T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1359 Esas
KARAR NO: 2019/1101
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 09/11/2018
KARAR TARİHİ: 21/11/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirkete ait --- plakalı - model otomobilin seyir halindeyken ...'ın sevk ve ---daresinde bulunan - aracın davacıya ait araca park halindeyken çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacıya ait otomobilde maddi hasar meydana geldiğini, davacıya ait otomobilin, hasar gören yerleri tamiri ve boyama işlemleri dolayısıyla serviste kaldığını,10 gün boyunca kullanılamadığını, maddi hasarın yanında bir de araçta 10 günlük kazanç kaybının meydana geldiğini, bunun üzerine de tüm davalılar aleyhine Anadolu -.İcra Müdürlüğü’nün --- Esas Sayılı icra dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, tüm davalıların icra takibine itirazda bulunduklarını, bu itirazlar üzerine icra takibinin tüm davalılar bakımından durduğunu ve icra takibinde hiçbir icrai işlemin yapılamaz hale geldiğini, davacının değeri yüksek aracının kaza neticesinde ikinci el rayiç satış bedelinin oldukça düştüğünü, davacı şirketin aracını tamir süresi boyunca kullanamadığını, şirkete ait aracın marka, model ve diğer özellikleri ile benzer özelliklere sahip araçların günlük ortalama kira bedelinin ---TL olduğunu ve bu kazancını da 10 gün boyunca elde edemediğini, davacı şirketin araç kiralama işi ile uğraştığı ve meydana gelen kaza nedeni ile araçta oluşan değer kaybı ve aracın tamirde kaldığı süre boyunca oluşan kar/kazanç kaybının oluştuğunu, davacı şirketin uğradığı zararın tespiti ve kanundan doğan zararı giderme talep hakkını kullanmak için masraflarını kendisi karşılayarak konu hakkında uzman --- olan --- zararın tespiti için rapor oluşturulmasının talep edildiği, ve rapor alınarak alacak kalemlerinin tespit edildiği, tespit edilen değer kaybının karşılanması için sigorta şirketine --- tarihinde rapor ve tüm kaza evraklarının gönderildiği, zararın giderilmesi için talepte bulunulduğunu, sigorta şirketinden ise cevap alınamadığını, tüm bu aşamalardan sonra, tespit edilen değer kaybı ve kazanç kaybına ilişkin davalılar aleyhine Anadolu --.İcra Müdürlüğü' nün --- Esas sayılı icra takibi başlatıldığını ve davalılar tarafından dosyayaitiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu, izah edilen sebeplere dayanarak fazlaya dair haklarının saklı kalması kaydıyla, dilekçenin kabulü ile davacıya ait araçta meydana gelen - lira değer kaybı ve zararın tespiti için yapılan - lira Eksper Masrafı için tüm davalılar yönünden,aracın tamir süresince kullanılamaması nedeni ile mahrum kalınan kar/kazanç kaybı karşılığı olarak ----yönünden, davalıların itirazları ile duran dava konusu Anadolu -. İcra Müdürlüğü' nün---Esas sayılı icra takibinin devamına karar verilmesini, davalıların itirazları sebebi ile %20’den aşağı olmaması üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, ayrıca masraf ve vekalet ücretini davacıya bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrar etmiştir.
Taraflara tebligat yapılarak taraf teşkili sağlanmıştır.
Davalı --- vekili cevap dilekçesinde özetle; işbu dava ile istenen tazminatı talep hakkının zamanaşımına uğradığını, kazaya karıştığı ifade edilen --- plakalı aracın müvekkili şirket --- tarafından--- tarihleri arasında geçerli olmak üzere ---ile sigortalandığını, yargılamada tarafların kusur durumlarının tespit edilmesi gerektiğini, tramer sorgu ekranında görüleceği üzere; dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacı araç sürücüsü tam kusurlu olduğunu, kusur durumuna ve değer kaybına ilişkin tespitler tamamlanmadan likit bir alacağın varlığından söz edilemeyeceğini beyan ile, kazanın meydana gelmesindeki kusur ile araçtaki hasar tutarının ve değer kaybının, ekte sunulan Genel Şartlarla belirlenen kriterlere göre hesaplanmak üzere dosyanın bilirkişiye gönderilmesini, aracın dava konusu kazadan öncekin hasarlarının tespitini, faiz hesaplanırken temerrüt tarihinin esas alınmasını, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı --- vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirketin kazaya karışan bir başkasının kullandığı aracın ruhsat sahibi olması durumuna binaen muhatap gösterilerek, İstanbul Anadolu -. Asliye Ticaret Mahkemesinin--- Esas sayılı dosyası tahtında davalı gösterilerek tazminat talebinde bulunulduğunu, davacı tarafından ikame olunan işbu davada dava dışı ihbar olunan----- firması ile davalı şirket ile aralarında Araç Kiralama Hizmet Sözleşmesi akdedildiğini, belirtilen sebeplerle ihbar dilekçesine dava dilekçesinin de eklenerek davanın --- Tebliğine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle;- - plakalı aracın davalı şirket nezdinde--- vadeli Trafik Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, kazanın oluşumunda kusur oranları --- belirlemesinin gerektiğini, kusur oranını kabul etmediklerini, kusur oranı değerlendirilmeden işlemlerin yapıldığını, ayrıca Sigorta Eksperi tarafından bir geçerliliği bulunmayan, Araç Değer ve Kazanç Kaybı Bilirkişi Raporu ile haksız ve mesnetsiz olarak hem icra takibi yapıldığını, hem de davalı aleyhine dava açıldığını,dava konusu araçta meydana gelen değer kaybının konusunda uzman bir bilirkişi marifeti ile, mahkemeden değer tespiti istenerek yapılması gerekmek iken usul ve yasaya aykırı olarak değer tespit edildiğini, davalı ... aleyhine yöneltilen mahrum kalman kar/ kazanç kaybı adı altında aracın tamir süresinde kullanılamamasından kaynaklanan kar/ kazanç kaybının istenmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu,açıklanan nedenlerle,davanın esastan reddine, davacının icra-inkar tazminatı talebinin reddine, davalı hakkında açılmış bulunan iş bu itirazın iptali davasının reddine, takip konusu alacağın % 20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın, dava şartının yerine getirilmemiş olduğunu, ve usulden reddedilmesi gerektiğini, mahkemece bu beyanın kabul görmemesi halinde, esasa ilişkin beyanlarının dikkate alınmasını,kaza sebebiyle meydana gelen zarardan sigorta şirketinin sorumlu olduğunu zararın sigorta tarafından tazmininin gerektiğini, ihbar edilen şirket ile araç sahibi şirket arasında akdedilen sözleşmede ihbar edilen şirketin sorumlu olduğuna ilişkin hüküm bulunmadığını, davalılardan---- Tarafından, sorumlu olduğu iddiasıyla davaya dahil olunması istenmiş olsa da, bu iddiaların herhangi bir hukuki dayanağının bulunmadığını, ihbar eden davalının beyanında ihbar olunan şirket ile akdedilen sözleşmenin uzun süreli kira sözleşmesi niteliğinde olduğunu söylendiğini, şirket ile araç sahibi şirket arasında akdedilen kiralama sözleşmesinde şirketin zarar nedeniyle sorumlu tutulabilmesine imkân veren herhangi bir hükmünün de bulunmadığını,ve bu nedenle şirketin meydana gelen zarardan sorumlu tutulabilmesi hukuken mümkün olmadığını,izah edilen nedenler ve mahkemece re'sen gözetilecek hususlar değerlendirilerek, öncelikle dava şartı eksik davanın usulden reddine karar verilmesini ve her halde davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır.
Dosya tüm delillerin ibrazından sonra konusunda uzman teknik bilirkişiye tevdi edilmiş, teknik bilirkişi ayrıntılı raporunu ibraz etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE : Dava, ---- tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davalılar aleyhine girişilen İstanbul Anadolu Adliyesinin -İcra Dairesinin --- Esas sayılı takip dosyasında davalı borçluların itirazının iptali ile takibin devamı talebine ilişkindir.
