T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/255 Esas
KARAR NO: 2022/272
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 20/02/2017
KARAR TARİHİ: 31/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----- tarihinde sürücüsünün ------ sebepsiz yere ani fren yapması üzerine araçta yolcu konumunda bulunan müvekkili --- oturduğu yerden savrularak ---- çarparak yaralandığını, geçici ve sürekli iş göremez duruma düştüğünü, müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını sürücünün dikkatsiz ve tedbirsizliği nedeniyle kazanın meydana geldiğini, -----soruşturma dosyası üzerinden soruşturmanında devam ettiğini, müvekkilinin kaza sebebiyle uğradığı zararın tazmini için davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu ancak cevap verilmediğini, müvekkilinin zarara uğramasına sebep olan ---- plaka sayılı araç üzerine ihtiyati tedbir konulmasını, ---- maddi tazminatının kaza tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini, ----- manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Davalı ------ cevap dilekçesinde özetle; yaralama hadisesine aniden sağa geçmek için yönelen ---- bir araç olması nedeniyle de aniden fren yapan dava dışı--------aracın sürücüsü ve davacının tedbirsiz davranışlarının sebebiyet verdiğini, olay nedeniyle herhangi bir kusurunun olmadığını, davacının belirttiğinin aksine ani ve sebepsiz bir şekilde fren tedbirine başvurmadığını, aracın ön koltuğunda seyahat eden davacının telaş ve dikkatsizlikle ön tarafta yer alan akbil kutusuna çarpıp yaralandığını, meydana gelen olayda herhangi bir kast ve kusuru olmamasına rağmen ambulansın gelmesini beklemeksizin özel araç ile davacıyı hastaneye yetiştirdiğini, yine tedavi süresince kendisiyle yakından ilgilendiğini, davacıyı sürekli ziyaret ettiğini, davacının istemiş olduğu maddi tazminat miktarının gerçekçi olmadığını, maddi tazminat istemlerinin soyut nitelik taşıdığını, davacının zarar kalemlerini tek tek açıklaması gerektiğini, davacının maddi tazminata ilişkin taleplerinin haksız kazanç elde etmeye yönelik beyan ve belgelerden oluştuğunu davanın maddi tazminat talepleri yönünden reddi gerektiğini, olay nedeniyle davacının hafif bir şekilde yaralandığını, davacının talep etmekte olduğu manevi tazminat taleplerinin afaki ve fahiş olduğunu olayın meydana gelmesinde davacının kusurlu olduğunu, bu sebeple davacı tarafa manevi tazminat verilecekse hem kusur hem ----- doğrultusunda indirim yapılmasını, davanın ---- plaka sayılı aracın; sürücüsüne, malikine, işletenine ---- şirkete ihbar edilmesini, davanın reddine karar verilmesini, talep etmiştir.
Davalı ---- vekili cevap dilekçesinde özetle;---- işleteni olmadığını, ----- işleteni olan özel kişilerin başvurusu sonucu belli bir toplu taşıma güzergahında hat ruhsatı tesis edilmesi sonucu bu araçları kendi nam ve hesaplarına işlettiklerini, ------ sorumluluğu esas olarak şehirlerarası taşımacılıkta yaşanan sorunlardan dolayı geliştirildiğini, ------arasındaki ilişkiye uyarlanmasının doğru olmadığını, özel şahısların kusurlarından dolayı meydana gelecek zararların kamuya ödetilmesi gibi sakıncalar doğuracağını, kamunun zararları ödeyeceğine ilişkin rahatlamanın ve garanti durumunun ----- işletenlerin suiistimaline açık bir husus olabileceğinin de dikkate alınmasını, istenilen maddi ve manevi tazminatı da kabul etmediklerini, kazadan dolayı müvekkili