T.C. İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
ESAS NO: 2022/755 Esas
KARAR NO: 2022/725
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 28.09.2022
KARAR TARİHİ: 12.10.2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ, DÜŞÜNÜLDÜ:
İddia: Davacı Dernek yetkilisi dava dilekçesinde özetle, ----- yılı ve geçmiş yıllara ait tüm ----- defterlerinin zayi olduğunu ileri sürerek bu defterlere ilişkin zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun 32/1-k maddesi uyarınca "9 ve 19 uncu maddelerinin üçüncü fıkralarındaki zorunluluğa uymayanlar ile tutulması zorunlu olan defter ve belgelerin, gerekli dikkat ve özen gösterilmiş olması şartıyla elde olmayan bir nedenle okunamayacak hâle gelmesi veya kaybolması hâlinde, öğrenme tarihinden itibaren on beş gün içinde ----- bulunduğu yerin yetkili mahkemesine zayi belgesi almak için başvurmayan veya bu belgeyi --------- sırasında ibraz edemeyenler üç aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. 21 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarındaki yükümlülüklere aykırı hareket edenlere------- kadar idari para cezası verilir."
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 383/1 maddesi uyarınca "Çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemesidir."
---------- buna benzer yerleşik içtihatları uyarınca "5253 Sayılı Dernekler Kanununun 32/k maddesi ve 6100 sayılı HMK.'nin 383. maddesi gereğince de-----defter ve belgeleri için zayi belgesi verilmesi hususunda hangi mahkemenin görevli olduğuna ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığı anlaşılmakla, görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmıştır."
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c maddesi uyarınca "mahkemenin görevli olması" dava şartlarındandır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 115/1 ve 2 maddesi uyarınca "(1)Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir."
Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın---------------kaybolması nedeniyle açılan zayi belgesi verilmesi davası olduğu, yukarıda atıf yapılan yasa maddeleri ve yargı içtihadı uyarınca ---- ilişkin zayi belgesi verilmesi davalarının çekişmesiz yargı işi olması ve kanunda özel olarak görevli mahkemenin belirlenmemiş olması nedeniyle görevli mahkemelerin sulh hukuk mahkemeleri olduğu, görevin dava şartı olduğu ve yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınabileceği kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle dosya üzerinden aşağıdaki şekilde görevsizlik kararı verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, -------------- Mahkemeleri'nin görevli olduğunun TESPİTİNE,
2-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca; görevsizlik kararının süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın ------------ Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,
3-Yukarıda hüküm fıkrasında belirtilen süre içerisinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 20/1. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına dair resen karar verilmesine,
4-Esasın bu şekilde kapatılmasına,
5-Harç ve yargılama giderlerinin HMK'nın 331/2 maddesi uyarınca görevli ve yetkili mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.