T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/379 Esas
KARAR NO: 2020/693
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 25/06/2019
KARAR TARİHİ: 08/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının ve bağlı şirketlerinin bir kısım ticari defter ve kayıtları, faturaları, ------, hakediş belgeleri, muhasebe fişleri, ---- mutabakat dosyaları -------- doğrultusunda arşivlenmek ve saklanmak üzere adı geçen şirkete teslim edildiğini, ancak şirketin ----- adresindek------ çıkan yangın sonucunda davacının evraklarının bulunduğu deponun büyük zarar gördüğünü bundan dolayı TTK. 82. madde 7. fıkrası uyarınca zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrar etmiştir.
ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPARLANAN DELİLLER:
1- --------. kayıtları,
2------ tarih ve
-------------- sayılı raporu,
3------- Sözleşmesi,
4-İhtarnameler,
5-----Kayıtları,
6-Bilirkişi raporu,
7-------- ve Kayıtları.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :Dava, saklanılması zorunlu bulunan yevminye zayi olması nedeni ile TTK 82/7 gereğince zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.
TTK'nin 82/7. maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmünü haizdir.
VUK'un 13. Maddesinde; Mücbir sebepler: Vergi ödevlerinden her hangi birinin yerine getirilmesine engel olacak derecede ağır kaza, ağıı hastalık ve tutukluluk;Vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak yangın, yer sarsıntısı ve su basması gib afetler; Kişinin iradesi dışında vukua gelen mecburi gaybubetler; Sahibinin iradesi dışındaki sebepler dolayısıyla defter ve vesikalarının elinden çıkmış bulunması, gibi hallerdir.
---------- sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ'in Tutulacak defterler başlıklı 5. Maddesinde;Gerçek veya tüzel kişi olup olmadığına bakılmaksızın her tacir yevmiye defteri, envanter defteri,defter-i kebir tutmakla yükümlüdür. Şahıs ---- fikrada sayılan defterlere ek olarak genel kurul toplantı ve müzakere defterini de tutarlar.
Birinci fıkrada sayılan defterlere ilave olarak ---- karar defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defteri, ----ise pay defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defteri tutmak zorundadır.
Saklama Sorumluluğu başlıklı 12. Maddesinde;Her tacir, tutmakla yükümlü olduğu ticari defterleri ve bu defterlere yapılan kayıtların dayandığı belgeleri sınıflandırılmış bir şekilde on yıl saklamakla yükümlüdür.
Vergi Usul Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri mahfuz kalmak kaydıyla, tutulması zorunlu defterlere yapılan kayıtların dayandığı belgeler, okunur hale getirildiklerinde içerik olarak örtüşmeleri, saklama süresi boyunca her an ulaşılabilmeleri ve uygun bir süre içerisinde okunabilir hale getirilebilmeleri şartıyla görüntü veya veri taşıyıcılarda da saklanabilir.Saklama süresi, ticari defterlere son kaydın yapıldığı veya muhasebe belgelerinin oluştuğu------- bitişiyle başlar.
Değinilen yasal esaslar dahilinde davacı tarafından da ikame edilen davada;davacı şirket--------- şirketinin ---- kayıtları ve dosya arasına alınan bilgi ve belgelere göre fiziksel arşiv saklama ve yönetim hizmetleri, kurum dışı veri --- sunan şirket olduğu , taraflar arasında imzalanan Hizmet Tedarik Sözleşmesi'nin 1.1.3. maddesinde düzenlenen ve 2 nolu ekinde yer alan----gereğince de davacının dava dışı şirketten saklama hizmeti aldığı ve davacı şirketin belgelerinin bir kısmı ----- tesislerinde muhafaza edildiği ----- tesislerinde yer alan davacı kutularında yangın nedeniyle belglerin zayi olduğu ---- davacı ile paylaşıldığı, -------- deposunun içerisinde bulunan tüm malzemeler ile birlikte tamamen yanmış olduğu, yangın raporu'nun ekinde davacıya ait yanan ---- numaralarına da yer verildiği ve davacı tarafından davanın 25/06/2019 tarihinde hak düşürücü süre içersinde mahkememize ikame edildiği görülmüştür.
Davacı mükellefin bağlı olduğu ------ mükellef hakkında herhangi bir incelemenin bulunmadığı ---- kutu bilgileri ve belgeler ile davacı firma kayıtlarının incelenmesinde 11.09.2019 tarihinde meydana gelen yangında Davacı firmaya ait 2006 ve 2012 yıllarına ait belgelerin yandığı anlaşılmıştır.
Yangın -------- düzenlenen yangın raporu ekinde zarar gören defter ve belgeler arasında davacının zayi belgesi talebinde bulunduğu----- ----kaydedildiği anlaşılmış ve davacının ------ yılı yevmiye defterinin zayi olduğu anlaşılarak aşağıdaki şekilde karar tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Talebin KISMEN KABULÜ ile;
2-Kadıköy ----. Noterliğinin ---- yevmiye numaralı ----------- defterinin zayi olduğunun tespiti ile ticari defterin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
3-İptale konu ticari defter için TTK 82. Maddesi kapsamında davacıya zayi belgesi VERİLMESİNE,
4-Davacıdan karar tarihi itibari ile alınması gerekli 54.40 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından ödenen 35,90 peşin nispi harcın mahsubu ile bakiye 18,50 TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye gelir olarak KAYDEDİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yatırılan sarf edilmeyen bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde İADESİNE,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı.