T.C. İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
ESAS NO: 2020/271 Esas
KARAR NO: 2021/145
DAVA: Şirketin İhyası
DAVA TARİHİ: 14/07/2020
KARAR TARİHİ: 03/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Şirketin İhyası davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, davacının, ihyası istenen kooperatif bilançolarında görülen alacağının kooperatiften alınamaması durumunda ---- ödeyeceği şeklindeki taahhüt nedeniyle dava dışı ---- dava açtığını, davanın görüldüğü ---- ilamı ile davanın kabul edildiğini, ancak ------sayılı ilamı ile "öncelikle kooperatif şirkete başvurularak gerekirse ihya yoluna başvurulması" gerekçesiyle kararın bozulduğunu, bu nedenle ----- dosyası ile kendilerine tasfiye edilen -----için yetki ve izin verildiğini, bu nedenle ----- ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizin ---- tarihli ara kararı uyarınca davacı vekili, davayı tasfiye memurları----- yöneltmiştir.
SAVUNMA: Davalı ----- usulünce tebliğ yapılmış, ancak davaya cevap vermemişlerdir.
Dahili davalı -----cevap dilekçesinde davacının------ açmış olduğu davanın bu aşamada kooperatifle ilgisi olmadığından bu davada verilecek kararın kooperatifi bağlamayacağından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ---- davaya cevap vermemiş, ancak ------- duruşmada sözlü olarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVANIN VE UYUŞMAZLIK KONULARININ TESPİTİ, DELİLLER, DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ:
1-Davanın ve çekişme konularının tespiti: Dava, genel kurul kararı ile fesih ve tasfiyesine karar verilen kooperatifin tasfiyesi sonucu sicilden kaydının silinmesinden sonra, davacı alacaklının mahkemece verilen mehil gereğince açmış olduğu kooperatif tüzel kişiliğinin ihyası istemine ilişkindir.
Buna göre, taraflar arasındaki uyuşmazlığın;
A-Davaya konu kooperatifin davalı----------- terkin edilmemesi gerektiği halde davalı tasfiye memurları tarafından usule aykırı olarak terkin edilip edilmediği,
B-Davacının açtığı dava nedeniyle davalı şirketin ihyasının gerekip gerekmediği,
C-Davalı tasfiye memurlarının ve davalı ------ yargılama giderlerinden sorumlu olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit olunmuştur.
2-İlgili Mevzuat: TTK'nin "Ek tasfiye" başlıklı 547.maddesi "(1) Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler.
(2) Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir. " hükmünü haizdir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. Maddesi "Bu kanunda aksine açıklama olmayan hususlarda Türk Ticaret Kanununda ki Anonim şirketlere ait hükümler uygulanır." hükmünü haizdir.
TTK'nin 529. Maddesi "(1) Anonim şirket;
a) Sürenin sona ermesine rağmen işlere fiilen devam etmek suretiyle belirsiz süreli hâle gelmemişse, esas sözleşmede öngörülen sürenin sona ermesiyle,
b) İşletme konusunun gerçekleşmesiyle veya gerçekleşmesinin imkânsız hâle gelmesiyle,
c) Esas sözleşmede öngörülmüş herhangi bir sona erme sebebinin gerçekleşmesiyle,
d) 421 inci maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarına uygun olarak alınan genel kurul kararıyla,
e) İflasına karar verilmesiyle,
f) Kanunlarda öngörülen diğer hâllerde,
sona erer." hükmünü haizdir.
Ticaret ortaklıkları gibi, kooperatifin de tüzel kişiliği bulunmaktadır. Kooperatifin tüzel kişiliği ------- silinmesi (terkini) ile sona erer. Tüzel kişiliğin sona ermesi için de, tasfiye işlemlerinin eksiksiz tamamlanması gerekir. Şayet, tasfiye işlemleri gerektiği gibi tamamlanmamış ve tasfiyesi gereken hususlar eksik bırakılmışsa, tüzel kişilik -------silinse bile, kooperatifin tüzel kişiliğinin sona erdiğinin kabulü olanaksızdır. İşte bu gibi durumlarda, menfaati olanlar tarafından, kooperatif tüzel kişiliğinin ihyası için dava açılabilir. İhya davası açmakta hukuki yarar bulunmalı, bunun için tam olmasa da, kanaat uyandırıcı bazı delillerin varlığı aranmalıdır. Hiç bir neden ve açıklama gösterilmeden, bir kanıt sunulmadan, soyut, içi boş nedenlere dayalı ya da terkinden uzunca bir süre geçtikten sonra, kötüniyetle, salt kooperatifi zarara uğratmak amcıyla ihya isteminde bulunulması halinde hukuki yararın bulunmadığının kabulü de gerekir.
3- Deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hukuki nedenler ve gerekçe: Öncelikle, somut olayda, davalı tasfiye memuru ------ cevap dilekçesinde, davanın hukuki yarar yokluğundan reddi talebi incelenmiş olup, basit yargılama usulüne göre yapılan duruşmada, "dava, ihyası istenen kooperatife karşı açılan --------- sayılı dosyasında verilen ara karar uyarınca açılmış olup, davanın açılmasında hukuki yarar olduğundan, davalı -------davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi talebinin reddine" karar verilmiş ve karar duruşmada açıklanmıştır.
Davanın gerektirdiği şekilde, --- kayıtları, tasfiye memuru kayıtları ve ----- sayılı dosyasının --- üzerinden evrakları temin edilmiş olup, yapılan incelemede davacı ---- tarafından gerçek kişi davalılara karşı açılan davada, ------- sayılı ilâmı nedeniyle davacı vekiline, davaya konu tasfiye edilen kooperatifin ihyasını sağlamak hususunda dava açması için bir ay süre ve yetki verilmesine karar verildiği, davacı vekilinin bu ara karar uyarınca işbu davayı açtığı, ----- cevabi yazısı ve ekindeki evraklardan da ihyası istenen---- tarihinde tasfiyesine karar verildiği, tasfiyesinin sona erdiğinin---- tarihinde sona erdiğinin bildirildiği tespit olunmuştur.
---------- tarihli kararında da belirtildiği üzere; "Tüzel kişilik, ---------- kaydın terkini ile sona erer. Tüzel kişiliğin sona erdiğinin hukuk açısından kabul edilebilmesi için tasfiye işlemlerinin eksiksiz tamamlanmış olması gerekir. Eğer tasfiye işlemleri gerçekten tamamlanmamış ve tasfiyede gereken hususlar eksik bırakılmışsa, tüzel kişilik ------- terkin edilse bile, şirketin tüzel kişiliğinin sona erdiğinden söz edilemez."
Müsnet davada, davacı tarafından, davaya konu kooperatifin tasfiyesi kapatılmadan önceki dönemle ilgili olarak açılmış bir alacak davası mevcuttur. Bu davanın görülebilmesi ve verilecek kararın infazı işlemlerinin yapılması TTK'nin 547. maddesi anlamında ek tasfiye işlemi niteliğindedir. Bu nedenle davaya konu kooperatifin yeniden ------- tescili gereklidir.
Bu nedenle tasfiye eksiksiz tamamlanmadığından, davaya konu ----kaydının, -------- sayılı dava dosyasının görülmesi ve mahkemece verilecek kararının infazı işlemleriyle sınırlı olarak ihyası ile şirketin bu konuyla sınırlı olmak üzere ---------- yeniden tescil ve ilânına karar vermek gerekmiştir.
Ek tasfiye işlemlerinin de aynı tasfiye memurları tarafından yapılması uygun görülmüş ve yeni bir tasfiye memuru atanmamıştır.
Davalı ---- yasal hasım konumunda olup, tasfiyenin usulsüz kapatılmasından dolayı kusur ve sorumluluğu bulunmamaktadır. Bu nedenlerle, bu davalı harç, yargılama giderleri ve karşı yan vekalet ücretinden sorumlu tutulmamıştır.
Davalı tasfiye memurlarının sorumluluğuyla ilgili olarak yapılan incelemede, ------ilâmında işaret edildiği üzere, dava, genel kurul kararı ile fesih ve tasfiyesine karar verilen kooperatifin tasfiyesi sonucu sicilden kaydının silinmesinden sonra, davacı alacaklının mahkemece verilen mehil gereğince açmış olduğu kooperatif tüzel kişiliğinin ihyası istemine ilişkin olup, bu davada husumet, tasfiyeyi sağlayan memur ile -------yasal hasım olduğundan yargılama giderlerinden sorumlu değil ise de, davacı ihya davası açmakta haklı olduğundan ve davalı tasfiye memurları ilk celsede gelip davayı kabul etmediklerinden ve davanın reddini talep ettiklerinden, davalı tasfiye memurlarınn yargılama giderlerinden sorumlu tutulması gerekmiş ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın TTK'nin 547. Maddesi uyarınca KABULÜ ile ----- numarasında kayıtlı iken tasfiyesi kapatılmış olan ---- kaydının, -------- dava dosyasının görülmesi ve mahkemece verilecek kararının infazı işlemleriyle sınırlı olarak ihyası ile şirketin bu konuyla sınırlı olmak üzere ------- yeniden tescil ve ilânına,
2-Ek tasfiye işlemlerinin daha önceki tasfiye memurları ---------tarafından yürütülmesine, ek tasfiye bitinceye kadar tasfiye memurunun görevinin devam etmesine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 59,30 TL harcın dava açılırken peşin alınan 54,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 4,90 TL harcın davalı tasfiye memurları -------- alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL harcın davalı tasfiye memurları ------ alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen 71,50 TL yargılama giderinin davalı tasfiye memurları ------- alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1.maddesi uyarınca 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalı tasfiye memurları -------- alınarak davacıya verilmesine,
7-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı -----yüzlerine karşı, diğer davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde------------ Adliye Mahkemesi'nin ilgili Hukuk Dairesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03/03/2021