T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/618 Esas
KARAR NO: 2020/764
DAVA: Alacak (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/05/2018
KARAR TARİHİ: 29/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirketin ilgili protokolün imzalanmasında--------- ----denmek suretiyle; sigortalıya prim iadesi yapılması halinde iade edilen prim tutarına karşılık gelen komisyon ücretinin ------- davalı şirket tarafından müvekkil şirkete iade edileceğini düzenlendiğini, müvekkili şirket ile ----- arasında bulunan ---- düzenlenen poliçelerin dönem sonunda hesaplanan -------yapıldığını, ----iade edilen prim tutarına ilişkin gider vergisininde sigortalıya ödendiğini, müvekkil şirket ile ---- arasında bulunan ----- borcunun tamamını ödediğini, müvekkili şirket ile ---- bulunan, davalı şirketin aracılık ederek altını imzaladığı Protokol kapsamında; davalı şirketin iade etmesi gereken komisyon ücretleri hakkında bilgilendirildiğini, imzaladığı ------göre aykırı şekilde, komisyon gider belgesini iade ederek komisyon iadesinden kaçındığını, müvekkil şirketin---- işlemlerle ilgili komisyon bedelini davalı şirkete peşinen ödediğini, ----- müşteriye kısmen veya tamamen ücret iadesine mecbur kalınması durumunda ---- müvekkil şirket tarafından kendisine ödenen komisyon ücretini müvekkil şirketin ilk talebi üzerine derhal iade edileceğini '' düzenlendiğini, davalı şirketin komisyon iadesinden kaçınmasının ------ -- aykırı olduğunu, müvekkil şirket tarafından davacı şirkete ihtarname gönderilerek----- tutarındaki komisyon bedelini iade etmediği takdirde hakkında yasal işlemlere başvurulacağını ihtar edildiğini belirterek, davalı şirketin iade etmesi gereken komisyon bedelinin ne şekilde hesaplandığını karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından dava dışı ------ aralarında akdedilen ----------tutara denk gelen komisyonda iade alınırHükmüne dayanarak müvekkil şirkete karşı ---- talepli olarak alacak davası açtığını, davacı şirket ile dava dışı ------ tarihli---- imzalanmasına ---- olarak müvekkil şirketin aracılık ettiğini, ---- şirket tarafından dava dışı ------imzalandığını, ilgili ---- tarafların; dava dışı ----- sıfatıyla ------------- karşılığında araç başına, araç değerinin ----- ödemeyi taahhüt ettiğini, sigorta süresi içerisinde gerçekleşen hasarların toplamının, alınan toplam primin ---- ulaşması halinde sigorta teminatının sona ereceğini, ----- ödediği primin ---- olarak geri alacağını, primin------- müvekkili arasında bölüştürülmesinin kararlaştırıldığını, sigorta süresi içinde gerçekleşen hasarlar toplamı prim tutarının ----ulaşmadığında davacı şirketin aradaki farka ilişkin olarak ---------- toplam primin ------- görülmüş olan -------esası çerçevesinde, herhalde sigorta teminatı kapsamındaki araçların tümü için ödenmesi söz konusu olan primlerin---- birlikte kazandıklarını ve eşit şekilde paylaşıldığını, dava konusu olayda da ---- gerçekleşen hasarların toplam prime oranı---- altında kaldığım, ----- prim alacağının doğduğunu ve davacı şirket tarafından bu tutarın dva dışı------ödendiğini, davacı şirket tarafından ödenen tutar içinde komisyon bulunmadığını, davacı tarafından dava konusunun dayanağı olarak gösterilen ---- müvekkil şirketin taraf olmadığını, davacı ----arasında imzalanan ------- olduğunu,------sıfatıyla yer aldığım, müvekkil şirketin sorumluluğunun düzenlendiği ------ Sözleşmesinin asıl olması nedeniyle davacının bir başka sözleşme hükmü ile müvekkil şirketi sorumlu tutmasını itiraz ettiklerini, taraflar arasında toplam komisyon oranının her durumda ----ve bu komisyonun eşit şekilde paylaşılacalığı konusunda anlaşmaya varıldığını, taraflar arasındaki sözleşmesinin niteliğinin---- alındığında müvekkil şirket tarafından komisyon iadesi yapılması halinde davacı şirketin haksız kazanç sağlayacağını, davacı şirket tarafından dava dışı -----edilen ve %91'e karşılık gelen prim içinde komisyonun bulunmadığını belirterek, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ GEREKÇE;
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı------ şirketinin komisyon iadesine hak kazanıp kazanmadığı, hak kazanmış olması halinde miktarının ne kadar olduğu, temerrüt oluşup oluşmadığı, temerrütün hangi tarihte oluştuğu hususlarına ilişkin olduğu anlaşıldı.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık hakkında rapor düzenlenmesi için dosya Sigorta bilirkişisi ile yine sigorta hesap tabloları konusunda bilgili resen seçilecek mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş,
Bilirkişi heyeti tarafından sunulan ------tarihli raporda özetle;
Dava konusunun; taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı --------- komisyon iadesine hak kazanıp kazanmadığı, hak kazanmış olması halinde miktarının ne kadar olduğu, temerrüt oluşup oluşmadığı, temerrüdün hangi tarihte oluştuğu hususlarından ibaret olduğu anlaşılmaktadır. Dava konusu isteğe bağlı prim iadelerinde komisyon iadesi alacağının davacı ile dava dışı sigortalı arasındaki protokolde düzenlendiği anlaşılmaktadır. Davalı aracı şirket, sözleşmeyi aracı sıfatıyla imzaladığım, yani bu sözleşmeye taraf olma iradesinin olmadığını ifade ettiği, Sözleşmenin tarafı olma yönünde iradesinin olmadığının kabulü halinde ise davalının alacaklı veya borçlu olmayacağı da kabul edilebileceği, ve sözleşmenin davalıyı bağlayıcılığı ve şartın açıklığı hukuki niteleme olduğundan nihai takdirin mahkemeye ait olduğunu,
Davacının ticari defterlerine göre; ----- yıllarında E-Defter sistemine tabi olduğu, E-Defter sisteminde sadece --- noter tasdikine tabi olduğu, ---- yıllan envanter defteri açılış tasdikinin yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, bu itibarla davacının ---- yıllan ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu kanaatine vanldığını,
Davacının ticari defterlerine göre; takip tarihi --- itibariyle, davacının davalıdan ----- alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Yukarıda ayrıntılı şekilde açıklandığı üzere, aradaki sözleşmelere göre, davalının komisyon iadesi konusunda yükümlü olup olmadığı konusunda nihai takdirin mahkemeye ait olduğu, davalının söz konusu sözleşmelere göre, komisyon iadesi borcu olduğunun kabulü halinde, davacının talep edebileceği tutarın ----- olacağını,
Davalının ticari defterlerine göre; ---- yıllarına ait ----- açılış ve kapanış tasdiklerinin yapılmış olduğu, bu itibarla davacının ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu kanaatine varıldığını,
Davalının ticari defterlerine göre; takip tarihi --- itibariyle, davalının davacıdan ----- alacaklı olduğunun tespit edildiğini,
Netice olarak; davacının söz konusu komisyonları talep edebileceği kanaati oluşur ise talep edebileceği tutar ------ olduğunu hususlarında görüş belirtilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş taraf vekillerinin itirazı üzerine,
Dosya bu defa bir sigorta ve sigorta aracılık hizmetleri konusunda uzman ticaret veya borçlar hukuku nitelikli hesaplama uzmanı 2 bilirkişi ve yine aynı konuda bilgili bir hesap bilirkişisinden oluşan blirkişi heyetine tevdii ile, uyuşmazlık konusu hakkında tarafları iddia ve savunmaları, önceki bilirkişi raporu ve bu rapora karşı yapılan itirazlar da değerlendirilmek üzere denetime elverişli şekilde rapor düzenlenmesinin istenilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından sunulan -----tarihli raporda özetle;
