T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/144 Esas
KARAR NO: 2022/337
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 30/03/2020
KARAR TARİHİ: 14/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;--------------tarafından keşide edilmiş olan çeki ve ------- keşide edilmiş olunan çeki hamili iken kaybettiğini, Tüm aramalarına rağmen çekleri bulamadığını, Müvekkilin haklarının zarar görmemesi için öncelikle ihtiyati tedbir kararı verilerek TTK.757 Maddesi gereğince ödeme yasağı konulmasını, Hamil olan müvekkilinin yerleşim yerinin ---- olması nedeni ile iş bu davayı yetkili ve görevli -----açma gereği doğduğunu, ---- ilanlarının yapılarak davanın kabulüne karar verilmesini, Öncelikle kayıp çekin kötüniyetli kişilerce kullanılmasını ve müvekkilin haklarının zarar görmesini önlemek için ödeme yasağı konulmasını, Dava konusu çekin iptaline karar verilmesini talep ve iddia etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;
Dava, çekin zayi nedeni ile iptali talebine ilişkindir.
Dava hukuki niteliği itibariyle 6102 sayılı T.T.K.nun 818 madde hükmü delaletiyle Aynı kanunun 757,762,763,764 madde hükümleri gereğince zayi nedeniyle çeklerin iptali talebine ilişkindir.
Uyuşmazlığın; dava konusu çekin kaybedilip kaybedilmediği, kaybedilmiş ise çekin iptaline karar verilip verilemeyeceği noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de,------ hakkın varlığını sürdürmesidir.
Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden istemlerin çekişmesiz yargı işi olduğu, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK'nin 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Kaldı ki, dava sırasında yapılan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir.
Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.
Davacı tarafından zayi edildiği bildirilen çek ile ilgili olarak TTK 761. ve 762. madde hükümleri gereğince çekİ bulanların veya herhangi bir nedenle ellerinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde mahkememize ibraz etmeleri veya bir bildirimde bulunmaları, aksi takdirde çeklerin iptaline karar verileceği konusunda -----ilanlar yapılmış,ayrıca uyuşmazlık konusu çeklerin davanın hitamına değin mahkememize de ibraz edilmediği anlaşılarak, davanın kabulü ile 6102 sayılı TTK’nin 818/1-s maddesi yollamasıyla 764/1.maddesi uyarınca davaya konu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Nihai olarak talebin H.M.K.'nin 382/6 madde hükmünde çekişmesiz yargı işleri arasında belirtilen kıymetli evrakın iptaline ilişkin olduğu, H.M.K.'nun 316 madde hükümleri gereğince basit yargılama usulüne tabii bulunduğu, çekişmesiz yargı işlerinde karşı taraf olmadığından ve ilk ilan tarihi sonrası 3 aylık yasal sürenin dolması sonrası ve çeklerin ibraz tarihi sonrası mahkememize herhangi bir ibrazın bulunmadığının anlaşılması nedeniyle tahkikat aşamasının sonuçlandırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın -------- yönünden kabulü ile, iş bu çekin zayi nedeniyle iptaline,
2-Diğer çekler yönünden davanın reddine,
3-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 80,70 TL harcın, davacı tarafından yatırılan 54,40 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 26,30 TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Diğer çekler yönünden ilgili bankalara müzekkere yazılarak ödemeden men yasağının kaldırılmasına,
5-Davacı tarafından tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 63,50 TL yargılama giderinin davacının üzerinde bırakılmasına,
6-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.