Mahkememizce davanın niteliği gereği öncelikli olarak dava şartlarının incelenmesine geçilmiş, HMK 114/1 de sayılı bulunan dava şartlarının bulunduğu anlaşılmış, dava da bunun yanı sıra İİK 67 ve HMK 114/2 gereğince özel dava şartlarının bulunması gerektiği anlaşılarak icra dosyası celp edilerek incelenmiş, İcra dosyasının incelenmesi ile davacı tarafından davalılar aleyhine icra takibine girişildiği, davalılara çıkartılan örnek no 7 ödeme emrinin ayrı ayrı tebliğ edildiği, davalı borçluların itiraz süresi içersinde takibe karşı itirazlarını sunmuş bulunduğu görülmüş, bu nedenle dava da İİK 67 gereğince özel dava şartlarının bulunduğu anlaşılmıştır.
Yine icra takip dosyasının tetkiki ile -- tarihinde --- plakalı araçların karıştığı trafik kazasında - -plakalı araçta meydana geldiği ileri sürülen değer kaybı,kazanç kaybı ve ekspertiz masraflarının davalılardan tahsili amacı ile icra takibine girişilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Dava TTK 4/2 maddesi gereğince basit yargılama usulüne tabi bulunması nedeni ile taraflar arasında çekişmeli hususların davacı iddiası ve davalıların borca itiraz dilekçeleri ve gerekse davaya cevaplarının tetkiki ile ;
a-Davalı araç sürücüsünün kusur oranının ne kadar olduğu,
b-Davacının aracında meydana gelen değer kaybının ne kadar olduğu,
c-Araçta meydana gelen hasarın onarım süresinin ne kadar olduğu,
d-Aynı nitelikte aracın günlük kira bedelinin ne kadar olduğu,bu nedenle davalılardan kazanç kaybı tazminat talebinin tahsili şartlarının bulunup bulunmadığı,
e-Aracın onarımda bulunduğu süre boyunca araçtan yararlanılamaması nedeniyle ne kadar kazanç kaybı zarar oluştuğu noktalarında toplandığı tespit olunmuş ve tespit olunan uyuşmazlık noktalarındaki özel ve teknik hususlarda rapor ibrazı için dosya makine mühendisi bilir kişiye tevdi edilmiş ve bilir kişi tarafından ibraz edilen raporda davalı ...'ın sevk ve idare ettiği davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile sigortalanan aracın kazada tamamı ile kusurlu bulunduğu rapor edilmiş ve mahkememizce rapor bu meyanda değerlendirildiğinde,davalı araç sürcüsü - plakalı araacı ile seyir halinde iken manevraları düzenleyen genel şartlara uymama ve araç manevralarını düzenleten KTK 84 ve 67.maddelerine aykırı davrandığı anlaşılmış olduğundan kusur bilir kişisi tarafından ibraz edilen raporun isabetli bulunduğu anlaşılmıştır.
Değer kaybı yönünden ise yapılan değerlendirmede ise --- plakalı aractaki hasarın, trafik kazası tespit tutanağında anlatımlar ile meydana gelen hasarın uyumlu olduğu ve kazanın oluş şekline alınan darbelere uygun olduğu ve --- şartları tebliğinde ekte yer alan tabloya göre hesaplamanın bilir kişi tarafından yapıldığı ve hasar miktarının bu şekilde -- TL olduğu anlaşılmıştır.
Bilir kişi tarafından araç kullanamadan doğan zararının ise - olduğu bildirilmiş bilir kişi tarafından ibraz edilen raporun bu yönü itibari ile raporu değerlendirildiğinde aracın günlük kiralama tutarının-----TL olarak belirlendiği ve bu zarar tutarının emsallerle belirlendiği ve kazanın oluşumuna göre 5 günlük sürenin makul bulunduğu anlaşılmıştır.
Bilir kişinin raporuna itibar edilerek yapılan hesaplamaya göre karar verilmesi gerektiği anlaşılarak bu tutardan davacıya karşı TBK 49,162,163 ve KTK85, 91 gereğince sürücü ile sigortacının müteselsil sorumlu bulunması nedeni ile bu tutarın davalılar sürücü ve sigorta şirketinden tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Diğer tarafından kazaya konu bulunan -- plaka sayılı aracın davalı -- adına kayıtlı olması nedeni ile davacı tarafından bu davalıya karşı ikame edilmiş ise de davalı malik tarafından bu aracın işletilmediği --- tanzim olunan - aylık kira sözleşmesi ve bu sözleşmenin davalı --- şirketinin ticari defter ve kayıtları,damga vergisi beyannameleri ile anlaşılmış bu nedenle davalının yasal karinenin davanın devamında aksini ispat etmiş olaması nedeni ile davanın bu davalı yönünden reddine karar verilmiştir.
Ancak bu davalıya karşı davanın davacı tarafından ikame edilmesinin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. ve 19.maddeleri hükümlerine göre trafik kaydının "işleteni" gösterdiği karinesine göre ikame edilmesi nedenine dayandığı ve davacının bu kapsamda trafik kaydında görünün kişinin işleten olup olmadığını araştırma yükümlülüğü bulunmaması nedeni ile olağan olan doğrultusunda davayı ---- şirketine karşı ikame ettiği anlaşılarak davanın açılmasında davacının bir kusuru olmadığı kanaatine varılmış ve davalı tarafından yapılan yargılama giderleri davalı üzerinde bırakılmıştır.
Davacı tarafından kazanç kaybı tazminatının sigorta şirketinden de tahsili icra takibinde talep edilmiş ise de davalı ... şirketinin borcun tamamına itirazı üzerine mahkememize ikame edilen davada sigorta şirketine karşı kazanç kaybı yönünden her hangi bir davanın davacı tarafından yöneltilmediği anlaşılmıştır.
Nihai olarak davacı tarafından dosya kapsamına ödeme belgesi sunulan ekspertiz ücretinin ayrıca asıl alacak olarak takip ve dava konusu yapılmış ise de ekspertiz ücretinin (poliçede aksinin de kararlaştırılmamasına göre) davacının iddia eylediği zarar kalemlerinin belirlenmesi amacı ile ZMSS kapsamında belirlenen ve talep edilebilir makul giderlerden olduğu ve ancak yargılama gideri olabileceği anlaşılarak TTK 1426 gereğince ----- yargılama gideri olarak kabul edilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm ittıhaz olunmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜNE,
1a-)İAA -.İcra Müdürlüğünün --- Esas sayılı takip dosyasında ;
Davalı borçlular------- ‘nin değer kaybı tazminatına vaki itrazlarının KISMEN İPTALİ ile takibin davalı ... ve ---- yönünden 1.930,85 TL değer kaybı tazminatı üzerinden DEVAMINA,
Davalı --- ye karşı ikame edilen değer kaybı tazminatı talebinin pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeni ile REDDİNE,
1b-)Karar tarihinde alınması gerekli 131,89 TL harcın davacı tarafça peşin olarak yatırılan 76,32 TL (İcra Müd. Harcı 25,51 TL) toplam 101,83 TL harçtan mahsubu ile bakiye 30,06 TL harcın davalılar davalı ... ve ----- tahsili ile hazineye gelir kaydına,
1c-)Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre ve kabul oranına göre belirlenen 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalı .--- alınarak davacıya verilmesine,
2a-)Davalı borçlu --- kazanç kaybına vaki itirazının KISMEN İPTALİ ile takibin davalı ... yönünden ---TL kazanç kaybı yönünden DEVAMINA,
2b-)Davalı ---- ikame edilen kazanç kaybı tazminatı talebinin pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeni ile REDDİNE,
2c-)Davacının uyuşmazlık konusu değer kaybı ve kazanç kaybı tazminat taleplerinin miktarlarının yargılama hitamında belirlenmesi nedeni ile likit bulunmadığından REDDİNE,
2d-)Karar tarihinde alınması gerekli 44,40 TL harcın davalı ---- tahsili ile hazineye gelir kaydına,
2e-)Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre ve kabul oranına göre belirlenen 500,00 TL vekalet ücretinin davalı ----alınarak davacıya verilmesine,
3-)Takipte kabule konu tutarlar yönünden takip tarihinden tahsil tarihine değin yasal faiz İŞLETİLMESİNE,
4-)Davacı tarafından yapılan tebligat gideri, müzekkere gideri, bilirkişi ücreti ve ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 1.276,65 TL yargılama giderinin davanın kabul oranına göre belirlenen 1.136,21 TL sini ve davacı tarafça peşin olarak yatırılan 76,32. TL harç gideri toplamı 1.212,53 TL nin davalılar ----- müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davalı ---- tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-)Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran taraf(lar)a iadesine,
Dair miktar itibari ile kesin olmak üzere davacı ve davalı --- vekilinin, ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı, davalı ---- vekilinin yokluğunda verilen karar okunup anahatları ile anlatıldı.21/11/2019