T.C. İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/565 Esas
KARAR NO: 2018/1157
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/05/2018
KARAR TARİHİ: 28/11/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı şirket ile davalı şirket arasında 2014-2016 yılları arasında ticaret yapıldığını, yapılan alışveriş nedeniyle davalıya çekler düzenlenerek verildiğini, ancak davalının kararlaştırılan mallardan daha kalitesiz mal gönderdiğini, bu nedenle taraflar arasındaki mal alımının durdurulduğunu, bu nedenle davalının elindeki çeklerin bedelsiz kaldığını, davaya konu çeklerin Düzce -----------. İcra Müdürlüğü'nün ------ esas ve ---- esas sayılı dosyalıranda takibe konulduğunu, bu nedenlerle, davacıya verilen ------- ----------------- (-------------) şubesi -------------- hesabına keşideli,
------------------------- s.nolu, 10/12/2016 tarihli ------------- bedelli,
------------------------ s.nolu, 15/12/2016 tarihli ------------------ bedelli,
--------------------- s.nolu, 15/01/2017 tarihli ----------------- bedelli,
-------------------- s.nolu, 20/01/2017 tarihli ------------------- bedelli,
--------------------- s.nolu, 15/02/2017 tarihli -------------------- bedelli,
--------------------------s.nolu, 20/02/2017 tarihli --------------- bedelli,
---------------------- s.nolu, 20/02/2017 tarihli --------------bedelli olmak üzere 7 adet toplam ---------------- tutarındaki çeklerin bedelsiz kalmaları nedeniyle davacının borçlu olunmadığının tespiti ile anılan çeklerine iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, yetki itirazında bulunduğunu, davalının ikametgah adresinin -------------- olduğunu, icra takibinin de ---- İcra Müdürlüğünde yapıldığını, bu nedenlerle Düzce mahkemelerinin yetkili olduğunu beyan etmiştir.
DAVANIN VE YETKİLİ MAHKEMENİN TESPİTİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ:
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacı vekili, taraflar arasında düzenlenen ticari sözleşmeye istinaden davalının edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle, davacı tarafından düzenlenip davalı şirkete verilen çeklerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitini talep etmektedir.
6100 sayılı HMK'nin 6/1. maddesinde; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir” hükmü,
HMK'nin 10/1. maddesinde "Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir." hükmü,
HMK'nin 19. maddesinde ise "1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.
2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.
3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.
4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.” hükümlerine yer verilmiştir.
6100 sayılı HMK'nın 6 ve 10. maddelerindeki hükümler karşısında sözleşmeden kaynaklı uyuşmazlıklarda seçimlik yetki sözkonusudur. Kesin yetkinin sözkonusu olmadığı hallerde davacının seçim hakkını kullanmayarak yetkisiz mahkemede dava açması halinde seçim hakkı davalıya geçer. Seçim hakkı kendisine geçen davalı yetki itirazında bulunurken sadece bir mahkemeyi yetkili olarak bildirmelidir. Yetki itirazında birden fazla mahkemeyi gösterirse yetkili mahkemeyi kesin olarak bildirmemiş olduğundan böyle bir yetki itirazı geçersizdir.
Dosya kapsamından; davacı şirket'in merkezinin ---------- ilçesinde olduğu, davalı şirketin ise Düzce ilinde olduğu, sözleşmenin ifa yerinin de İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetki alanında olmadığı anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında yetki sözleşmesi bulunmamaktadır.
Davalı vekili yetki itirazında bulunmuş olup, yetkili Mahkeme olarak Düzce Mahkemelerini göstermiştir. Bu nedenle uyuşmazlığın Düzce Mahkemelerinde görülüp sonuçlandırılması gerekmekte olduğundan Mahkememizin yetkisizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-HMK 6/1 ve 19/2-3. Maddeleri uyarınca davaya bakmakla yetkili mahkeme Düzce Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın Düzce Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
2-HMK nun 331(2) maddesi uyarınca yargılama giderlerinin yetkili mahkeme tarafından değerlendirilmesine,
3-HMK'nin 333. maddesi uyarınca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesi halinde davacıya iadesine,
4-HMK'nin 20 (1) maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yasal süre içinde gönderme başvurusunun yapılmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmek üzere dosyanın ele alınmasına,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin ilgili Hukuk Dairesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar okundu, ana hatlarıyla anlatıldı.