T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/976 Esas
KARAR NO: 2019/378
DAVA: Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/09/2017
KARAR TARİHİ: 02/04/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarafından ---------------başlıklı bir yazı yazıldığını, bu yazı-------- adlı internet sitesinde yayınlandığını, ... yazısında aynen-------- kontak lenslerin satış, tanıtım ve reklamının sıkı şartlara ve denetimi tabi olduğu hususu bilinmekle birlikte; bu şartlara uymayarak halk sağlığını tehdit ettiği gibi dürüst ticari faaliyetlere de zarar veren firmalar hakkında-------------------- sayılı kararı ile idari yaptırım uygulama kararı"aldığını, ------------ olarak, internet üzerinden yapılan ticari faaliyetlerin getirdiği maddi kolaylıkları fırsat olarak görüp, halk sağlığını ve güvenliğini hiçe sayar biçimde internetten tıbbi cihazların satış, reklam ve pazarlamasını yapan firmaların..." ifadelerini kullanarak müvekkil firmanın, internet üzerinden kontakt lens pazarlama ve satışı yaptığını, halk sağlığını ve güvenliğini tehdit ettiğini, dürüst ticari faaliyette bulunmadığını öne sürdüğünü, yayınlanan yazının ekinde ise ----------- sayılı uyarma cezası kararına yer verildiğini, ----------- vekili olan-. ... tarafından yapılan şikayet neticesinde müvekkil aleyhine bir uyarma cezası verildiğini, uyarma cezası haksız ve hukuka aykırı olup kararın iptali için İstanbul 2. İdare Mahkemesinin ----------- E. Sayılı dosyasıyla cezanın iptali için dava açıldığını, bu uyarma cezasının gerekçesi, yazıda yer aldığı şekilde,---- üzerinden ürün satışı yapılması değil, promosyon kodu verilmek suretiyle belirli optisyenlik müesseselerine yönlendirme yapıldığını, bu hususun-------Müdürlüğünün ekte sunulan -------------sayılı yazısı ile sabit olduğunu, müvekkili -------internet üzerinden kontakt lens satışı ve pazarlaması yaparak halk sağlığını ve güvenliğini tehdit ettiği ve dürüst ticari faaliyette bulunmadığı iddia etiğini, müvekkil, hiçbir zaman ----- üzerinden ürün satışı veya pazarlaması yapmadığını, müvekkilin aldığı uyarı cezasının gerekçesi ile tamamen farklı ve gerçek dışı olan bu haberle, müvekkil diğer firmalar ve tüketicilere karşı kötülendiğini, yanıltıcı beyanlarla ticari itibarı zedelenmiş ve kişilik hakları ihlal edildiğini, yayınlanan yazı hakkında erişim engellemesine karar verildiğini, optik gazete web sitesinin sahibi olan ------firması -doğrudan ve kardeş şirketleriyle birlikte - optik ürünler ve kontakt lens pazarında müvekkilin rakibi konumunda olduğunu,----------- aynı zamanda şirket ortağı olan iki yöneticisi bulunduğunu, bu kişilerin ------ olduğunu,---------- hakkımızda bölümünde bulunan yazıda ---- itibaren optik sektöründe olan - ortak,-------- optik pazarındaki bu eksiği görerek, -- yılında -------firmasını kurduklarını, ---- olmak üzere -------şube ve deposu ile---- tüm yerel bağımsız optisyenlik müesseselerine hizmet sunmaktadır. Müşteri memnuniyeti anlayışına dayalı hizmet veren -----önceliği, optik mağazaların gereksinim duyacağı tüm ürünleri bulundurmak ve mümkün olan en uygun fiyat uygulaması ve ödeme şekli ile en kısa sürede optik mağazaya ulaştırmaktır." ifadeleriyle tanıtıldığını, ---------markası adı altında kontakt lens üretimi ve satışı yaptığını, ----- markası ile satışa sunduğu, numaralı ve numarasız renkli lensleri, uv korumalı asferik dizayna sahip aylık şeffaf lensleri, astigmatlı gözler için aylık ve yıllık torik lens seçenekleri, kontakt lens solüsyonları ve -----de bir ilk olan birbirinden şık tasarımlı kontakt lens kutuları ile optisyenlerin tüm ihtiyaçlarına cevap verebilecek bir kurum halini aldığını, söz konusu yazı ve davalıların eylemleri haksız rekabet oluşturduğunu, TTKye göre kötüleme, rakiplerin kişiliklerine, mal ve hizmetlerine, işmahsullerine, faaliyetlerine veya ticari işlerine yönelik olarak gerçekleştirilebildiğini, kötüleme beyanı sözle, yazıyla veya her hangi bir yayın vasıtasıyla gerçekleştirilmesi mümkün olduğunu, bir kişinin ticari itibarını bozmak ve onun müşterileri üzerinde olumsuz etkide bulunmak amacıyla sözde suçlamalarda bulunulması haksız rekabet teşkil ettiğini, kötüleme, yanlış veya lüzumsuz yere incitici beyanlarla gerçekleştirilmekte ve karalamayı, perdelemeyi, değerini küçümsetme ve düşürtmeyi kapsadığını, dürüstlük kuralının sınırını aşan lüzumsuz yere incitici beyanların da kötüleme teşkil edeceği kabul edildiğini, davalı ... yaptığı şikayet neticesinde elde ettiği kararı kamuoyuna gerçeğe uygun olmayan ve dürüstlük sınırlarını aşarak yayımladığını, ------ internet üzerinden kontakt lens satışı yaparak halk sağlığını ve güvenliğini tehdit ettiğini ve dürüst rekabet kurallarına uymadığını ileri sürdüğünü, davalı, kararın gerekçesini ve uygulanan yaptırımı bilecek hukuki bilgiye sahip olduğunu, gerçek dışı beyanlarla müvekkili kötülemiş ve kamuoyuna açık olmayan kararı yanıltıcı ifadelerle yazısında paylaşarak açıkça müvekkilin ticari itibarını zedelediğini, fazlaya dair tüm dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla bu aşamada 1.000-TL maddi tazminat davalılardan alınarak tarafımıza ödenmesine, maddi tazminat hesaplamasında haksız rekabet neticesinde davalının elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığının da dikkate alınmasına, müvekkil şirketin uğradığı ticari itibar kaybı nedeniyle ve manevi zarar için 20.000-TL manevi tazminatın davalılardan alınarak tarafımıza ödenmesini, davamızın kabulü halinde kesinleşen ilamın TTK 59uncu madde kapsamında, ulusal gazetelerde masrafı davalıdan alınmak üzere ilan edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrar etmiştir.
Taraflara tebligat yapılarak taraf teşkili sağlanmıştır.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin sahibi olduğu -.-----adlı internet sitesi, ağırlıklı olarak kontak lens sektörüne ilişkin gelişmeler hakkında bilgilendirme yapan, içeriğinde haber, yorum ve reklamlara yer verilen öznel bir haber portalı olduğunu, İnternetten lens satışının yasal olmadığının Sağlık Bakanlığı tarafından bir kez daha tescil edildiği, İnternet üzerinden kontak lens pazarlama ve satışı yapan Alcon’a idari yaptırım kararı verildiği, İnternet üzerinden kontak lenslerin satış tanıtım ve reklamının sıkı şartlarla denetiminin Sağlık Bakanlığı tarafından yapıldığı ve buna aykırı faaliyet gösteren kişiler hakkında idari yaptırım kararı uygulandığı, belirtildiğini, yazının devamında internet üzerinden gerçekleştirilen pazarlama ve satış faaliyetleri hakkında, yazarın tamamen genel değerlendirme niteliğindeki tespit ve yorumları yer almakta olup, davacı özelinde herhangi bir ifade yer almadığını, -----------adlı internet sitesi aracılığıyla, doğrudan pazarlama faaliyeti yaparken, internet üzerinden dolaylı olarak kontak lens satışı yaptığını, haberde görüşüne yer verilen yazarın da ----------- bu faaliyetinin, dolaylı yönden kontak lens satışı olduğunu yorumlamak suretiyle, verilen idari yaptırım kararının da bu minvalde değerlendirilmesi gerektiğini belirten ifadeler ve başlık kullanması kadar doğal bir durum olamayacağını, anayasa ve kanunlarca güvence altına alınmış olan düşünce ve ifadeyi açıklama özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerekirken doğrudan erişim yasağı tesis edilmesi muhakkak ki anayasanın ihlali anlamına geldiğini, davacı hakkında tesis olunan idari yaptırım kararı, internet üzerinden gerçekleştirilen kontak lens pazarlama ve satış faaliyetleri hakkında ----------- tarafından verilmiş onlarca karar arasında yer alan bir idari yaptırım kararı arasında olduğunu, erişim yasağı kararı, tek başına haksız rekabet gerekçesi olamayacağını, taraf olarak, erişim yasağı kararından huzurdaki davaya ilişkin dava dilekçesinin tarafımıza tebliğ edilmesi ile haberdar olunduğunu, davacı taraf, en hafif tabiriyle, büyük bir alınganlık göstererek, yasak olmasına rağmen hukuka aykırı şekilde, internetten kontak lens satışı yapan kişiler hakkında dile getirdiği genel değerlendirme, tespit ve yorumları kendi üzerine almak suretiyle, müvekkil tarafından kendisi aleyhine haksız rekabet eyleminde bulunduğunu iddia ettiğini, davacının ürünlerinin türkiye’deki 6000 optik müesseseye satış ve dağıtımını yapan müvekkilin, davacının ürünlerini kötülemesi hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, müvekkil şirketin ortaklarının aynı zamanda aynı sektörde faaliyet gösteren -----------firmasının ortakları arasında yer aldığını belirterek, kasıtlı şekilde haksız rekabet eyleminde bulunduğu intibasını sayın mahkemede oluşturmaya çalışırken, aynı ortakların sahibi olduğu -------- davacı ... Firmasının en büyük müşterisi (alıcısı) olduğunu neden söylemediğini de sormak gerektiğini, müvekkil şirketin buradaki amacı, tabiri caizse tamamen “üzüm yemek”tir. Eş anlatımla, hukuka aykırı faaliyet gösteren kim olursa olsun, kamu sağlığını ön planda bulunduran müvekkilden kimse bunun hilafını bekleme lüksüne sahip olmadığını, müvekkil şirket internet sitesinde yer alan dava konusu haber, TTK. 55. Mad. Vd. hükümlerde “tip olarak sayılan” dürüstlük kuralına aykırı davranışlar, ticari uygulamalardan hiçbirine uymamasına rağmen ikame olunan haksız, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmişitr.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ..., ------- yılından bu yana, İstanbul Barosu'na bağlı olarak yargının kurucu unsurlarından olan bağımsız savunmayı serbestçe temsil ettiğini, ayyn zamanda gezgin, yazar, rehber ve gurme olan müvekkilinin çeşitli gazete ve dergilerdeki hukuk makalelerinin yanı sıra, gezi kültürüne yardımcı olmak amacıyla gezi yazıları da yazdığını, bugün itibariyle 155 ülkede gerek iş amaçlı gerekse gezi amaçlı bulunan müvekkili, ----------- üyeliği de yapmış olmakla beraber halen birçok sosyal amaçlı derneğin de üyesi konumunda olduğunu, müvekkilinin hukuki konularda makalelerinin yanı sıra gezgin sıfatını haiz bir birey olarak medyada yayımlanmakta olan seyahat yazıları yazdığını, dava konusu olay özelinde müvekkilim ----tarihinden bu yana ------------yazı dizileriyle ------------sitesi okurlarının karşısında hem avukat sıfatı ile hem de gezgin sıfatı ile çıktığını, müvekkilinin ------ tarihinde --------yayımlanan---------- başlıklı yazısına; --------- seyahatinin başlangıç noktası ola------- elbette her şeyden önce -------------- bir sinema klasiği olarak adlandırılan filmi demekti..." diyerek başladığını, aynı internet sitesinde--- tarihli ve "---------başlıklı yazısına ise; "---------- sözleri ile giriştiğini, aynı internet sitesinde optik sektörü ve optisyenlerin hukuki durumlarına ilişkin yazmış olduğu mesleki bilgi ve birikimlerini içeren yazıları da yer aldığını, avukatlık görevini ifa eden müvekkilinin internet üzerinden tıbbi cihaz satışı yapılmasının (kontak lensler tıbbi cihaz hükmünde bulunmaktadır.) hukuka, yürürlükteki mevzuat hükümlerine, daha da mühimi insan ve kamu sağlığına aykırı olduğunu her mecrada söylemekten kaçınmadığını, hukuki dayanağını mevzuat hükümleri, yargı kararları ve hukukun temel ilkelerinden alan müvekkilinin fikir, düşünce ve inançlarını geçmişten bu yana ifade etmekten kaçınmadığını, müvekkil tarafından davacı şirkete karşı müvekkilleri adına İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinde bilumum haksız rekabet ve sebepsiz zenginleşme davaları açılmış aynı zamanda müvekkil tarafından ----- yöneticileri--- ve ortağı olduğu --- - makamlarında kurulu bulunan------ Kuruluna şikayet edildiğini, mahkeme tarafından talep halinde işbu davalar istenebileceği gibi, karar verilmesi halinde idari ve adli merciler önünde müvekkilim olan avukatın takip ettiği iş ve işlemler bildirilebileceğini, davacı şirket kısacası-yıldır---- Barosuna bağlı olarak ----- sicil numarasında serbest avukat olarak görev yapan müvekkilimizi kendilerine karşı açılan davalarda yıldırma, korkutma ve caydırma yoluna gitmeye çalıştığını,huzurdaki davada müvekkilim bakımından görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerektiğini, huzurdaki davada ileri sürülen iddia ve talepler ile maddi olaylar çelişmekte, sunulan deliller ile hayat olayları taban tabana zıt bulunduğunu, işbu dava yanlış değerlendirmeler yapılmak suretiyle açılmış temelsiz bir dava olduğunu, müvekkilinin yazısı art niyetten ari olmakla beraber haksız rekabetin şartları gerçekleşmemiş olduğundan davanın esastan dahi reddi gerektiğini, müvekkilinin aynı zamanda avukatlık mesleğini icra eden ..., sadece davaya konu yazısında değil, yayımladığı bir çok yazı ile internetten lens satışının önüne geçmek için çalışmalar yapmış, davalar ikame etmiştir. Müvekkilinin bireylerin internete erişiminin kolaylaşması beraberinde elektronik ticaretin de geliştiğini, böylelikle daha az zaman ve emek harcayarak internet üzerinden ihtiyaçlarını karşılayabilme fikrinin her tüketicinin tercihte önceliği haline geldiğini, hatta maalesef sadece göz hekimleri tarafından uygulaması yapılabilen tıbbi cihazlar olan kontak lenslerin internet üzerinden denetimsiz halde satışının, reklamının ve tavsiyesinin yapıldığını üzülerek tespit ettiğini, müvekkilinin söz konusu yazıyı avukat olarak kaleme aldığını, yargının kurucu unsurlarından olan savunma makamının yazarken de konuşurken de düşüncelerini açıklaması engellenemeyeceğini, davaya konu yazıyı kaleme alan müvekkilim hakkında öncelikle Asliye Ticaret Mahkemesi'nde manevi tazminat bakımından dava ikame edilemeyeceği gözetilerek hakkında görevsizlik kararı verilmesini, haksız ve mesnetsiz açılan işbu dava dosyasında hatalı sunulmuş delillerin tespit edilerek İstanbul 2. İdare Mahkemesine sunulan dava dilekçesi ve ------------- sayılı yazısı dosya kapsamından çıkarılmasını, talep konusu haksız rekabet şartlarının oluşmadığının gözetilerek ifadelerini açıklama hürriyetine sahip olan müvekkilim hakkında davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır.
Dosya tüm delillerin ibrazından sonra konusunda uzman teknik bilirkişiye tevdi edilmiş, teknik bilirkişi ayrıntılı raporunu ibraz etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :Dava ,haksız rekabet nedeni ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davacı, davalı ...'ın --------------- adlı internet sitesinde yayımladığı yazının kötüleme sureti ile haksız rekabet teşkil ettiğini iddia ederek mezkur davayı köşe yazısını kaleme alan ve yayımlayan kişilere karşı ikame etmiştir.
Haksız rekabet hallerinden kötüleme TTK M 55/1/A/1 de düzenlenmiş ve bu düzenlemeye göre başkalarını veya onların mallarını,iş üretimlerini,fiyatlarını,faaliyetlerini veya ticari işlerinin yanlış,yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemenin haksız rekabet hali olduğu düzenlenmiş bulunmaktadır.
Uyuşmazlığa konu köşe yazısı nedeni ile davacı tarafından davalı hakkında suç duyusurusunda bulunulduğu ve İstanbul Anadolu Adliyesi Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ------ Sayılı soruşturma dosyasının bilir kişiye tevdi edildiği ve bilir kişi tarafından ibraz edilen raporda davalı ...'ın yazısının ------------yazısına dayalı olması nedeni ile haksız rekabet teşkil etmeyeceği rapor edilmiş ve yürütülen soruşturma hitamında davalı ... hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş olduğu görülmüştür.
Mahkememizce de dava dosyasının uyuşmazlığa konu yazının kötüleme eylemi teşkil edip etmediğinin belirlenmesi için haksız rekabet konusunda uzman bilir kişiden rapor alınması cihetine mahkememizce gidilmiş ve bilir kişi tarafından ibraz edilen raporda ---------------- sayılı---------- konulu idari kararı ile yazının uyumlu olduğu rapor edilmiş ve yazı içeriğinde davacı şirket hakkında yanlış,inciti veya gereksiz yere inciti açıklamalar söz konusu olmadığı rapor edilmiştir.
---------------tarafından davacının promosyon kodu vermek sureti ile belirli optisyenlik müesselerine yönlendirme yaptığının tespit edildiği, bu nedenle idari yaptırım kararının yazı tarihi itibari ile var olduğu davacının da bu karara istinaden uyuşmazlık konusu yazıyı kaleme aldığı ve diğer davalının ise yazının yayımlandığı internet sitesinin sahibi olduğu anlaşılmıştır.
Davalı yazısının haksız rekabet teşkil edebilmesi için davacının faaliyetlerinin veya ticari işlerinin yanlış,yanıltıcı veya gereksiz yere inciti açıklamalarla kötülemesi gerekmektedir.
Davalı ... tarafından kaleme alınan yazı mahkememizce irdelendiğinde, davalı ... tarafından yazının -------------- mezkur kararına dayalı olarak kalem alındığı ve yazının başlığında dahi sağlık bakanlığının yaptırım kararından esinlendiği görülmüştür.
Davalı tarafından kaleme alınan köşe yazısında sağlık bakanlığı idari yaptırım kararı kapsamında somut uyuşmazlığın değerlendirilmesinin yapıldığı, davacının doğrudan doğruya faaliyetlerinin ve ticari işinin hedef alınmadığı, davalının avukat olması ve bu sıfatı ile köşe yazısını kaleme aldığı, kamuoyunu aydınlatma saikinin ön planda olduğu, davalının yanlış ve yanıltıcı bilgi verme kastı ile hareket etttiğinin sabit olmadığı,yazının sağlık bakanlığının kararına neticesi itibari ile uyumluluk gösterdiği, bu nedenle yazının yanıltıcı olarak addedilemeyeceği, avalının davacı şirketin değerini küçümsetme ve düşürme amacı ile hareket ettiğinin yazının bütünü itibari ile değerlendirilemeyeceği,kötülemenin oluşabilmesi için salt incitici ve küçük düşürücü açıklamaların olması gerektiği, davalı ...'ın kaleme aldığı yazının bu kapsamda haksız rekabet oluşturur nitelikte olmadığı anlaşılmış ve davacı tarafından ikame edilen davanın reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacı tarafından davalılar aleyhine ikame edilen maddi ve manevi tazminat davalarının REDDİNE,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Karar tarihinde alınması gerekli 44,40 TL harcın davacı tarafça yatırılan 358,63 TL harçtan mahsubu ile kalan 314,23 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine,
Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden ve ret nedeni ortak bulunduğundan karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 3/2 deki esaslara göre belirlenen 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine,
Taraflar tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı asilin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.02/04/2019