T.C. İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
ESAS NO: 2015/1069 Esas
KARAR NO: 2018/1337
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 05/11/2015
KARAR TARİHİ: 28/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkil şirketinin sigorta poliçesi tanzim ettiği bir kısım müşterilerinden alacaklının mevcut olduğunu, bu alacaklarla ilgili müşterilerden talep ettiklerini, müşterilerden bazılarının ödemelerini çek ile yaptıklarını ve çekleri şirket çalışanı-----------teslim ettiklerini dile getirdiklerini,--------- isimli çalışana sorulduğunda çeklerin akıbeti hakkında çelişkili bilgiler verdiğini, söz konusu çalışanın davaya konu çekleri müvekkil şirket kasasına koymadığı, koyduysa bile kasadan aldığı, muhtemelen 3. Kişilere verdiği ya da yedinde bulundurduğu veya imha ettiği düşünüldüğünü, çeklerin akıbeti ve kimde ya da kimlerde olduğu hakkında kesin bilgilere ulaşılamadığını, ilgili şahıs hakkında 03/11/2015 tarihinde şikayette bulunulduğunu, ödeme yasağı konulmasını ve iptali istenen iş bu çeklerin tamamının müvekkil şirketi emrine kesilmiş çekler olduğunu, büyük kısmının vadelerinin yakın olduğunu, kötü niyetli 3. Kişilerin eline geçtiğinden şüphelenilen bu çeklerin bankaya ibrazı ve bedelinin tahsili halinde müvekkil şirketin büyük bir maddi kayba uğrayacağını, telafisi güç ve hatta imkansız zararlar doğuracağını, öncelikle tüm çekler hakkında tedbiren ödeme yasağı kararı verilmesini ve kararların ilgili bankalara bildirilmesini, zayii nedeniyle davaya konu çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVANIN VE ÇEKİŞMELİ KONULARIN TESPİTİ, DELİLLER, DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ:
1-Davanın ve çekişmeli konuların tespiti: Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
Davanın dayanağı, 6102 sayılı T.T.K.nun 818. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 757, 762, 763, 764. maddeleridir.
Bu davalar, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardandır.
Ön inceleme duruşmasında, uyuşmazlığın; davacının davaya konu çekleri kaybedip kaybetmediği, çeklerin iptaline karar verilip verilemeyeceği noktalarında toplandığı tespit olunmuştur.
2-Deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hukuki nedenler ve sonuç: Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de, senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.
Somut olayda, davacı tarafından, dava konusu çeklerin kaybedildiği ileri sürülmüş ve anılan çekin tarih ve numarası sunulmuştur.
Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK'nin 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.
Davacı tarafından zayi edildiği bildirilen çekle ilgili olarak 6102 sayılı TTK. 757. madde hükümleri gereğince ödemekten men kararı verilmek suretiyle muhatap banka şubesine bildirilmiş ve ayrıca TTK 761. ve 762. madde hükümleri gereğince çeki bulanların veya herhangi bir nedenle ellerinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde mahkememize ibraz etmeleri veya bir bildirimde bulunmaları, aksi takdirde çekin iptaline karar verileceği konusunda Ticaret Sicil Gazetesinde 1. İlan 17/11/2015 tarihinde, 2. İlan 24/11/2015 tarihinde, 3. İlan 01/12/2015 tarihlerinde olmak üzere, birer hafta ara ile üç kez ilan yapılmıştır.
Bankalara yazılan yazılara verilen cevaplarda; dava konusu çeklerin tamamının bankaya ibraz edildiği anlaşılmıştır.
Bankaya ibraz edilen çeklerin bir kısmı yönünden davacı tarafından istirdat davası açılmıştır.
Bankaya ibraz olunan ve davacı tarafından istirdat davası açılmayan çekler yönünden davanın reddine, istirdat davası açılan çekler yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerektiği kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Bankaya ibraz edilen ve istirdat davası açılan;
- ---------- çek nolu,--------TL bedelli----------- tarafından keşide edilmiş olan çek,
- ------------ çek nolu, --------TL bedelli, ---------. tarafından keşide edilmiş olan çek,
- -----------çek nolu, ------- TL bedelli,-------------. tarafından keşide edilmiş olan çek,
- ---------- Çek nolu, ---------- TL bedelli,--------. tarafından keşide edilmiş olan çek,
- ----------- çek nolu, ---------TL bedelli,--- --. tarafından keşide edilmiş olan çek,
- ------------ çek nolu, ----- TL bedelli, --------. tarafından keşide edilmiş olan çek,
- --------------çek nolu, ----- TL bedelli, --------- tarafından keşide edilmiş olan çek,
- ----------- çek nolu,------ TL bedelli, ------------ tarafından keşide edilmiş olan çek,
- ----------- Seri nolu, ------- TL bedelli,-----------. tarafından keşide edilmiş olan çek,
- -----------çek nolu, ------ TL bedelli,------------ tarafından keşide edilmiş olan çek.
------------- Seri nolu, ------ TL bedelli, ------------- tarafından keşide edilmiş olan çek,
- ---------- çek nolu, ---- TL bedelli,----------- tarafından keşide edilmiş olan çekler yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2- Bankaya ibraz edilen ve istirdat davası açılmayan;
- -------------çek nolu, ------ TL bedelli, -------------- tarafından keşide edilmiş olan çek,
- ------------- çek nolu, ----------- TL bedelli, ------------------. tarafından keşide edilmiş olan çek,
- ----------------çek nolu, ------ TL bedelli, ------------- tarafından keşide edilmiş olan çek,
- ------------ çek nolu, ------ TL bedelli, --------------. tarafından keşide edilmiş olan çek,
- -------------Çek nolu, ----- TL bedelli ------------ tarafından keşide edilmiş olan çek,
- ----------- çek nolu, ------ TL bedelli, ------------ tarafından keşide edilmiş olan çek,
- ---------- çek nolu,----- TL bedelli, ------------ tarafından keşide edilmiş olan çek,
- --------- çek nolu, -----TL bedelli, ---------. tarafından keşide edilmiş olan çek,
- ----------- Seri nolu, ----- TL bedelli ------------. tarafından keşide edilmiş olan çek,
- ---------- çek nolu, ----- TL bedelli,------------. tarafından keşide edilmiş olan çek,
- ---------- Çek nolu, ---------- TL bedelli, ------------ tarafından keşide edilmiş olan çek,
- ---------- çek nolu, ------- TL bedelli,---------- tarafından keşide edilmiş olan çek,
- ----------- Çek nolu, ------- TL bedelli,------------- tarafından keşide edilmiş olan çek,
- ---------- Seri nolu, ------ TL bedelli, -----------tarafından keşide edilmiş olan çek,
- ---------- Seri nolu,--------TL bedelli, ----------- tarafından keşide edilmiş olan çek,
- --------- Seri nolu, ------ TL bedelli, ---------- tarafından keşide edilmiş olan çek.
- --------- TL bedelli,----------- tarafından keşide edilmiş olan çekler yönünden DAVANIN REDDİNE,
3-Harçlar yasasına alınması gereken 35,90 TL peşin harcın, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 27,70 TL harçtan mahsubu ile bakiye 23,20 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan harç ve giderlerin üzerinde bırakılmasına,
5-Karar kesinleştiğinde bakiye gider avansının ve teminatın talep halinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin ilgili Hukuk Dairesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar okundu, ana hatlarıyla anlatıldı.28/12/2018