T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/649 Esas
KARAR NO: 2021/328
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 09/12/2020
KARAR TARİHİ: 27/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ------ keşide tarihli ------ bedelli çeklerin kaybolduğunu, kaybolan --------------- şahıslar tarafından kullanılması ihtimali bulunduğunu, dava konusu çeklerin kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçmesi ve vadeleri geldiğinde muhatap bankalar tarafından karşılığının ödenmesi müvekkilinin mağduriyetine neden olacağından, çeklerin ibrazı durumunda bankaca ödenmemesi için ivedi olarak tedbir kararı verilmesini ve iptalin gerçekleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrar etmiştir.
Taraflara tebligat yapılarak taraf teşkili sağlanmıştır.
ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPARLANAN DELİLLER:
1-------------keşide tarihli -------- bedelli çeklerin önlü arkalı görüntüleri,
2-Muhatap banka cevab-i yazıları,
3-------Tutanakları.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE ; Dava, çeklerin zayi nedeni ile iptali talebine ilişkindir.
Dava hukuki niteliği itibariyle 6102 sayılı T.T.K.nun 818 madde hükmü delaletiyle Aynı kanunun 757,762,763,764 madde hükümleri gereğince zayi nedeniyle çek iptali talebine ilişkindir.
Uyuşmazlığın; dava konusu çeklerin kaybedilip kaybedilmediği, kaybedilmiş ise çeklerin iptaline karar verilip verilemeyeceği noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de, senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.
Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden istemlerin çekişmesiz yargı işi olduğu, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK'nin 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Kaldı ki, dava sırasında yapılan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir.
Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.
Davacı tarafından zayi edildiği bildirilen çek ile ilgili olarak TTK 761. ve 762. madde hükümleri gereğince çeki bulanların veya herhangi bir nedenle ellerinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde mahkememize ibraz etmeleri veya bir bildirimde bulunmaları, aksi takdirde çekin iptaline karar verileceği konusunda ------- ilanlar yapılmış,ayrıca uyuşmazlık konusu çekin davanın--- mahkememize de ibraz edilmediği anlaşılarak, davanın kabulü ile 6102 sayılı TTK’nin 818/1-s maddesi yollamasıyla 764/1. maddesi uyarınca davaya konu çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Nihai olarak talebin H.M.K.'nin 382/6 madde hükmünde çekişmesiz yargı işleri arasında belirtilen kıymetli evrakın iptaline ilişkin olduğu, H.M.K.'nun 316 madde hükümleri gereğince basit yargılama usulüne tabii bulunduğu, çekişmesiz yargı işlerinde karşı taraf olmadığından ve ilk ilan tarihi sonrası 3 aylık yasal sürenin dolması sonrası ve çek ibraz tarihi sonrası mahkememize herhangi bir ibrazın bulunmadığının anlaşılması nedeniyle tahkikat aşamasının sonuçlandırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ ile;
1 -------- seri numaralı, -----------. ve muhatabı müvekkil---------- keşide tarihli ----- bedelli çeklerin zayi nedeniyle İPTALİNE,
1b-Ödemeden Men kararı niteliğindeki ihtiyati tedbirin kararın kesinleşmesine değin DEVAMINA,
2- Harçlar kanununa göre alınması gerekli karar ve ilam harcının davacı tarafından ikame edilen davada peşin harç olarak dava ikame tarihinde alındığından başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan harç ve yargılama giderlerin üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Karar kesinleştiğinde bakiye gider avansının yatıran davacıya İADESİNE,
5-Ödemeden men niteliğindeki ihtiyati tedbir için davacı tarafından depo edilen teminatın kararın kesinleşmesi sonrası 1 aylık sürede HMK 399 babında tazminat davası açılmaması halinde yatıran davacı tarafa HMK 392/2.Maddesi gereğince İADESİNE,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı.