T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/1284
KARAR NO: 2019/105
DAVA: MENFİ TESPİT
DAVA TARİHİ: 16/11/2017
KARAR TARİHİ: 05/02/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından, davacı banka aleyhinde İstanbul Anadolu 13.İcra Müdürlüğü nezdinde ------ tarihinde---------- esas numaralı ilamsız icra takibi başlatıldığını, takip talebinde -------- asıl alacak ile ------ işlemiş faiz talep edildiğini, davacı banka, davalı ile olan üye işyeri sözleşmesi gereğince davalının icra takibini yapmakta haksız olduğunu talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şahıs şirketi olup giyim üzerine mağazası olan bir işletme olduğunu, post cihazı ile satmış olduğu mallara ilişkin davalı bankaya pos sliplerini götürüp parasını almak istemesi üzerine ilgili banka parasını veremeyeceğini, paranın bloke edildiğini, süresinde slipleri ibraz etmiş bütün uğraşlarına rağmen hakkı olan parayı alamadığını, bunun üzerine tarafımızca İstanbul 13. İcra Müdürlüğü'nün -------- Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve takip kesinleştiğini, davacı şirket söz konusu post sliplerine istinaden müvekkile ödeme yapmamakta takip başlatıldıktan sonra dosyaya ödeme yapmadığını, davanın reddi ile davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Dava, genel haciz yolu ile kesinleşen takipten dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Davacı banka, davalının ise üye işyeri olarak faaliyette bulunduğu, davalı üye işyerinden ... adlı alıcının başka bankaya ait --------- numaral----- kartı ile yaptığı alışverişe alıcı tarafından itiraz edildiği, davacı bankanın ise ... isimli alaıcı tarafından kartla ödenen bedeli davalı üye işyerinin hesabın aktarmadığı, davalının ise bu bedelin tahsili amacıyla davacı banka hakkında genel haciz yolu ile takip başlattığı, davacı bankanın ödeme emrine süresinde itiraz etmemesi nedeniyle takibin kesinleştiği, davacının iş bu dava ile borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ise, dava dışı alıcı ... tarafından davalı ile yapılan alışverişten dolayı davacı banka tarafından kartla ödenen bedele bloke konulmasının koşullarının oluşup oluşmadığı, oluşması halinde ise blokenin hangi tarihe kadar geçerli olduğu noktasında toplandığı tespit edilmiştir.
Davacı ile davalı arasında ------ tarihinde üye işyeri sözleşmesi imzalandığı, davalının üye işyerinden ... adlı alıcının başka bankaya ait ------- numaralı------ kartı ile alış veriş yaptığı anlaşılmıştır. İstanbul Anadolu 13. İcra Dairesi'nin ---- no.lu icra dosyasındaki---- çıktıları ışığında,------ tarihinde davalının işyerinden ...’nin ------ no.lu kartı ile şifre kullanılarak ---TL, ---TL, ----TL ve ----- TL olmak üzere 4 adette toplam -----TL'lik alışveriş yapılmıştır.
Uluslararası kartlı ödeme sistemlerinin kurallarına göre kart sahiplerinin yaptıkları işlemlere itiraz etme hakkı bulunmaktadır. Kart hamili, işlemin kendisi tarafından yapılmadığı vb. yönünde bir itirazı kart bankasına ilettiğinde kart bankası bu durumu üye işyeri bankasına iletmektedir. Üye işyeri bankası üye işyerinden gerekli belgeleri talep etmekte ve inceleme yapmaktadır. Gerekli belgelerin üye işyeri tarafından ibraz edilememesi halinde üye işyeri bankası, itiraz konusu tutarı kart bankasına iade etmekte, kart bankası da kart hamilinin hesabına iadeyi gerçekleştirmektedir.