Dava konusunun taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı -------komisyon iadesine hak kazanıp kazanmadığı, hak kazanmış olması halinde miktarının ne kadar olduğu, temerrüt oluşup oluşmadığı, temerrüdün hangi tarihte oluştuğu hususlarından ibaret olduğunun anlaşıldığını, dava konusu isteğe bağlı prim iadelerinde komisyon iadesi alacağının taraflar ve dava dışı sigortalı arasındaki protokolde düzenlendiği, davacı ---dava dışı sigortalı -------arasında yapılan protokol incelendiğinde; sözleşmedeki hasar/prim oranına ilişkin maddenin tetkikiyle özel olarak düzenlenmiş bir sözleşme olduğu,
----- tarihinde düzenlenen kasko/trafik protokolünde sözleşmenin taraflarının açık ve net bir şekilde belirtildiği,
Davacının ticari defterlerine göre, davacının davalıdan ----- alacaklı olduğunun tespit edildiğini,
----- tarihli ----sayfadan oluşan sözleşmenin tarafların birlikte tanzim ettikleri ve unvan ve kaşelerinin altına imza ettikleri, prim tutarlarına karşılık gelen komisyon ücretinin ----- davalı şirket tarafından müvekkil şirkete iade edileceğinin düzenlendiğini, bu koşulun komisyon iadesi primi olan ------ davalı şirketin iade etmekte yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Raporun taraflara tebliği sonucunda davalı vekilince rapora itiraz edilmiş dosya itirazın değerlendirilmesi için ek rapora gönderilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından sunulan ------ havale tarihli ek raporda özetle;
Dava konusunun, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı ------ komisyon iadesine hak kazanıp kazanmadığı, hak kazanmış olması halinde miktarının ne kadar olduğu, temerrüt oluşup oluşmadığı, temerrüdün hangi tarihte oluştuğu hususlarından ibaret olduğu,
Dava konusu isteğe bağlı prim İadelerinde komisyon iadesi alacağının taraflar ve dava dışı sigortalı arasındaki protokolde düzenlendiği, Davacı .----- dava dışı sigortalı ------- yapılan protokolde; ----- ilişkin maddenin tetkikiyle özel olarak düzenlenmiş bir sözleşme olduğu.
---- tarihinde düzenlenen ------- tarafları açık ve net bir şekilde belirtildiği,
Sözleşmenin Taraflarının:
Sigrtacının Unvanı:-----
Sigortalının Unvanı: ----
Aracının Unvanı : .---- sözleşmeye taraf olduğu,
Davacının ticari defterlerine göre davacının davalıdan ---- alacaklı olduğu tespit edildiğini,
Netice olarak:
---- tarihli ------ oluşan sözleşme tarafların birlikte tanzim ettikleri ve unvan ve kaşelerinin altına imza ettikleri, prim tutarına karşılık gelen komisyon ücretinin --------Davalı ----- Komisyon İadesi Primi olan -------- Davalı şirketin iade etmekle yükümlü olduğu ve davalının ----- tarihli Noter İhtarnamesi ile temerrüde düşürüldüğü hususlarında görüş belirttikleri görülmüştür.
Dosya içeriğine uygun denetlenebilir bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KISMEN KABÜLÜ ile,
1------- tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 15.538,89 TL harçtan, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 3.886,79 TL harcın mahsubu ile arta kalan 11.652,10 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 3.886,79 TL harcın davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 6.143,00 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul - kısmen red oranına göre hesaplanan 6.139,74 TL'sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, arta kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı vekili lehine 2020 yılı AAÜT göre hesaplanan 24.373,33 TL vekalet ücretinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı vekili lehine 2020 yılı AAÜT göre hesaplanan 120,44 TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
8-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı HMK 345/1.maddesi uyarıca tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ------ Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/12/2020