T.C. İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
ESAS NO: 2020/670 Esas
KARAR NO: 2021/253
DAVA: Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
DAVA TARİHİ: 18/12/2020
KARAR TARİHİ: 31/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı---- dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ---- yevmiye numaralı fesihnamesi ile görevi bıraktığını,---- numaralı --- alındığını ve geçici denetçi belirlenmek suretiyle ----- tescil işlemi yapıldığını, bu aşamada yasal yükümlülük gereği müvekkili şirkete bağımsız denetçi atanmasına ilişkin başvuru yapma zorunluluğu hasıl olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile müvekkili şirket hakkında yönetim kurulu kararı ve tescil işleminin onaylanarak ---- bağımsız denetçi atanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DAVANIN VE HUKUKİ YARAR DAVA ŞARTININ BULUNUP BULUNMADIĞININ TESPİTİ, İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava, şirkete bağımsız denetçi atanması istemine ilişkindir.
Davacı---- yönetim kurulu kararı ve tescil işlemimin onaylanarak, davacı--- bağımsız denetçi atanmasına karar verilmesini talep etmektedir.
Davanın dayanağı TTK'nin 399. Maddesidir.
6102 sayılı TTK'nin;
"C) Denetçi
1 - Seçim, görevden alma ve sözleşmenin feshi" başlıklı;399. Maddesi;
"Madde 399- (1) Denetçi, şirket genel kurulunca; topluluk denetçisi, ana şirketin genel kurulunca seçilir. Denetçinin, her faaliyet dönemi ve her hâlde görevini yerine getireceği faaliyet dönemi bitmeden seçilmesi şarttır. Seçimden sonra, yönetim kurulu, gecikmeksizin denetleme görevini hangi denetçiye verdiğini ticaret siciline tescil ettirir ve ----- internet sitesinde ilan eder.
(2) Denetçiden denetleme görevi, sadece dördüncü fıkrada öngörüldüğü şekilde ve başka bir denetçi atanmışsa geri alınabilir.
(3) Konsolidasyona dâhil olan ana şirketin finansal tablolarını denetlemek için seçilen denetçi, başka bir denetçi seçilmediği takdirde, topluluk finansal tablolarının da denetçisi kabul edilir.
(4) Şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi;
a) Yönetim kurulunun,
b) Sermayenin yüzde onunu, halka açık şirketlerde esas veya çıkarılmış sermayenin yüzde beşini oluşturan pay sahiplerinin,
istemi üzerine, ilgilileri ve seçilmiş denetçiyi dinleyerek, seçilmiş denetçinin şahsına ilişkin haklı bir sebebin gerektirmesi, özellikle de onun taraflı davrandığı yönünde bir kuşkunun varlığı hâlinde, başka bir denetçi atayabilir.
(5) Görevden alma ve yeni denetçi atama davası, denetçinin seçiminin---- itibaren üç hafta içinde açılır. Azlığın bu davayı açabilmesi için, denetçinin seçimine genel kurulda karşı oy vermiş, karşı oyunu tutanağa geçirtmiş ve seçimin yapıldığı genel kurul toplantısı tarihinden itibaren geriye doğru en az üç aydan beri, şirketin pay sahibi sıfatını taşıyor olması şarttır.
(6) Faaliyet döneminin dördüncü ayına kadar denetçi seçilememişse, denetçi, yönetim kurulunun, her yönetim kurulu üyesinin veya herhangi bir pay sahibinin istemi üzerine, dördüncü fıkrada gösterilen mahkemece atanır. Aynı hüküm, seçilen denetçinin görevi red veya sözleşmeyi feshetmesi, görevlendirme kararının iptal olunması, butlanı veya denetçinin kanuni sebeplerle veya diğer herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi veya görevini yapmaktan engellenmesi hâllerinde de uygulanır. Mahkemenin kararı kesindir.Kayyımlık görevi -----yürütülen şirketlerde faaliyet döneminin dördüncü ayına kadar denetçi seçilememiş olması halinde denetçi, şirket yönetim kurulunun teklifi üzerine--- ilişkili olduğu ---- tarafından atanır.----
(7) Denetçinin mahkeme tarafından atanması durumunda, emsal dikkate alınarak, ücreti ile muhtemel giderler için mahkeme veznesine yatırılması gereken ön ödeme mahkemece belirlenir. Bunlara üç iş günü içinde itiraz edilebilir. Mahkeme kararı kesindir.