idarenin hiçbir sorumluluğunun olmadığını, istenilen maddi ve manevi tazminatın yüksek olduğunu, davanın ---- işleteni olan ------- ihbarını talep ettiklerini, bu nedenlerle müvekkili aleyhine açılan davanın öncelikle husumetten reddini, bu mümkün görülmediği takdirde dahi esasa ilişkin savunmaları dikkate alınarak davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ---vekili cevap dilekçesinde özetle; ------ evrakları gibi kazanın tarihi ve nasıl meydana geldiği hakkında taraflarına tebliğ edilen hiçbir delil olmadığını, dava eğer süresinde açılmadıysa davanın öncelikle süre yönünden reddini talep ettiğini, poliçe teminatı dışında olduğundan davacının müvekkili şirket bakımından manevi tazminat taleplerinin reddini, davaya konu olay sonucu açılan soruşturma dosyasından, ----tarihli ---- Tutanağından, tarafların ifadelerinden, müvekkili şirket nezdinde sigortalı---- plakalı araç sürücüsünün kusurunun olmadığının anlaşıldığını, ---- plakalı aracın sağında ilerleyen ve ----- geçmesini beklemek amacıyla ani fren yapıldığının tespit edildiğini, araç sürücüsünün sebepsizce bir anda fren yapmadığı, fren yapmasının haklı bir sebebe dayandığını, davacıya konu olayla ilgili ------ herhangi bir ödemenin yapılıp yapılmadığının sorulması gerektiğini, davacının kaza sebebiyle elde ettiği gelir ve tazminatlarının tespit edilerek, müvekkili şirket aleyhine hükmedilecek olası bir tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, davacının kendi can güvenliği nedeniyle gerekli güvenlik tedbirlerini alıp almadığı ve müterafik kusur durumunun tespiti bakımından yargıtay denetimine elverişli rapor alınmasını, müvekkilinin şirket poliçe dahilinde davacının tedavi giderlerinden ve tedavi giderleri dönemine ait olduğu ----- kabul edilen geçici iş göremezlik ve bakıcı giderlerinden sorumlu olmadığını, davacının müterafik kusurunun varlığı halinde, bu hususun ayrıca indirim sebebi olduğunu, davacının kaza anında güvenlik önlemlerini alıp almadığı dosya kapsamından anlaşılmadığını, bu sebeple davacının zararın meydana gelmesinde/artmasında müterafik kusuru bulunduğu tespit edilmesi halinde ------ maddelerinin uygulanması ve hesaplanacak maddi tazminattan ayrıca müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, bu nedenlerle davanın dava şartı noksanlığı sebebiyle reddini, mahkeme aksi kanaatte ise zamanaşımı, husumet yönünden reddini, aksi taktirde, tüm delillerin toplanmasını takiben kusur tespitinin yapılamasını, sonra müvekkili şirkete sigortalı aracın kusurlu bulunması durumunda bilirkişi kanalı ile tazminatın hesaplanmasını, müvekkili şirkete sigortalı aracın kusurlu bulunması durumunda; sorumluluğunun yukarıda açıkladığımız çerçevede ve azami limit ile sınırlı olacağını, müvekkil şirket temerrüde düşmediğinden dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;
Dava,aa hukuki niteliği itibariyle --- tarihinde davalı ------- yolcu olarak bulunan davacının aracın ani fren yapması sonucu oturduğu yerden savrularak akbil kutusuna çarpması neticesinde yaralanarak maddi manevi zararının doğduğundan bahisle aracın işleteni, sürücüsü ve ----- yapıldığı sigorta şirketine karşı açılan tazminat davasıdır.
Davacı vekili --- tarihli beyan dilekçesi ile --- maddi tazminata ilişkin taleplerini --- geçici işgöremezlik tazminatına,------ sürekli işgöremezlik tazminatına ilişkin olmak üzere ayrıştırmıştır.
Mahkememizce sigorta şirketinden hasar dosyası, davacının tedavi gördüğü hastanelerden tedavi evrakları, ceza dosyası celp edilmiş, sosyal ekonomik durum araştırması yapılmıştır. ----- kaza nedeniyle rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığı sorulmuş,gelen yazı cevabından rücuya tabi ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
Kusur durumunun belirlenmesi için dosya ---- gönderilerek rapor alınmış,---- tarihli------ raporunda özetle;" davacının içinde yolcu olarak bulunduğu aracın yaptığı ani fren neticesinde kendi can güvenliği açısından gerekli güvenlik önlemi almadığı ve gelişen durum karşısında korunma tedbirine başvuramadığı anlaşılmakla gerçekleşen kazada kendi yaralanmasında asli derecede kusurlu olduğu, davalı sürücünün kaza esnasında telefon ile konuştuğu------- tutanağından anlaşılmışsa da bu hatalı davranışının kazanın meydana gelmesinde bir etkisi olmadığı, önündeki aracın ani bir şekilde yavaşlamasına karşı başvurmuş olduğu fren tedbirinde öndeki araca çarpmadan durabildiği; bu olayda, davacı yolcunun yaralanmasına yönelik hatalı davranışı olmadığından kusursuz olduğu" kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.
Davacının--- kusur raporuna itirazları üzerine ---- bilirkişi heyetinden alınan ----- tarihli kusur raporunda;" davacı yolcunun önünde tutunma yeri bulunmadığı için ----- frenlemesi sırasında, oturduğu yerden ileri fırladığı, tedbir alma imkanı bulunmadığından olayda hatalı davranışının olmadığı,----- sürücüsü davalı ----etkili herhangi bir kural ihlali bulunmadığı,----- işleteni, dava ihbar olunan ----ön sırada oturanlar için tutunma yeri bulunmayan ----- yolcu taşımakla yolcuların güvenliğini tehlikeye düşürdüğünden birinci dereceden-- kusurlu olduğu, davalı -----yolcu taşınması açısından yeterli güvenliğe sahip bulunmayan davalı taraf ---- ruhsat vermiş olmasından dolayı dava ihbar olunan işletenin hatalı davranışı ile eşit---derecede, birinci derecede ve takdiren ----- oranında kusurlu bulunduğu kanaatine varıldığı " belirtilmiştir.
Mahkemece bu kez alınan kusurları raporları arasında çelişki olduğundan---- giderilmesi için ---- bilirkişi heyetinden kusur raporu alınmış,---- tarihli kusur raporunda; "Davalı sürücü ----- gereği önünden giden aracı yeterli bir mesafeden izlemek zorunda olma ve -----gereği seyir halinde cep telefonunu kullanmamak hükümlerine uymayarak tedbirsiz ve özen yükümlülüğüne aykırı hareketle yolcuların güvenliğini tehlikeye düşürdüğünden ---- oranında asli kusurlu, davalı---- yeterli güvenliğe sahip bulunmayan ------ vermiş olmasından dolayı ----oranında tali derecede kusurlu olduğu, davacı yolcu -----ani sert frenlemesi esnasında oturduğu yerden ileri savrulduğu ve o an tedbir alma imkanı bulunmadığı gibi alabileceği bir önlemde bulunmadığından kusursuz olduğu" kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce ceza yargılamasının yapıldığı ----- dosyası celp edilmiş, taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma suçundan yapılan yargılamada sanık ----asli kusurlu olduğundan bahisle ------adli para cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmıştır.
Maluliyet raporu tanzim edilmesi amacıyla ----- olduğu, iyileşme ---- süresinin kaza tarihinden itibaren ---- kadar uzayabileceği mütalaa edilmiştir.
Dosya tazminat hesabının yapılması için aktüer bilirkişiye tevdi edilmiş olunup, aktüer bilirkişi tarafından düzenlenen --- tarihli raporda; ---- işleyecek devre bakımından --- artış --- yöntemine göre hesaplanan davacının -------geçici iş göremezlik sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararının ----- olduğu hesaplanmıştır. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekili Mahkememize sunduğu --- tarihli ıslah dilekçesi ile --- geçici iş göremezlik taleplerini ---- artırarak ----- ıslah ettiklerini beyan etmiştir. Islah dilekçesi davalılara tebliğ edilmiş, davalılar tarafından ıslaha itiraz dilekçesi sunulmuştur.
Tüm dosya kapsamı, alınan maluliyet raporu,------ kusur raporu ve tazminat hesap raporu birlikte değerlendirildiğinde; davalı sürücü hakkında kaza nedeniyle yapılan ceza yargılaması sırasında, alınan kusura ilişkin raporda davacının kusursuz, davalı sürücünün ise asli kusurlu olduğu yine mahkememizce kusur yönünden çelişkilerin giderilmesi için aldırılan son kusur raporunda davalı sürücünün kusurlu olduğu tespit edildiğinden ----- alınan bilirkişi kurulu raporuna itibar edilmiştir. ------ işleteninin sorumluluğu düzenlenmiş, işletenin ve araç işleticisi teşebbüsün sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olacağı belirtilmiştir.
Somut olayda davalı----maliki olmasa da ---- tamamen--- denetim ve kontrolündedir. Bu nedenlerle davalı ----sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi ve otobüsün maliki ile birlikte işleten sıfatı ile sorumlu olacağı kabul edilmiştir. ---
---- tarihinde meydana gelen kazada---- ---olarak bulunan davacının araç içinde yaşadığı kazaya bağlı kalıcı maluliyetinin bulunmadığı, geçici iş göremezlik zararının --- olduğu belirlenmiştir. Hükme esas alınan usulüne uygun ve denetime açık bilirkişi raporları ve talep arttırım dilekçesi doğrultusunda----- geçici iş göremezliğe dayalı maddi tazminatın avans faizi ile davalılardan tahsiline, davacının kazaya bağlı sürekli maluliyeti zararı bulunmadığından bu kısma ilişkin maddi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
--maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. ------ gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek ---- şartlar da açıkça gösterilmiştir. Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. ----- Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, ----, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nasafete göre hükmedeceği öngörülmüştür. Dava konusu trafik kazasında davacının kusurunun bulunmaması, davacının geçici iş göremezlik süresi, tarafların sosyal ekonomik durumları ve dava konusu kaza tarihi dikkate alınarak takdiren --- manevi tazminatın davalılar----, davaya konu yaralanmaya sebep olan -----plakalı araç ------olarak kullanıldığı ve ticari olduğundan talep gibi kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş, neticeten davada davacının maddi ve manevi tazminat istemleri yönünden kısmen kabul kısmen red karar verilerek ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, ---- geçici iş göremezlik tazminatının davalılardan --- kaza tarihi olan ---tarihinden diğer davalı -----şirketinden dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davacının davalılar---- aleyhine açtığı manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile; --- manevi tazminatın davalılardan ------ kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca maddi tazminat talebi yönünden alınması gerekli 133,27 TL harçtan, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 344,97 TL harç ile dava esnasında yatırılan 5,00 TL ıslah harcının mahsubu ile fazladan yatırılan 216,70 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
4-Maddi tazminat talebi yönünden 133,27 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Harçlar Kanunu uyarınca manevi tazminat talebi yönünden alınması gerekli 204,93 TL harcın davalılar ----- müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
6-Maddi tazminat talebi yönünden davacı vekili lehine AAÜT göre hesaplanan 1.951,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
7- Ret olunan maddi tazminat talebi yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davalı lehine takdir olunan 500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ------ verilmesine,
8-Manevi tazminat talebi yönünden davacı vekili lehine AAÜT göre hesaplanan 3.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ------ müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
9-Manevi tazminat talebi yönünden vekil ile temsil edilen davalı ---- lehine AAÜT göre hesaplanan 3.000,00 TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalı ----- ödenmesine,
10-Davacı tarafından yapılan 4.017,65 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul-kısmen red oranına göre hesaplanan 194,15 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye kısmen davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
11-Davalı------ tarafından yapılan 1.850,00 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul-kısmen red oranına göre hesaplanan 1.761,06 TL'sinin davacı taraftan tahsili ile davalı ----- ödenmesine, bakiye kısmın davalı ---- üzerinde bırakılmasına,
12-Davalı ----tarafından yapılan 150,00 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul-kısmen red oranına göre hesaplanan 142,78 TL'sinin davacı taraftan tahsili ile davalı --- ödenmesine, bakiye kısmın davalı ---- üzerinde bırakılmasına,
13-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı ------------- yüzüne karşı davalı sigorta vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı 31/03/2022