T.C. İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/1005 Esas
KARAR NO: 2018/804
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 17/08/2018
KARAR TARİHİ: 18/09/2018
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Müvekkilinin ortağı ve yetkili imzaya sahip olduğu,...... Şti.’ye ait ... Cad. Şubesi’nin,. .. İBAN nolu hesaba ait;
1............ çek nolu, 20.08.2018 tarihli, 77.770,00-TL tutarlı çek,
2. ......... çek nolu, 26.08.2018 tarihli, 13.565,00-TL tutarlı çek,
3. ........... çek nolu, 30.09.2018 tarihli, 11.000,00-TL tutarlı çek,
4............ çek nolu, 30.11.2018 tarihli, 11.000,00-TL tutarlı çek,
5. .......... çek nolu, 28.10.2018 tarihli, 28.000,00-TL tutarlı çek,
6............ çek nolu, 28.12.2018 tarihli, 20.000,00-TL tutarlı çek,
7. ..........çek nolu, 30.01.2019 tarihli, 7.500,00-TL tutarlı çek,
8. ......... çek nolu, 27.02.2019 tarihli, 7.500,00-TL tutarlı çek,
9. .......... çek nolu, 31.12.2018 tarihli, 9.000,00-TL tutarlı çek,
10. .......... çek nolu, 25.02.2019 tarihli, 9.000,00-TL tutarlı çek,
11............. çek nolu, 29.08.2018 tarihli, 95.360,00-TL tutarlı çek,
12. ............ çek nolu, 31.11.2018 tarihli, 16.000,00-TL tutarlı çek,
13. ......... çek nolu, 05.10.2018 tarihli, 3.210,00-TL tutarlı çek,
14. ....... çek nolu, 20.09.2018 tarihli, 11.000,00-TL tutarlı çek,
15............ çek nolu, 20.10.2018 tarihli, 11.500,00-TL tutarlı çek,
16. ...... çek nolu, 10.09.2018 tarihli, 3.500,00-TL tutarlı çek,
17. ............ çek nolu, 06.09.2018 tarihli, 16.000,00-TL tutarlı çek,
.............’ye ait ........ Şubesi’nin, ......................... İBAN nolu hesaba ait;
1. .........çek nolu, 15.08.2018 tarihli, 55.000,00-TL tutarlı çek,
2. .......... çek nolu, 10.08.2018 tarihli, 44.000,00-TL tutarlı çek,
3........ çek nolu, 16.08.2018 tarihli, 58.000,00-TL tutarlı çek,
4. ........ çek nolu, 26.08.2018 tarihli, 78.780,00-TL tutarlı çek,
5. .........çek nolu, 20.08.2018 tarihli, 100.000,00-TL tutarlı çek,
6. .......... çek nolu, 25.08.2018 tarihli, 100.000,00-TL tutarlı çek,
7. ............ çek nolu, 01.09.2018 tarihli, 75.500,00-TL tutarlı çek,
8. .......... çek nolu, 26.08.2018 tarihli, 74.500-TL tutarlı çek,
9. .......... çek nolu, 04.10.2018 tarihli, 84.436,00-TL tutarlı çek,
10. ......... çek nolu, 20.09.2018 tarihli, 73.800,00-TL tutarlı çek,
11. ........... çek nolu, 15.08.2018 tarihli, 130.000,00-TL tutarlı çek,
12. ......... çek nolu, 05.11.2018 tarihli, 44.500,00-TL tutarlı çek,
13. .............çek nolu, 10.08.2018 tarihli, 50.000,00-TL tutarlı çek,
14. ......... çek nolu, 28.08.2018 tarihli, 52.000,00-TL tutarlı çek,
15. ............. çek nolu, 10.09.2018 tarihli, 48.000,00-TL tutarlı çek,
16. ........... çek nolu, 16.08.2018 tarihli, 43.000,00-TL tutarlı çek,
17. .......... çek nolu, 30.11.2018 tarihli, 1.500,00-TL tutarlı çek,
....... ’ye ait ......................... Şubesi’nin ............................İBAN nolu hesaba ait;
1. ..................... çek nolu, 14.08.2018 tarihli, 47.500,00-TL tutarlı çek,
2. ...................... çek nolu, 10.08.2018 tarihli, 48.350,00-TL tutarlı çek,
3. ....................... çek nolu, 15.08.2018 tarihli, 49.150,00-TL tutarlı çek,
4..................... çek nolu, 20.08.2018 tarihli, 46.800,00-TL tutarlı çek,
5. ................. çek nolu, 25.09.2018 tarihli, 75.000,00-TL tutarlı çek,
6. ................... çek nolu, 20.09.2018 tarihli, 80.000,00-TL tutarlı çek,
7. .................. çek nolu, 26.10.2018 tarihli, 55.000,00-TL tutarlı çek,
8. ..................çek nolu, 25.10.2018 tarihli, 47.364,00-TL tutarlı çek,
9. ................ çek nolu, 25.09.2018 tarihli, 45.000,00-TL tutarlı çek,
10. ................ çek nolu, 10.09.2018 tarihli, 49.000,00-TL tutarlı çek,
11. ............ çek nolu, 15.11.2018 tarihli, 15.000,00-TL tutarlı çek,
12. .......... çek nolu, 15.11.2018 tarihli, 27.500,00-TL tutarlı çek,
13. ............. çek nolu, 06.09.2018 tarihli, 23.151,00-TL tutarlı çek,
