtlı olduğu, mülkiyetinin bu nedenle davacıya ait olduğu, iade edilmemesi halinde artık davacının bedeli talep edebileceği anlaşılmakla, davacının mal varlığında --------- yönünden oluşan azalma nedeniyle--------- bedellerini talep edebileceği kanaatine varılmıştır.
2-e-2)Davacının ------- kullanılmamış değerini mi, yoksa ikinci el değerini mi isteyebileceği, bedelin ne kadar olduğu hususunda inceleme ve gerekçe: Davacının talebi -------- kullanılmamış değerinin kendisine ödenmesine ilişkindir. Davalı ise, bedellerin ikinci el değeri üzerinden hesaplanmasını talep etmektedir. Bu bakımdan -------kullanılmamış değerinin ödenmesi için taraflar arasında yazılı bir anlaşma olması gerekir.
Yukarıda belirtildiği üzere, taraflar arasındaki sözleşmede --- ---- ilgili herhangi belirleme yoktur. Dolasıyısla da, ----- kullanılmamış bedelinin ödeneceği ile ilgili de taraflar arasında yazılı veya sözlü bir anlaşma bulunmamaktadır.
Davacının----- malzemedir. Bu malzeme tek kullanımlık olmayıp en az -----yıl kullanılabilecek bir üründür.
Bu durumda dava konusu --------- ikinci el değerlerinin davacıya ödenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Davacı, -------- kullanılmamış olduğunu iddia ediyor ise ürünlerin yeni olduğunu kanıtlama yükümlülüğü davacıda olup, davacı taraf ------- kullanılmamış olduğunu kanıtlayamamıştır. Bu nedenle davaya konu ---- ikinci el değerlerine hükmedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Dava konusu ------- gerek birinci el, gerekse ikinci el değerleri, sektör bilirkişisi tarafından -------- Sayfalarında denetime elverişli şekilde hesaplanmış olup, Mahkememizce ikinci el değerleri üzerinden hüküm kurulması gerektiği kanaatine varıldığından, davacı tarafından davalı şirkete teslim edilen ------------ olduğu ve davacının bu miktarda alacağı davalıdan isteyebileceği kanaatine varılmıştır.
2-e-3)Temerrüt tarihi ve faizin türü yönünden inceleme ve değerlendirme: Kural olarak TBK'nin 117. Maddesi gereğince “muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse bugünün geçmesiyle…” temerrüdün başlayacağı kabul edilir.
Somut olayda, davacı tarafından davalıya -------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile --- müvekkilimiz şirkete ait olan toplam ------- ihtarnamenin tebliğinden itibaren en geç on beş gün içerisinde müvekkilimiz şirkete aynen sağlam ve kullanıma elverişli biçimde iade etmenizi, bu aynen iadenin tarafınızca hiç yerine getirilmemesi halinde --- dahil olan toplam ------- ücretini iş bu ihtarnamenin tebliğinden itibaren işleyecek olan ticari faizi ile birlikte müvekkilimiz şirkete ödemenizi-------şeklinde ihtarda bulunulduğu görülmüştür.
Davacının ihtarnamesinde, davalı tarafa aynen iade için --- süre verilmiş olup, ihtarnamenin tebliğ tarihi olan ---- itibariyle davalı temerrüde düştüğünden --- alacağın ------ itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.
Faizin türü ile ilgili olarak; davacı vekili, dava dilekçesi ile alacağın ticari faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
Bu durumda, davacının avans faizi isteyip isteyemeyeceğinin tartışılması gerekmektedir.
------------ reeskont oranına göre belirlenmesi düzenlemesinden vazgeçilip, reeskont oranı tabiri madde metninden çıkartılmış, bunun yerine artırılma-indirilme yetkisi --- bırakılan ve belli bir oranı ifade etmekte olan---- uygulamasına geçilmiş, diğer bir deyişle --- tarihinden önceki dönemde ticari işlerde, ------ tarihleri arasında ise ticari olmayan işlerde temerrüt faizine esas olarak uygulanan reeskont oranına yasa metninde yer verilmemiştir.
Buna göre, her ne kadar her iki taraf da tacir ve yapılan iş de ticari olduğundan, davacının --- alacağı için isteyebileceği faiz türü ----------şekilde ticari işlerde uygulanacak temerrüt faizi olan avans faizi ise de, davacı vekili dava dilekçesinde uygulanacak faiz türünü kanunda yer verilmeyen şekilde ---- olarak istediğinden ve yüksek -------- bu tür davalara --------- kararlarına göre --------------ticari faizin karşılığı yasal faiz olduğu yönünde uygulama yapıldığından alacağa temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması gerektiği kanaatine varılmıştır.
2-e-4)Sonuç: Sonuç olarak, davacı taraf, --- yılında davacı ile davalı şirket vekili --- tanzim edilen protokolle dava konusu----------davalı uhdesinde bulunduğunu, davacıya geri verilmediğini kanıtladığından, yukarıda belirtilen nedenlerle davacı taraf bu ---- dava tarihindeki ikinci el değerlerini istemeye hak kazandığından davanın kısmen kabulü ile ------------ tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin ----- istemin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ------ tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Fazlaya ilişkin ------ istemin reddine,
3-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 19.087,72 TL harcın davacı tarafından peşin yatırılan 201,55 TL harç ve 8.382,00 TL harç olmak üzere toplam 8.583,55 TL harçtan mahsubu ile bakiye 10.504,17 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından peşin yatırılan 201,55 TL harç ve 8.382,00 TL harç olmak üzere toplam 8.583,55 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen 8.460,50 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul kısmen ret oranına göre hesaplanan 4.703,65 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geriye kalan 3.756,85 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından sarf edilen 4.500 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul kısmen ret oranına göre hesaplanan 1.998,21 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, geriye kalan 2.501,79 TL'nin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 28.009,96 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 24.072,68 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde -------- Adliye Mahkemesi'nin ilgili --------- istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/06/2021