T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/639 Esas
KARAR NO:2022/609
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:19/08/2022
KARAR TARİHİ:26/08/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ----- seri numaralı--- adet boş çek yaprağını kaybettiğini, bu nedenle ilgili ----yapraklarının zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibariyle TTK' nın 818/s atfıyla uygulanması gereken 757-764. Madde hükümlerine göre açılmış zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.TTK.' nın 757-764. Maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre, çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.' nın 651/2. Maddesi uyarınca; senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, Hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.( TTK.652.Md)Zayi olmuş çek hakkında keşideci, ibraz süresi geçtikten sonra çekten cayabilir veya çekte imzası yoksa her zaman muhatap banka şubesini çekteki imzanın kendisine ait olmadığı yönünde uyarabilir veyahut hamile karşı İİK.' nın 72. Maddesi uyarınca menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açabilir.Somut olayda davacı, çeklerin bağlı olduğu banka hesabı sahibi olup, kendi çekleri hakkında zayi nedeniyle iptal davası açamayacağından, ve iptali talep edilen evrakın henüz keşide dahi edilmemiş boş çek yaprağı olup, boş çek yapraklarının, kıymetli evrak vasfı haiz olmadığından davacının iş bu davayı açmasının, HMK.114/h maddesi uyarınca, belirtilen ve mahkemece resen gözetilmesi gereken ''davacının davayı açmakta hukuki yararın bulunması'' şartına aykırılığı mevcuttur. Diğer yandan yukarıda belirtildiği üzere zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı çek hamiline tanınmış bir hak olup, keşidecinin işbu davayı açma hakkı bulunmadığından, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerekmektedir.Tüm dosya kapsamı, davacı iddia ve delilleri birlikte değerlendirildiğinde, iptali istenilen boş çek yapraklarının iptali yönünden, davacının hukuki yararının olmaması ve davacının aktif husumet ehliyeti bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere
Davanın HMK 114/1-h, ve HMK 115/2 maddesi gereğince hukuki yarar yokluğu sebebiyle USULDEN REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ----- karar harcının peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. Maddesi uyarınca davacı tarafa iadesine.Dair,davacının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren --- haftalık yasal süre içinde ----yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi.