T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/484 Esas
KARAR NO: 2022/427
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 18/07/2021
KARAR TARİHİ: 24/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin, dava konusu çeklerin son hamili olduğunu, kendisinden önce çekleri aldıgı-----cironun mevcut olduğunu, davaya konu çekin ciro yoluyla müvekkil şirket namına ciro edildiğini, müvekkilinin ise ----- emrine ödenmesi için ciro ettiğini, söz konusu çeklerin, müvekkilinin şirketi yetkilisi uhdesinde iken ve ----- çalışmakta oldugu ----- şirket finansman sorumlusunun kullanmakta oldugu ve park halindeki aracında ----- tarihinde vukuu bulan hırsızlık nedeniyle rızası hilafına elinden çıktığını, şirket çalışanı ----ikametinin önünde ------ plakalı şirket aracının camının kırılması suretiyle araçtan bulunan çantadan çekler ve bir miktar para çalındığını, çekin nama yazılı olarak ciro edilmiş iken müvekkili hilafına elinden çıktığını çeklerin ----- emrine ödenmek üzere ciro edildiğinden yalnızca ve yalnızca ------ kaşe ve imzası ile çek bankaya ibraz edilebilir yada sahte ciro ve kaşe ile kullanılabileceğini, oluşacak kullanımın müvekkili şirket ve diğer cirantaların da zararına olduğunu,-------- hırsızlık nedeniyle şikayete bulunulduğunu, bu nedenlerle müvekkili uhdesinde iken otoda hırsızlık neticesinde rıza hilafına çalınmış olan çeklerin üçüncü kişilerce tahsil edilebilme ihtimaline binaen ödemeden men yasağı konmasını, kaybedilmiş olan çeklerin, müvekkili tarafından muhatap emrine ciro edilmiş olmasından ötürü son hamil olan müvekkilinden sonrasına ciro yasağı konulmasını, müvekkili şirket yetkilisinin rızası hilafına otodan hırsızlık suretiyle uhdesinden çıkan çalınan ve iptali zarureti ---- adet çekin zayii /hırsızlık nedeniyle iptaline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;
Dava, çekin zayi nedeni ile iptali talebine ilişkindir.
Dava hukuki niteliği itibariyle ------delaletiyle Aynı kanunun 757,762,763,764 madde hükümleri gereğince zayi nedeniyle çeklerin iptali talebine ilişkindir.
Uyuşmazlığın; dava konusu çeklerin kaybedilip kaybedilmediği, kaybedilmiş ise çeklerin iptaline karar verilip verilemeyeceği noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de, senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.
Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden istemlerin çekişmesiz yargı işi olduğu, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK'nin 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Kaldı ki, dava sırasında yapılan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir.
Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.
Davacı tarafından zayi edildiği bildirilen çek ile ilgili olarak TTK 761. ve 762. madde hükümleri gereğince çekİ bulanların veya herhangi bir nedenle ellerinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde mahkememize ibraz etmeleri veya bir bildirimde bulunmaları, aksi takdirde çeklerin iptaline karar verileceği konusunda -----ilanlar yapılmış,ayrıca uyuşmazlık konusu çeklerin davanın hitamına değin mahkememize de ibraz edilmediği anlaşılarak, davanın kabulü ile 6102 sayılı TTK’nin 818/1-s maddesi yollamasıyla 764/1.maddesi uyarınca davaya konu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Nihai olarak talebin H.M.K.'nin 382/6 madde hükmünde çekişmesiz yargı işleri arasında belirtilen kıymetli evrakın iptaline ilişkin olduğu, H.M.K.'nun 316 madde hükümleri gereğince basit yargılama usulüne tabii bulunduğu, çekişmesiz yargı işlerinde karşı taraf olmadığından ve ilk ilan tarihi sonrası 3 aylık yasal sürenin dolması sonrası ve çeklerin ibraz tarihi sonrası mahkememize herhangi bir ibrazın bulunmadığının anlaşılması nedeniyle tahkikat aşamasının sonuçlandırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile;
------ Çek Numaralı Keşidecisi------ olan
- ---- Keşide Tarihli ---Tutarlı ---- Numaralı Keşidecisi ----- olan,
----- Keşide Tarihli --- Tutarlı ----- Çek Numaralı Keşidecisi -----Olan,
---- Ait --- Keşide Tarihli --- Tutarlı ---- Çek Numaralı Keşidecisi ------- Adet Çekin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 80,70 TL harcın davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 59,30 TL harçtan mahsubu ile bakiye 21,40 TL'nin ilgiliden alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Arta kalan gider avansının ve yatırılan teminatın karar kesinleştiğinde talep halinde ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde -------- Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/05/2022