T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/334 Esas
KARAR NO: 2021/289
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/02/2015
KARAR TARİHİ: 13/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı tarafın vesaik mukabili yapılan ithalat işlemi sırasında gerçeğe aykırı olarak düzenlenen transfer bildirimi nedeniyle ödemek zorunda kaldığı ---- olarak, asıl alacağa da takipten itibaren işleyecek avans faiziyle tahsil edebilmek için davalj aleyhine --- başlattığı icra takibine İlişkin ---- sayılı dosyasına takip borçlusu (derdest davalının da davahsı olan --------- tarafından yapılan itirazla ilgili dilekçe intikal etmemiş olmakla birlikte, davacı vekili ---- harçlandirdjğı dava dilekçesinde (davacının adına gönderilen malın bedelini davalı bankaya ödemek ve dava dışı satıcıya mal hedefinin transfer edildiğine dair belge ile diğer vesaiki teslim almak suretiyle ithalatını ------ mala ait bedelin aslında satıcıya transfer edilmediğinin, transfer yazısının ise gerçeği yansıtmadığının ortaya çıkması üzerine, davalının verdiği transfer yazısını kullanmak suretiyle ithalatı sonuçlandıran davacı aleyhine ------ tarihi itibariyle cezai işlem uygulandığını ve ek olarak ---------- tutarında idari para cezası tahakkuk ettirildiğini, davacının vesaik mukabili yapılan ithalat işlemi sırasında gerçeğe aykırı olarak düzenlenen transfer bildirimi nedeniyle ödemek zorunda kaldığı ----- olarak tahsil edebilmek için davalı aleyhine icra takibi de başlattığım, ancak)----------- üzerinden yürütülen İcra takibine konu borca, işlemiş ve işleyecek faizine/ve tüm ferilerine itiraz ederek takibi durdurması üzerine işbu davanın açılması/zarureti doğduğunu, haksiz itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına karar verilmesini ve davalı aleyhine takip tutarı üzerinden %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın iddiasının aksine davalı ---- şubesinin yetkililerince dava konusu mala ait bedelin dava dışı ihracatçıya transfer edildiğinin davacı şirket yetkililerine beyan edilmediğini, davalı Banka' nın ilgili şubesi tarafından yapılan vesaik mukabili transfer bedelinin davacı şirketin hesabından düşmesi sebebiyle gümrük yazısı ve şubeye --- intikal eden, ---- tarihinde de karşılığı ödenen tüm evrakların, aynı gün davacıya teslim edildiğini, ancak bu durumun ithalat bedelinin karşı tarafa transfer edildiği anlamına gelmediğini; hal böyle olmakla birlikte davacının ------ tarihli vesaik mukabili transfer yasısı ve evraklarla birlikte adına gönderilen malı gümrükten çekmek için şubeden ayrıldığını, aynı gün öğlenden sonra davalı --- tarafından işlemin -------takıldığının ve bedelin ilgili bankaya gönderilemediğinin belirtilerek vesaik ve gümrük yazısının müşteriye teslim edilmemesinin, edildiyse geri istenmesi gerektiğine dair email geldiğini, durumun davacının yetkililerine duyurulduğunu, ancak netice alınamadığı için --------- talimat doğrultusunda işlemin mal mukabiline ve vadeli işleme dönüşeceği, ----- makbuzunun ibraz edilmesi gerektiği konusunda davacının uyarıldığını, ancak işlemin vesaik mukabili olarak sonuçlandırdığının bildirilmesi üzerine davalının durumu ---- tarihi itibariyle, ithalat bedelinin transferinin uluslararası yaptırımlar sebebiyle ihracatçının bankasına ulaştırılamadığmm, -- sürenin aşılması nedeniyle işlemin vadeli ithalata dönüştüğünün ----bildirildiğini, davalı bankanın herhangi bir kusuru, hukuka aykırı eylemi bulunmadığını, davacının bilgisi dâhilinde dava dışı ihracatçıya transferi yapacak olan bankanın ---listesine takıldığına dair davalı banka tarafından-- yazı da düzenlendiğini, davacının------- gönderdiğini, bu durumun davacının bedel transferinin gerçekleşmediğinden haberdar olduğunu açıkça ortaya koyduğunu, ihracatçının bankasının uluslararası yaptırım uygulanan bankalardan olması nedeniyle işbu davada tartışılan ithalat bedelinin transferinin gerçekleştirilemediğini, bedel transferinin ancak------ tarihinde dava dışı ihracatçının---- bir bankaya paranın gönderilmesini talep ettikten sonra gerçekleştirildiğini ve bedelin gönderilebildiğini, bu süreçle davacı adına tahakkuk ettirilen ---- uygulanan cezadan dolayı davalının kusuru olmadığını, herhangi bir sorumluluğu da doğmadığını öne sürmek suretiyle) Yüce Mahkememden Özetle, somut olayda davalı atfı kabil herhangi bir kusur bulunmadığından itirazın iptali istemi ile ikame edilmiş olan davanın reddine karar verilmesini; haksız yere takip başlatan davacı aleyhine takip tutarı üzerinden %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :Dava, vesaik mukabili ödeme şeklinde ithalat işlemi nedeni ile idari para cezasının istirdaten tahsili amacı ile girişilen icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir.Bu noktada Mahkememizce icra takip dosyasının incelenmesi ile davacı tarafından girişilen icra takibinde davalıya ödeme emrinin---- tarihinde tebliğ edildiği,davalı borçlunun borca karşı itirazlarını ileri sürdüğü ve takibin bu nedenle durmasına karar verildiği,davacı vekili tarafından eldeki davanın mahkememize ikame edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce ön inceleme duruşmasında da taraflar arasındaki uyuşmazlığın vesaik mukabili ödeme şeklinde ithalat işlemi konusunda sözleşme akdedilip akdedilmediği, davacının mal bedelini ihracatçıya ödemek üzere davalı bankaya ödeyip ödemediği, ödeme belgelerinin gerçeğe uygun bulunup bulunmadığı, belgenin sahteliği söz konusu ise davacının idari para cezası ile karşılaşıp karşılaşmadığı, karşılaşmış ise bu tutarın davacı tarafından ödenip ödenmediği, ödenmiş ise söz konusu tutarın davalıdan tahsili şartlarına yöneldiği anlaşılmıştır.
Belirlenen uyuşmazlık noktalarına göre dava dosyası rapor tertibi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve bilirkişi heyeti tarafından tanzim olunan raporun denetimi ile ;
Vesaik mukabili ödemenin; bir malın ihraç ülkesinden --------- yola çıkmasından sonra sevk evrakları karşılığında ihracat bedelinin ödenerek gümrük işlemlerinde kullanılacak tüm evrakların işleme aracılık eden bankadan (karşılığının ödendiğine dair transfer yazısı ile birlikte) alınması suretiyle işleyen ödeme şekli olduğu vesaik mukabili ödeme şeklinde, ihracatçı -----banka aracılığıyla -------sevk belgelerini ithalatçının ---- tahsil talimatı ----- ekinde gönderir ve karşılığı ödendikten sonra vesaikin ithalatçıya --- teslim edilmesini istediği, ithalatçının da -- adına gelen malın evraklarını, bedelini ödediği banka şubesinden------ transfer yazısı ile birlikte alıp, ------ ettirdiği beyannameye eklemek suretiyle ilgili ----- sunarak; beyannamenin tahakkuk tablosu üzerinden ----- sonra da adına gelen ve ------ tamamlanmış olan beyanname kapsamı eşyasını gümrükten teslim aldığı işlem olduğu anlaşılmıştır.
----- işlemde ithalatçı (olayımızda davacı) bedelini ödediği malı gümrükten çektiğinden yani finansmanında sadece kendi kaynağını kullandığından---- yönünden herhangi bir mükellefiyeti doğmayacağından bu işlemin ithalatçılar tarafından tercih edildiği anlaşılmıştır.
Ancak olayda ----- davacının kendi kaynağı dışında kaynak kullandığı için değil de davalı ----- şubesi tarafından yapılan vesaik mukabili işlemin karşılığı davacı şirketin hesabından düştüğü halde davacının hesabından çıkan dövizi davalı bankanın --- muhabiri aracılığıyla ----- bankasına transferini gerçekleştirememiş olması yüzünden doğduğu dosya kapsamına alınan belgeler ---- bilirkişi raporunun denetimi ile anlaşılmıştır.
Bir başka ifadeyle somut olayda davalı taraf ---- kabul ettiği evrakları -- tarihi itibariyle "mal bedeli transferi bankamız tarafından (gerçekleştirilecektir değil) gerçekleştirilmiştir" bilgisinin yer aldığı ----- birlikte davacıya teslim etmiş; bu sırada vesaik bedelini de davacıdan almış ancak evraklarını kabul ettiği dava dışı satıcının bankasına davacıdan aldığı bedeli zamanında transfer edememiştir.
Her ne kadar davaya cevap ve rapora itiraz dilekçesinde, davalı vekili tarafından vesaik mukabili transfer bedelinin davacı şirketin hesabından düşmesi sebebiyle ----- şubeye ------------ tarihinde de karşılığı ödenen tüm evrakların, aynı gün davacıya teslim edilmiş olması noktasından hareketle ithalat bedelinin karşı tarafa transfer edildiği sonucuna ulaşılamayacağı öne sürülmüş ise de; --- kabul edilen evrakların ---- teslimine kadar geçen süreçte "ilgili gümrüğe sunulmuş olan yazılı bevanda ifade edildiği şekilde döviz transferini gerçekleştirme, bu sonucu sağlama, muhabirini belirleme mükellefiyetinin "davalı tarafın üzerinde bulunduğu anlaşılmıştır.
Davalı taraf "bu mükellefiyetini yerine getirememesine", işlemin----- listesine takılmasının sebep olduğunu, ancak bu durumun "aynı gün içinde saat ----- civarında davacı tarafa bildirildiğini ve davacının da durumdan haberdar edildiğini" dolayısıyla da somut olayda herhangi bir kusurunun olmadığını öne sürmektedir. Ancak işbu davada tartışılan ------ teferruatına ilişkin tahakkukun kaynağı; davacının ithalatçı olarak, adına gönderilen malın bedelini sevk vesaikini teslim aldığı davalı bankaya "vesaik mukabili" ödeme şeklinin gerektirdiği gibi ödedikten sonra transferini------ yapacak Olan davalı bankanın bu vecibesini süresinde yerine getiremeyip, işlemi ------ vadeliye dönüştürmesidir.
Dava dosyasına bu noktada intikal eden bilgi ve belgelere göre somut olayda; Davalı bankanın düzenlediği transfer dekontundaki ve dava konusu vesaik mukabili ithalat işlemi ile ilgili mal bedeli transferinin gerçekleştirildiğine dair kaydın yer aldığı----------ödemenin süresinde fiilen gerçekleştirilemediğinden bahisle, işlemin------ davalı bankanın ilgili gümrük idaresine bildirmesi üzerine (davacının bedelini davalı Banka'ya fiilen ödeyip adına gönderilen malın vesaikini ve transfer dekontunu aldıktan sonra, transferin gerçekleşmesi için davalının yanında yapabileceği herhangi bir işlem olmadığı halde: bu durumdan haberdar olması sebebiyle değil; adına tescilli beyanname kapsamında yükümlü konumunda olduğu ve yükümlüsü olduğu beyanname ile ilgili davalıya ---intikal eden tüm vesaikin bedelini --- ödemiş olsa da davalı bankanın işlemi vadeliye dönüştürmesi yüzünden)---tescil sıralı gümrük beyannamesi için--- tarafından (davacının bedelini ödediği malın fiili ithalatını tamamlayabilmek için zaten ödediği ---- davacı şirkete: beyannamenin ---tutarında-- tahakkuk ettirildiği, ayrıca ---- maktu usulsüzlük cezası tatbik edildiği anlaşılmıştır.
Dava dosyasında ---- tarihine kadar geçen süreçte davalıdan, "ne davacının ne de ----- dışı satıcının" evrak bedelini ---- banka aracılığıyla transfer edilmesini talep ettiğine dair bir belgeye (ya da vesaik mukabili işlemin vadeliye dönüştürülmesine vesile teşkil edebilecek türde bir isteme) ve ------ tarihine kadar geçen süreçte davalıdan, "ne davacının ne de --- dava dışı satıcının" evrak bedelini ----bir banka aracılığıyla transfer edilmesini talep ettiğine dair bir belgeye (ya da vesaik mukabili işlemin vadeliye dönüştürülmesine vesile teşkil edebilecek türde bir isteme) rastlanmamıştır.
Dava dosyasına intikal eden bilgi ve belgelere göre;-- faaliyet gösteren dava dışı --- ihracatçının veya davacı ithalatçının davalı--- tarihleri arasında---- herhangi bîr banka adı belirtmediği", Davalının da --kabul ettiği evraklar için -- muhabiri aracılığıyla ------- listesine takılması halinde "bu listede yer almayan bir banka şubesi bildirilinceye kadar geçen süreden" sorumlu olmayacağını bildirmediği, Davalı ------ intikal eden vesaikte "ihracatçının bankası belli olduğu" ------- halde; ithalatçı konumundaki davacının, adına gönderilen mala ait vesaiki alabilmek için transfer talimatını verdiği ------ kadar geçen süre zarfında, davalının kendisine verilecek transfer talimatını hangi banka aracılığıyla yerine getirebileceğinin "organizasyonunu yapmadığı" Davacının yaptığı ödemeye ve davalı bankanın düzenlediği transfer dekontuna göre --- dava dışı ihracatçının------ kazanacak şekilde hesabına intikal etmesi gereken vesaikin bedelini, bir şekilde tahsil edebilmek için ---- tarihinde farklı bir banka bildirmek zorunda kaldığı, Bu yüzden de davalı bankanın (davacının bedelini fiilen ödediği, herhangi bir kaynak kullanmadığı ve ----- kendisine teslim edilen evraklara ve mal bedeli transferinin gerçekleştirildiğine dair yazılı bildirimine istinaden vesaik mukabili ödeme şekline göre tescil ettirdiği gümrük beyannamesine kayden tamamladığı halde; davalının "transferi gerçekleştiremediğini" fark edip) vesaik mukabili işlemi vadeliye dönüştürdüğü ve neticesinde davacı ithalatçı adına somut olayla ilgili -- tescil sıralı ---- teferruatı için ödeme emri tebliğ edildiği sabit bulunduğu anlaşılmış ancak davacı adına -------olarak gösterilmek suretiyle amme alacaklarına ilişkin (tebliğ tarihinden itibaren 7 gün süreli) Ödeme Emri tebliğ edildiği sabit olmakla birlikte, davacının asıl alacak olarak davalı aleyhine ----- başlattığı icra takibine konu ettiği bu miktarı fiilen hangi tarihte ödediği, ödemeyle ilgili saymanlık makbuzu delil olarak sunulmadığından, dava ve icra dosyası münderecatı üzerinden belirlenememiş bu nedenle de Mahkememizce davacı vekiline ödeme belgesini ibraz etmek üzere celselerde birden ziyade süre verilmiş ise de ödeme belgesinin dosyaya ibraz edilmediği anlaşılmış ve davanın tahakkuk eden idari para cezasını ödediği ispat edilemediğinden davacı tarafından ikame edilen istirdat istemli davanın yasal koşullarının oluşmamasına göre reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın REDDİNE,
2- Alınması gerekli 59,30 TL harçtan 273,17 TL'si peşin olarak yatırılmış olduğundan bakiye 213,87 TL harcın davacıya istek halinde İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı ------- kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
5-Taraflar tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana İADESİNE,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca --------Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 13/04/2021