14. ........... çek nolu, 12.09.2018 tarihli, 20.600,00-TL tutarlı toplam 48 adet çekte muhatap bankalara hesap açılırken teslim olunan ticaret sicil gazetesi ve imza sirküleri gereği bu belgelere göre işlem yapılması gerekli olan, münferiden imzaya yetkili müvekkil ...’ın bilgisi dışında ve uhdesinde olmayan bir şekilde davaya konu çeklerin yetkisiz kişi veya kişilerce imzalanarak keşide edildiğini öğrendikleri gün itibariyle ilgili bankaya... Noterliği’nin bila yevmiye no’lu ve bila tarihli ihtarnamesi düzenlenerek, işbu çeklerle ilgili Şekil Eksikliği/Bozukluğu bulunduğu nedeniyle işlem yapılmaması hususunu ihtaren bildirdiklerini, ayrıca bahse konu müvekkilimin yetkilisi olduğu şirket 30.07.2018 tarihinde ekte sundukları, ......... Ticaret Sicil Müdürlüğünün “ticaret sicil tasdiknamesine” göre çift imza ile müşterek temsil edildiğinden ve bu imza sahipleri ... ve ...... müşterek imza yetkisi olması nedeniyle ve bu çeklerde her ikisinin müştereken imzası olmaması nedeniyle çeklerle ilgili şekil eksikliği/bozukluğu bulunmakta olduğundan gerekli yasalar gereği bahse konu çeklerle ilgili bankaca tek imzalı çeklere işlem yapılmamasını da bildirdiklerini, işbu ihtarnamenin ilgili bankaya tebliğinden sonra, ibraz edilen 3-4 adet çek ile ilgili olarak bankalar arası takas odası ve banka tarafından “98”kod uygulaması yapılmış ve işlem yapılmadığını, ilgili bankalar tarafımızca Ticaret Mahkemelerinde bu konuda dava açarak ve derkenar alınarak taraflarına teslim edilmesini talep ettiğini, menfi tespit davası açmak istememize rağmen karşı tarafı (davalı) bilmediğimizden işbu tür dava açamamakta olduğunu, çek iptal davası açmak zarureti hasıl olduğunu, bahse konu kayıp 48 adet çekle ilgili olarak öncelikle teminatsız olarak ödemeden men kararı verilmesini, yapılacak yargılama sonunda bahse konu çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVANIN VE YETKİLİ MAHKEMENİN TESPİTİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ:
Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
Davanın dayanağı, 6102 sayılı T.T.K.nun 818. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 757, 762, 763, 764. maddeleridir.
Bu davalar, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardandır.
TTK'nin 757.maddesine göre iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebileceği belirtilmiştir.
TTK.757-764.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.
Davacı vekili dava dilekçesinde müvekkilinin, çeki keşide eden şirketlerin yetkilisi ve ortağı olduğunu beyan etmiş olup, dava dilekçesi ekinde sunulan ticaret sicil tasdiknamelerinden de davacının çeki düzenleyen şirketlerin yetkilisi ve ortağı olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar çek hesabı sahibi olan keşideci-davacı, çek yapraklarını kaybettiğini belirterek iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiş ise de; zayi nedeni ile iptal davasını hamil açabileceğinden keşidecinin dava açma hakkı bulunmamaktadır.
Ancak, ondan önce, TTK 757.maddesinde kesin yetki kuralı düzenlenmiştir. Madde metnine göre çek iptali davalarında ödeme veya hamilin yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir.
Dava dilekçesinde anlaşıldığı üzere davacının yerleşim yeri Darıca-Kocaeli olup, ödeme yeri Gebze'dir.
HMK 114/1-ç maddesi uyarınca kesin yetki dava şartıdır.
“Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler”(HMK115.md.).
HMK.nun 138. maddesi ile öncelikle dava şartları ile ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verileceği, gerektiği takdirde karar vermeden önce bu konuda tarafların ön inceleme duruşmasında dinlenebileceği hükme bağlanmıştır.
Tüm bu nedenlerle mahkememizin yetkisizliğine karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-HMK'nin 14/2. Maddesi uyarınca davaya bakmakla yetkili mahkeme Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan Mahkememizin kesin yetkisizliği nedeniyle HMK'nin 114(1)/ç maddesinin yollamasıyla HMK'nin 115(2). maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-HMK'nin 19(1)-(3). maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ve yasal süre içinde istem halinde dosyanın kesin yetkili Gebze Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-HMK'nin 331/2. maddesi uyarınca yargılama giderlerinin yetkili Mahkemece değerlendirilmesine,
4-HMK'nin 20 (1) maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yasal süre içinde gönderme başvurusunun yapılmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmek üzere dosyanın ele alınmasına,
5-Karar kesinleştiğinde, HMK'nin 333. maddesi uyarınca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesi halinde davacıya iadesine,
6-Kararın bir örneğinin davacıya tebliğe çıkarılmasına, masrafın avanstan karşılanmasına,
7-Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın, karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde BAM nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi.