T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/507 Esas
KARAR NO: 2019/794
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 05/08/2019
KARAR TARİHİ: 16/08/2019
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı tarafın------ nolu --------- hesabına tanımlanan çek defterindeki -----nolu çek, banka kayıtlarına göre kullanılmamış/boş olarak gözükmekte olduğunu, davacı şirket tarafından da üçüncü kişilere keşide edilmediğini, söz konusu çekin nerede olduğu tespit edilememiş olduğunu, kayıp olduğunu bu sebeple dava konusu çekin iptalini talep ettiği anlaşılmıştır.
Dava, TTK.nun 818/s atfıyla uygulanması gereken , 757- 764. madde hükümlerine göre açılmış zayii nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.
Davacı vekili, dava dilekçesinde, çekin davacıya ait olduğunu belirtmiştir. TTK.757-764.maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)
Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır.Hukuki yararının bulunması HMK.114/h maddesi uyarınca dava şartıdır.Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Somut olayda davacı, çeklerin hamili değil çeklerin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu gibi çekler henüz keşide dahi edilmemiş yani kambiyo vasfını haiz olmayan boş çek yaprakları olduğu açıklanmıştır.Keşideci hesap sahibinin boş çekler için iptal talebinde hukuki yararı bulunmamaktadır.
Somut olayda dava dilekçesindeki açıklamalardan, çek yapraklarının boş olduğu, kambiyo senedi vasfı kazanmadığı ( Yargıtay -----. H.D. 2014/18998E. - 2015/ 3994K), davacının hamil olmayıp, keşideci konumunda yer aldığı anlaşılmakla davacı tarafından ikame edilen davanın ve ödemeden men taleplerinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm ittihaz olunmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, dosyada bulunan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça orunup usulen anlatıldı.