(8) Denetçi denetleme sözleşmesini, sadece haklı bir sebep varsa veya kendisine karşı görevden alınma davası açılmışsa feshedebilir. Görüş yazısının içeriğine ilişkin fikir ayrılıkları ile denetlemenin şirketçe sınırlandırılmış olması veya görüş yazısı vermekten kaçınma haklı sebep sayılamaz. Denetçinin sözleşmeyi feshi yazılı ve gerekçeli olmalıdır. Denetçi fesih tarihine kadar elde ettiği sonuçları genel kurula sunmakla yükümlüdür; bu sonuçlar 402 nci maddeye uygun bir rapor hâline getirilerek genel kurula verilir.
(9) Denetçi altıncı fıkra hükmüne göre fesih ihbarında bulunduğu takdirde, yönetim kurulu hemen, geçici bir denetçi seçer ve fesih ihbarını genel kurulun bilgisine, seçtiği denetçiyi de aynı kurulun onayına sunar." hükmünü haizdir.
TTK'nin 399. Maddesinin 6. Bendinde denetçinin seçilememesi üzerine denetçinin Mahkemece atanacağı hükmünün yer aldığı anlaşılmaktadır.
Müsnet davada, davacı----dava dilekçesine göre; önceki denetçi fesihname ile görevi bırakmıştır. Fesihnamede, görevi bırakma nedeninin, "denetçinin istediği belgelerin kendilerine ibraz edilmemesi" gerekçe gösterilmiştir.
Davacı----, denetçinin görevini haksız yere bıraktığını iddia etmemektedir. Gerek dava dilekçesinde, gerekse davacı---- yönetim kurul kararında bu yönde bir ibare bulunmamaktadır.
Bu durumda, TTK'nin 399. maddenin 8. Bendine göre denetçinin sözleşmeyi feshetmesinin haklı nedene dayandığı anlaşılmaktadır. 8. Bende göre denetçinin tek taraflı feshi "feshi ihbar" niteliğindedir.
Bu durumda TTK'nin 399. Maddesinin 9. Bendi uyarınca davacı---- yönetim kurulunun geçici bir denetçi seçme hakkı bulunmaktadır. Dava dilekçesi ekindeki belgelerden, davacı--- yönetim kurulunun geçici denetçi olarak ----- yayınlanarak ilân edildiği anlaşılmıştır.
Her ne kadar ------ göre geçici atama yapıldıysa artık yapılacak işlem önceki denetçinin fesih ihbarını genel kurulun bilgisine, seçtiği denetçiyi de aynı kurulun onayına sunmaktan ibarettir.
Maddenin gerekçesinde de Mahkemenin --- kararını onayacağına ilişkin bir hüküm yoktur.
Bu nedenlerle, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunabilmesi için TTK'nin 399. Maddesinin 6. Bendindeki şartın gerçekleşmiş olması gerekecektir. Yani, Mahkememizce karar verilebilmesi ikçin davacı---- döneminin dördüncü ayına kadar denetçi seçilememiş olması, seçilen denetçinin görevi red veya sözleşmeyi feshetmiş olması, görevlendirme kararının iptal olunmuş olması, butlanı veya denetçinin kanuni sebeplerle veya diğer herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi veya görevini yapmaktan engellenmesi hâllerinden birinin bulunması gereklidir. Aksi halde, yani Şirketin Yönetim Kurulunca 9. bende göre geçici atama yapıldıysa artık yapılacak işlem önceki denetçinin fesih ihbarını genel kurulun bilgisine, seçtiği denetçiyi de aynı kurulun onayına sunmaktan ibarettir olacak ve Mahkememizce verilecek bir karar bulunmayacak ve dava hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddedilecektir.
Mahkememizce, bu hukuki açıklamalar ışığında --- tarihli tensip zaptı ile ----"isteminin, TTK'nin 399. Maddesinin 6. Bendine uyduğuna ilişkin delillerini göstererek beyanda bulunması için iki haftalık kesin süre verilmesine, aksi halde, istemin TTK'nin 399. Maddenin 9. Bendine uyması nedeniyle davanın, hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verileceğinin ihtarına" şeklinde ihtar gönderilmiş, davacı---- ihtara cevap verilmemiştir.
Bu duruma, dava dilekçesine göre, dava açılmasında güncel yarar bulunmadığından davanın HMK'nın 114/1-h ve 115/2.maddeleri uyarınca usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm ihtas edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının güncel hukuki yararı bulunmadığından HMK'nın 114/1-h ve 115/2.maddeleri uyarınca davanın usulden reddine,
2- Harçlar yasasına göre alınması gerekli 59,30 TL harcın davacı--- yatırılan 54,40 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 4,90 TL harcın davacıdan davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3- Davacı---- sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4- Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı----- yokluğunda, TTK'nin 399. Maddesinin 6. ve 7. maddelerindeki hükümler gözönüne alınarak kesin olarak oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı.31/03/2021