T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/371 Esas
KARAR NO: 2022/452
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 07/06/2021
KARAR TARİHİ: 31/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Müvekkilimiz ---- ile dava dışı------ arasında------ poliçe kapsamında emtiada meydana gelebilecek rizikolar için düzenlenmiştir.----- davalı tarafından taşınan muhtelif ---- yerleşik ----- satıcının düzenlediği -----numaralı fatura ile ---- adlı sigortalı alıcı ---- bedelle satılmıştır. Emtianın ---- davalı gerçekleştirmiş olup taşımaya ilişkin ----- numaralı ------ düzenlenmiştir. Konşimento üzerinde ürünlerin değerine de açıkça yer verilerek özel fayda beyanında bulunulmuştur. Taşıma konusu emtialar taşıma sırasında kaybolmuştur. Bu nedenle sigortalının poliçe kapsamında olan zararları müvekkil sigorta şirketi tarafından tanzim edilmiş ve sigortalı için ----- sigortalıya hasar bedeli ödenmiş olup TTK m. 1472 vd maddeleri gereğince rücuen tazminat davasının ikamesi zarureti hasıl olduğunu, sigortalı dava dışı ---- yapılan poliçe ödemesi ------ tarhinde itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte halefiyet ilkesi gereği davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Öncelikle, davalı şirketin adresi ------. Bu sebeple huzurdaki uyuşmazlıkta ------ Asliye Ticaret Mahkemeleri yetkilidir. Dosyada yetkisizlik kararı verilerek yetkili mahkeme olan ------ Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini talep ederiz. Huzurdaki uyuşmazlık uluslararası taşımadan kaynaklanmakta olup uluslararası ticari hava taşımacılığına dair ihtilaflarda, ----- hükümlerinin uygulanması gerekmektedir------- hükümlerinin uygulanması gerektiğini. yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili mahkeme olan ------ Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, haksız davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini vekâleten talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE ;
Dava nakliyat emtia sigorta poliçesi kapsamında davacının sigortalısına ödediği bedelin rücuen tazminine ilişkin olduğu görüldü.
Davada taraf teşkili sağlanmıştır.
Dosyanın sigorta konusunda uzman------- ile hava yolu taşımacılığı konusunda uzman bilirkişi ve mali müşavir bilirkişiye tevdi ile dava konusunda ilişkin de tarafların sorumlulukları rücuen tahsil şartlarının oluşup oluşmadığı, davacının davalıdan talep edebileceği herhangi bir bedel olup olmadığı hususunda inceleme yapılarak denetlenebilir ve gerekçeli rapor düzenlenmesinin istenilmiştir.
----- Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda Özetle;
Mali İnceleme;
Davalı şirketin ----- yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, Davalı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerinde göre Dava Dışı--------- alacaklı bulunduğu,
Davalı tarafından davaya konu ürünlerin taşınmasına yönelik dosya kapsamında Davacı tarafından delil listesinde yer alan--- numaralı taşımanın---------- numaralı fatura ile faturalandırıldığı, Davalı defterlerinde ilgili faturamın 8939 yevmiye madde numarası ile kayıtlı olduğu ve faturanın bedelinin de tahsil edildiği tespit edilmiştir.
-----Taşıması Açısından Değerlendirme:
Davalı taşıyıcı firma tarafından ---- tarihinde varış yeri İstanbul, olmak üzere düzenlenen --- numaralı hava ------ açıklama kısmında, emtianın------ ekstra ücret için bir değer belirtilmediği tespit edilmiştir. Taşınan eşya için konişmentoda mal bedeli açıkça ------- olarak belirtilmek suretiyle ------- taşımacılığında, kontrol edilmiş kargonun taşıyıcının sorumluluğuna verildiği anda gönderen kargonun ulaşacağı yerde teslimi ile ilgili özel bir fayda beyanında bulunmadığı ve durumun gerektirmesi halinde ilave bir ödeme yapmadığı müddetçe, taşıyıcının kargonun tahrip olması, kaybolması ya da kargoya hasar gelmesi halinde ---- ile sınırlıdır. Diğer durumda, ödenecek toplamın, gönderenin varıştaki teslimatta sağlayacağı gerçek faydadan fazla olduğunu ispatlamadığı müddetçe, taşıyıcı beyan edilen toplamı aşmayan bir miktar ödemekle sorumlu olacaktır’ hükmü açık olmakla, gönderenin mezkur konişmento üzerinde açık bir şekilde ----- fayda beyanında bulunduğu, ve bu bildirime karşılık da ilave bir ekstra ücret tahakkuku olmadığı tespit edilmiştir. Bu durumda taşıyanın, sorumluluk sınırı; -----, beyan edilen tutarı aşmayan bir tazminat tutarı------- olacağı açıktır. Taşınan emtia için düzenlenen faturadan, zayi olan emtianın beyan edilen tutar ile aynı olduğu tespit edilmiştir.
Sigorta Yönünden Değerlendirme:
Davacı sigortacı, ----- tanzim etmiştir.
Poliçede ------- teminat verilmiştir.
Poliçede nakliyeci Davalı------- olarak gösterilmiştir. Poliçe------ klozlarına tabidir. Bu -------- İstisnalar başlığı altındaki ------ başlığı altında istisna tutulan haller şu şekilde listelenmiştir ; ----harekete yüklenebilen zıya, hasar veya masraf.---- edilen şeyin olağan akması, olağan ağırlık veya hacim kaybı ya da aşınma ve yıpranması. --- edilen şeyin ambalajlanma veya hazırlanmasındaki yetersizlik ya da uygunsuzluğun neden olduğu zıya, hasar veya masraf. ---- istifleme, bu sigorta başlamadan önce ya da sigortalı veya adamları tarafından yapıldığında, bu ---- dahil sayılır.---- edilen şeyin gizli kusuru [ayıbı] veya niteliğinin neden olduğu zıya, hasar veya masraf.------ edilen şey hava ve kara taşıtı, konteynır veya liftvana yüklendiğinde, bunların sigorta edilen şeyi güven içinde taşımaya uygun olmadığından sigortalı veya adamlarının haberi varsa, bu uygunsuzluktan doğan zıya, hasar veya masraf.---- kapsamındaki bir tehlikeden olsa bile yakın nedeni gecikme olan zıya, hasar veya masraf. ----- sahibi, idarecileri, kiracıları veya işleticilerinin mali kusuru veya ödeme gücünü yitirmesinden doğan zıya,hasar veya masraf. ----- nükleer parçalanma ve/veya birleşme ya da diğer benzer tepkime [reaksiyon] veya ışınetkin -------- madde ile çalışan herhangi bir savaş silahının düşmanca kullanımından doğan zıya, hasar veya masraf.
Dava konusu zarar ise, yükün taşıma sırasında kaybolmasına bağlı oluşmuş olup, bu hal istisna edilen haller arasında yer almamıştır. Bu halde hasar Davacı tarafından tanzim edilen poliçe kapsamında olup Davacı TTK1472.maddesine göre aktif husumet ehliyetine sahiptir.
Davacı tarafından sigortalısına, %10 ilave bedel de ilave edilerek, poliçe kuru olan ----- ödenmiştir. Ancak taşıyıcı, sigortacının poliçe gereği ödediği ilave bedelden sorumlu değildir. Şu halde davalı taşıyanın sorumlu olacağı tutar -------poliçe kuru karşılığı ------- olup, davacı sigortacının da talebi aynı tutarda olmakla, davalının, davacı sigorta şirketince ödenen tazminatı rücuen üstelenmesi gerekecektir. Montreal Konvansiyonunda, taşıyıcıya rücu durumunda, CMR Konvansiyonu 27’nci maddedeki şekliyle, yazılı talep tarihinden itibaren veya bu yoksa dava tarihinden itibaren tazminat bedeline faiz işletilebileceği gibi bir hüküm mevcut olmadığından, davacının TTK 1472 maddesi hükmünce, sigortalanan üzerinde hak sahibi olana tazminatı ödediği tarihten itibaren, 3095 Sayılı Kanun hükmünde faiz talep edebileceği açıktır. Bu durumda, davacı ödemiş olduğu tazminat tutarından, taşıyıcının sorumlu olacağı tutar olan ------- 3095 Sayılı Kanun’un 2/2 maddesi gereği, avans faizi oranında faiz talep edebileceği sonuç ve görüşlerine ulaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacının sigortalısına ait emtianın davalı taşıyıcının sorumluluğundaki hava yolu taşıması sırasında zayi olduğunun taraflar arasında çekişmesiz olduğu, davalının ---- uygulanacak ----- gereği, taşıtan tarafından özel fayda beyanı olarak ----------- açıkça belirtilmesi nedeniyle mal bedeline eşit olduğu anlaşılan bu tutarı tazminle yükümlü olacağı, davacının sigortalısına ------ tarihinde, poliçe kuru üzerinden hesaplanarak ödemiş olduğu tutardan davalının sorumluluğuna isabet eden tutarın ---- olduğunun tespit edildiği. Davacının ----- davalının üstlendiği taşıma için sigortalısına teminat verdiği, Davacı Sigortacının sigortalanan emtia üzerinden hak sahibi olan sigortalısına yapmış olduğu ödeme ile TTK1472.maddesine göre kanuni halefiyet kazanarak davalıdan rücuen bu tutarı talep edebileceği, Davalının hesapları üzerinde yapılan incelemede, söz konusu zayiden dolayı bir mahsup işlemine rastlanmadığı, Davacının hesap edilen alacağına ödeme tarihi olan ---- tarihinden itibaren faiz talep edebileceği değerlendirilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KABULÜ ile,
1------ödeme tarihi olan----- tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile DAVACIYA ÖDENMESİNE,
2- Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 3.180,72 TL harcın, davacı tarafından yatırılan 795,18 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 2.385,54 TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 795,18 TL harcın davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 3.040,60 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
6-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 6.853,18 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca -------- bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde --------- Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 31/05/2022