Bilirkişi tarafından yapılan tespite göre, kart hamilinin hesabının bulunduğu ------ gönderilen ve ----- dönemine ait olduğu anlaşılan hesap ekstresinde --------- tarihinde yukarıda bahsedilen 4 adette toplam ----- TL’lik bedelin kart hamilinin hesabından düşülmüş, buna mukabil kart bankası tarafından ilgili hesaba herhangi bir iade (chargeback) işlemi yapılmamıştır.
Davacı ile davalı arasındaki üye işyeri sözleşmesinin 13.4. maddesine göre; üye işyeri, işlemlerin ters ibraza konu olması durumunda Banka’nın işlem bedelinin kendisine ödenmesini ters ibraz süresi boyunca erteleyebileceğini, soruşturma sonucuna göre hesabına alacak kaydedilen tutarları blokeye alabileceğini kabul ve taahhüt etmektedir. Bu durumda davacı bankanın inceleme sonucuna göre davalı üye işyerinin hesabına geçen tutarı blokeye alabileceğinin kabulü gerekmektedir. Dava dosyasına ibraz edilen belgeler ışığında; kart sahibinin işlemi onaylamadığına dair -------- Bankası’na ait bir ekran görüntüsü bulunmaktadır. Bu nedenle üye işyeri bankasının chargeback riski nedeniyle 120 gün süresince hesaba geçen tutarları blokede tutma ve inceleme sürecini yürütme hakkı bulunduğu kabul edilmiştir.
Somut olayda aynı gün içerisindeki işlem saatlerinin birbirine çok yakın olağan akışına uygun olmadığı dikkate alındığında, üye işyeri bankasının bloke işlemini uygulaması bilirkişi tarafından makul görülmüştür. Fakat davalının icra dosyasına ibraz ettiği slip çıktıları kartın şifre kullanılarak işleme tabi tutulduğunu göstermektedir. Bu durumda üye işyerinin kimlik tespiti, kart hamilinin imzasını talep etmesi vb. uygulamaları gerçekleştirme yükümlülüğünün bulunmadığı, dolayısıyla chargeback ihtilafı ve incelemesi söz konusu olduğunda üye işyeri bankasının slip çıktılarını yeterli görerek alışveriş tutarları üzerindeki blokeyi çözmesinin uygun olacağı bilirkişi tarafından belirtilmiştir.
Taraflar arasındaki sözleşme hükümleri, davalıya ait iş yerinden yapılan alışverişlere dair slip çıktıları, bankaya yazılan müzekkere cevapları ve bilirkişi raporunun değerlendirilmesinde; davacı banka tarafından, yapılan bloke işleminin bankacılık uygulama ve kurallarına uygun olduğu belirtilmiş ise de,---------------- yazılan müzekkere cevabında belirtildiği üzere, işlemlerin şifreli olması ve şifreli işlemlerde sorumluluğun müşteride bulunması nedeniyle müşteriye olumsuz dönüş yapıldığının, ve--------- hakkının bulunmaması nedeniyle herhangi bir inceleme süreci başlatılmadığının belirtilmesi, ayrıca işlemlerin şifreli olması nedeniyle üye işyerinin kimlik tespiti, kart hamilinin imzasını talep etmesi vb. uygulamaları gerçekleştirme yükümlülüğünün bulunmaması karşısında davacının yapmış olduğu bloke işleminin yerinde olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir. Her ne kadar davalı tazminat talep etmiş ise de, takibin durdurulmasına yönelik tedbir kararı verilmediği, haciz işlemleri yapılmadığı, icra veznesine para girdiğine dair bir bilgi bulunmadığı, davacının zarara uğramadığı anlaşıldığından davalının tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
-Davalı tarafın tazminat talebinin REDDİNE,
2-Alınması gerekli 44,40 TL harçtan peşin yatırılan 295,79 TL'nin mahsubu ile bakiye 251,39 TL'nin davacıya İADESİNE,
3-Taraflarca yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Taraflar tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana İADESİNE,
Dair tebliğden itibaren 2 hafta içinde istinaf yolu açık olmak üzere davalı vekilinin huzurunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.05/02/2019