T.C.
İSTANBUL ANADOLU
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2015/777
KARAR NO: 2018/663
DAVA: TAZMİNAT
DAVA TARİHİ: 06/07/2015
KARAR TARİHİ: 03/07/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkil şirketin, davalı kurumun açtığı ihale sonucunda işi yüklendiğini, 14.11.2013 tarihinde sözleşme akdedilip 27.11.2013 tarihinde de yer teslimi yapıldığını, ancak hazırlanan projede çok ciddi sorunlar olması ve bu projelerle imalat yapılmasının mümkün olmaması nedeniyle müvekkil şirketin yeniden yaptığı projeleri davalı kuruma onaylattığını, bu nedenle müvekkilinin ilk üst geçiş hizmetine 15.05.2014 tarihinde başlayabildiğini, müvekkil şirketin işi bitirip kabul aşamasına geldiğinde bu defa idarenin 27.11.2014 tarihinde heyet kurup geçici kabule gelmesi gerekirken keyfi olarak 24.02.2015 tarihinde geldiğini, geçici kabul yapmadıkları gibi üç aylık gecikme cezası uyguladığını, bu gecikmeden dolayı müvekkilin bir borcunun olmadığının mahkemece tespiti gerektiğini, idarenin verdiği ve tamamen kendi kusurlarından kaynaklı süre uzatımlarından dolayı müvekkilinin zarar gördüğünü, İdare Şartnamenin 45.3.1 bendinde, "fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya İdarenin kusuru nedeniyle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, İhale tarihinde yürürlükte bulunan fiyat farkı kararnamesi esas alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır." hükmü işletilerek fiyat farkı hesabı yapılması gerekirken bunun yapılmadığını, fiyat farkı tutarının yaklaşık 93.747.04 TL olduğunu, müvekkilinin yaklaşık 52.165.50 TL % 5 kesinti tutarının ödenmediğini, müvekkilinin yeniden proje yapması nedeniyle yaklaşık iki adet proje alacağı tutarının 50.000 TL olduğunu, ayrıca fazla imalattan dolayı yaklaşık 100.000 TL alacağının bulunduğunu öne sürerek, fazlaya ilişkin haklan saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı alacağından şimdilik 250 TL, kesinti tutarından şimdilik 250 TL, projelendirme tutarından şimdilik 250 TL, fazla imalattan şimdilik 250 TL nin ticari faiziyle birlikte tahsiline, ayrıca davalı kurumu borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; ; Derince-Izmit arası KLM 85 + 220 ve KLM.85+860 de yaya üst geçit yapım işinin 14.11.2013 tarihli ihaleyle davacı şirkete verildiğini, davacı şirkete toplamda 210 gün süre uzatımı öngörüldüğünü, projelendirme tutarlarının ödenmemesinden kaynaklanan alacak talebi konusunda: Özel teknik şartname madde 20 "Uygulama sırasında işin projjesinde tadilat gerektiği durumlarda, yüklenici yeni yapılacak tadilat projesini hazırlatmakla ve yüklenici tüm bu projelerin hazırlattırılmasında idareden herhangi bir bedel talep etmeyecektir" gereği proje bedellerinini firmaya ait olduğunu, diğer taleplerinin yerinde olmadığını, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını istemiştir.
Bilirkişiler----, ----, ---- 18/4/2017 tarihli raporlarında; Davacının davalıdan, 93.745,75 TL fiyat farkı alacağının bulunduğu; şimdilik 250 TL'nin tahsilini talep ettiğinden bu talebi ile bağlı olduğu; Davacının davalıdan, 33.333.26 TL kesinti tutarı alacağının bulunduğu; şimdilik 250 TL'nin tahsilini talep ettiğinden bu talebi ile bağlı olduğu; Davacının davalıdan, 39.890,19 TL proje bedeli alacağının bulunduğu; şimdilik 250 TL'nin tahsilini talep ettiğinden bu talebi ile bağlı olduğu; Davacı davalıyı, bu alacakların ödenmesi hususunda bir temerrüt ihtarnamesiyle temerrüde düşürmediğinden, dava alacaklarının, dava tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi (kanaatimizce avans faizi) ile birlikte tahsili gerektiği; Davacının davalıdan, fazla imalattan kaynaklanan bir bedel alacağının bulunmadığı; Davacının davalıdan gecikme cezası borcunun bulunmadığı sonuç ve kanaatine varmışlardır.
Bilirkişiler 25/04/2018 tarihli ek raporda; "Davacının talep edebileceği alacak tutarının;
TalepTutar (TL)Talep (TL)
Fiyat Farkı Alacağı93.745,75250,00
% 5 Kesinti Alacağı33.333,26250,00
Proje Çizim Bedeli Alacağı39.890,19250,00
Fazla İmalat Alacağı86.139,00250,00
Toplam253.108,201.000,00
253.108,20 TL olduğu,
Davacının, davalıya gecikme cezası borcunun bulunmadığı, davacının, davalıyı bu alacakların ödenmesi hususunda bir temerrüt ihtarnamesiyle temerrüde düşürmediğinden, davacı alacaklarını dava tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte talep edebileceği" sonuç ve kanaatine varmışlardır.
Kocaeli ---- Asliye Ticaret Mahkemesinden talimat yoluyla alınan 12/10/2017 tarihli raporda; davaya konu her iki üst geçitte yapılan ----kaplama ve Elektrik tesisatına ilişkin imalat ve montajlar tespit edilerek sözleşmeye esas teklif birim fiyatlar üzerinden yapılan değerlendirme sonucunda hakkedişlere dahil edilmeyen imalat ve montaj bedeli; ---- kaplama imalatında hakkedişlere dahil edilmemiş tutar = 80.272,00TL, Elektrik Tesisatında yapılan ancak hakkedişlere dahil edifmemiş imalat ve montaj bedeli = 5.867,00 TL, Toplam bedelin ise KDV hariç {80.272,00 + 5.867,00) = 86.139.00 TL olduğu sonuç ve kanaatine varmışlardır.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasında; 14/11/2013 tarihli "Derince-İzmit arası KM 88+220 ve KM 85+860 deYaya Üst Geçit Yapılması İşine Ait Sözleşme" düzenlenmiştir. Sözleşmenin bedeli 869323,85 TL olup sözleşmenin imzalandığı tarihten on gün içinde yer teslimi yapılması, yer tesliminden 180 gün içinde işlerin tamamlanarak geçici kabule hazır hale getirilmesi öngörülmüştür.
Sözleşmede ayrıca, yüklenicinin sözleşmde ve uzatılan süreler içerisinde sözleşmenin tamımen ifasına kadar fiyat farkı talebinde bulunamayacağı, ancak mücbir sebeplerle veya diarenin kusuru nedeniyle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzaması halinde yürürlükte bulunan fiyatlara göre fiyat farkı ödeneceği kararlaştırılmıştır.
İş yeri teslim tutanağından anlaşılacağı üzere sözleşmeye konu yer davacıya 27/11/2013 tarihinde teslim edilmiştir.
Taraflar arasında düzenlenen 04/05/2015 tarihli Yapım İşleri Geçici Kabul Tutanağında, süre uzatımı dahil işin bitirilmesi gereken tarihin 27/12/2014, işin bitirildiği ve geçici kabulün yapıldığı tarihin ise 25/05/2015 olduğu belirtilmiştir.
Davacı vekili, sözleşmedeki süre uzatımlarının, davalının kusurundan kaynaklandığını ileri sürerek fiyat farkı talebinde bulunmuştur: Davalı idare tarafından 18/07/2014 tarihli ve 1194 sayılı, 05/11/2014 tarihli ve 1746 sayılı, 08/01/2015 tarihli ve --- sayılı yazılar ile süre uzatımlarının eklenmesi ile bitiş tarihi 27/12/2014 olarak kararlaştırılmıştır. Bu durumda işin bitiş tarihi 17/04/2014 tarihi olması gerekirken idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitiş tarihi 27/12/2014 olarak belirlenerek 215 gün süre uzatımı yapılmıştır. Süre uzatımlarının idareden kaynaklanması nedeniyle sözleşmenin 14/2 maddesi uyarınca davalı tarafından davacıya fiyat farklarının ödenmesi gerekmektedir. Bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya göre davacının 93745,75 TL fiyat farkı alacağına hak kazandığı anlaşılmıştır.
Davacı vekili, davalıdan % 5lik kesinti alacağını talep etmektedir. Bilirkişi heyeti tarafından yapılan incelemede davacıdan hakedişlerden kesilen % 5 lik tutarın 33333,26 TL olduğu tespit edilmiş olup, sözleşmenin 30'uncu maddesine göre bu bedelin davacıya ödenmesi gerekmektedir. Ne var ki davalı 33333,26 TL.nin kendilerine ödendiğini beyan edip, bu alacak kalemi yönünden davayı ıslah etmemiştir.
Davacı vekili, davalı idarenin ihaleye yanlış proje ile çıkmış olması ve uygulama kabiliyeti olmaması nedeniyle idarenin isteği doğrultusunda proje hazırlandığını ileri sürerek proje bedelinin ödenmesini talep etmiştir. Derince -İzmit KM 86+900 Yaya Üst Geçidi Mimari Proje, Derince -İzmit KM 86+900 Yaya Üst Geçidi Statik Proje, Alifuatpaşa KM 155 + 755 Yaya Üst Geçidi Mimari Proje, Alifuatpaşa KM 155 + 755 Yaya Üst Geçidi Statik Proje, Derince -İzmit KM 88+220 ve KM 85 + 860 Yaya Üst Geçidi asansör projesinin davacı tarafından hazırlandığı, bu projelerin davalı tarafın yetkilileri tarafından imzalanarak onaylandığı, yer teslimi yapıldıktan sonra imalatın yapılacağı yerlerin değiştiği, bu nedenle davacı tarafından yeni proje hazırlandığı, her ne kadar sözleşmenin eki olan Özel Teknik Şartnamenin 20. maddesinde projede tadilat gerekmesi halinde idareden ücret talep edilemeyeceği düzenlenmiş ise de, davacı tarafından düzenlenen projenin tadilat projesi olmadığı, mimari ve statik uygulama projelerini kapsadığı, bilirkişi tarafından hesaplamaya göre davacının 39890,19 TL proje bedeline hak kazandığı anlaşılmıştır.
Davacı, sözleşmede belirlenen işin dışında elektrik imalatları, solid polikarbon ile 4 adet asansör kulesi ve 2 adet üst geçit yürüyüş yolunun üstünün kaplanması imalatları yaptığını, bu bedellerin kendisine ödenmediğini ileri sürmüş olup, Mahkememizce fazla imalat iddiası ile ilgili olarak talimat yolu ile Kocaeli ---Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla alınan bilirkişi raporunda davacı tarafından 86139,00 TL bedelinde fazla imalat yapıldığı tespit edilmiştir.
Yapılan yargılama ve toplanan delillerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda davacının, davalıdan, 93745,75 TL fiyat farkı, 39890,19 TL proje bedeli, 86139,00 TL fazla imalattan kaynaklanan toplam 219.774,94 TL alacağının bulunduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Dava dilekçesi ile talep edilen 250,00 TL % 5 kesinti alacağı bakımından ve hukuki yararının bulunmaması nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemi bakımından davanın reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 219.774,94 TL'nin ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE,
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Alınması gerekli 15.012,83 TL harçtan peşin alınan 27,70 TL peşin harç + 3350 TL ıslah harcı + 300 TL ıslah harcı mahsubu ile bakiye 11.335,13 TL'nin HAZİNEYE GELİR KAYDINA, Davacı tarafından yatırılan 3677,70 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Davacı tarafça sarf edilmiş, 27,70 TL, 4,10 TL vekalet pulu, 6000,00 TL bilirkişi ücreti, 1037,50 TL talimat masrafı, 242,50 TL posta gideri olmak üzere toplam: 7280,00 TL den 7271,72 TL.sinin davalıdan alınarak DAVACI TARAFA VERİLMESİNE,
4-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettiğinden AAÜT uyarınca 19136,50 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACI TARAFA VERİLMESİNE,
5-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettiğinden AAÜT uyarınca 250,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALI TARAFA VERİLMESİNE,
6-Taraflar tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa İADESİNE,
Dair tebliğden itibaren 2 hafta içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı vekilinin huzurunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.
03/07/2018